Notaichean Tidseir

Tha an làrach seo ag amas air clann òga a tha ag obair a dh'ionnsaigh a' chiad is an dara ìre den Churraicealam airson Sàr-mhathais ged a tha cuid de na bhidiothan freagarrach airson na treas ìre cuideachd. A bharrachd air an seo, dh'fhaodadh cothroman a bhith ann son luchd-ionnsachaidh na h-àrd sgoile an sgilean Gàidhlig a leasachadh.

Tha fiosrachadh na làraich stèidhchte air sia cuspairean farsaing:

Còmhdhail, Ath-chuairteachadh, Tuineachadh, Biadh, Turasachd agus Crìochan.

'S ann tro bhidiothan agus earrannan èisteachd nan cuspairean seo a gheibhear an cothrom:

• • Tuigse nas fheàrr fhaighinn air an t-saoghal
• • Sgrùdadh a dhèanamh air fiosrachadh
• • Leudachadh air briathrachas Gàidhlig
• • Ionnsachadh mu dhòighean-beatha dhaoine air feadh an t-saoghail
• • Tuigse nas fheàrr fhaighinn air rudan sònraichte is luachmhòr nar cultar is ar cànan fhèin
• • Ionnsachadh mu dhaoine, àiteachan, suidheachaidhean agus cultaran eadar-dhealaichte
• • Ionnsachadh mu shuidheachaidhean sòisealta agus eaconamach
• • Ionnsachadh mu chuspairean a tha a' toirt buaidh air feadh an t-saoghail
• • Ionnsachadh mu bhuaidh ionmhais air dùthaich
• • A bhith ann an suidheachadh far am feumar taghaidhean cothromach a dhèanamh a tha buintinn ri dìon na h-arainneachd agus cultar ann an dìofar dhùthchannan
• • Smaoineachadh air diofar dhòighean airson ar n-àrainneachd a dhìon
• • Sgilean smaoineachaidh a leudachadh agus cothroman beachdachadh air fiosrachadh na làraich
• • A bhith nas fhiosraichte mu luach diofar chultaran nar coimhearsneachd, nar dùthcha agus gu nàiseanta.

Tha dèideag bhidio air an làraich a bheir don neach-ionnsachaidh earrannan bhidio bho na goireasan bhidio san sgrùdadh. An uair sin faodaidh iad ceòl agus fo-thiotalan a chur ris a' bhidio agus a chluich. Chaidh an gnìomh a dhealbh gus cothrom a thoirt do luchd-ionnsachaidh le diofar ìrean comais agus roghainn obrachaidh.

'S e prògram foillseachaidh mullach-deasga a th' anns an Iris. Bheir e cothrom don neach-ionnsachaidh duilleag iris, postair no pròiseact a chruthachadh mu chuspair sam bith bhon sgrùdadh air a bheil iad a' meòrachadh.

Is urrainn do neach obair bhon dèideag-bhidio no bhon Iris a shàbhaladh. Cha bhi an obair air a shàbhaladh ach air a' choimpiutair far an do shàbhail iad e agus is ann dìreach bhon inneal sin a thèid aca air fhaicinn a-rithist. Ma tha tòrr phìosan mòra de dh'obair air a shàbhaladh air an aon choimpiutair, dh'fhaodadh bogsa a thighinn air an sgrion a' faighneach don luchd-cleachdaidh a bheilear ag iarraidh barrachd cuimhne air a' choimpiutair. Feumaidh luchd-cleachdaidh aontachadh ri seo mus tèid aca air obair a bharrachd a shàbhaladh.

Faodaidh luchd-cleachdaidh am putan roghainnean a bhruthadh airson:

• • meud teacsa agus dathan na sgrion atharrachadh
• • èisteachd ri teacsa air a leughadh a-mach
• • fo-thiotalan a shuidheachadh airson an fhuaim is nam bhidiothan.

Dh'fhaodar am meur-chlàr a chleachdadh airson gluasad tro stuthan.

Tha fiosrachadh agus clàr mu gach cuspair air a dhealbh gus sealltainn mar tha an goireas na thaic gus builean a' Churraicealaim airson Sàr-mhathais a choileanadh. Aig deireadh nan notaichean, gheibhear abairtean farsaing co-cheangailte ri na cuspairean. Dh'fhaodadh gum bi iad feumail nuair a thathar a' planadh mar a chleachdar an goireas seo airson ionnsachadh is teagasg a bhrosnachadh. Chan eil annta ach toiseach tòiseachaidh. Bidh cothroman eile ann cuideachd a rèir 's mar a thathar airson an goireas a chleachdadh.

Crìochan

Tha an sgrùdadh seo a' rannsachadh nan diofar sheòrsachan chrìochan a tha anns an t-saoghal, bho chrìochan ionadail a tha a' sgaradh cheàrnaidhean gu crìochan nàiseanta a tha a' cur rìoghachdan air leth bho chèile. Tha an sgrùdadh a' rannsachadh mar a dh'fhaodadh crìochan a bhith a' cuideachadh ann a bhith a' tuigsinn barrachd mu chànan agus fèin-aithneachadh - na tha gar dèanamh eadar-dhealaichte bho chèile.

Tha an sgrùdadh stèidhichte anns a' Phòlainn, dùthaich a tha air ballrachd fhaighinn san Aonadh Eòrpach agus a dh'fheumas ath-mheasadh a dhèanamh air a crìochan fhèin.

Tha cruinneachadh de bhidiothan goirid anns an sgrùdadh agus gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air na h-ìomhaighean san àrainneachd. Tha iad seo air an dearbhadh air a' chlàr gu h-ìosal. Tha fo-thiotalan an lùib gach bhidio. Tha gach bhidio a' coimhead ri diofar chrìochan agus tha iad air an lìbhrigeadh le daoine òga às a' Phòlainn.

Tha cuspairean ris am bheilear a' coimhead anns na bhidiothan a tha seo a' gabhail a-steach:

Eisimpleir de bhaile air a sgaradh ann an dà leth le crìoch nàiseanta. Tha leth den bhaile sa Phòlainn agus an leth eile ann am Poblachd nan Seic.

Eisimpleirean de sheann chrìochan nàiseanta nach eilear a' cleachdadh airson dearbhadh gun urrainn do chrìochan a bhith ag atharrachadh rè ùine.

Eisimpleir de chrìoch ionadail a tha a' cur air leth dà choimhearsnachd a tha ri taobh a chèile ach a tha eadar-dhealaichte.

A' rannsachadh mar a tha crìochan a' cuideachadh ann a bhith a' sònrachadh cànan agus cultar.

Tha cruinneachadh eile ann de thrì bhidiothan goirid a tha a' toirt eisimpleirean bho air feadh an t-saoghail de dhiofar sheòrsachan chrìochan. Tha iad air an dealbh gus beachd nas fharsaing a thoirt air a' chuspair. Gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air ìomhaigh an t-saideal air an sgrion.

Còmhdhail

Tha an sgrùdadh a' rannsachadh chuspairean co-cheangailte ri bhith a' giùlain dhaoine agus stuth.

Tha an sgrùdadh stèidhichte ann an Alba agus tha e a' coimhead ri cuspairean co-cheangailte ri còmhdhail air eileanan iomallach. 'S iad na h-eileanan a tha san sgrùdadh: an t-Eilean Sgitheanach, Barraigh, Beinn na Fadhla, Èirisgeigh agus Uibhist a Tuath.

Tha cruinneachadh de bhidiothan goirid anns an rannsachadh agus gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air na h-ìomhaighean. Tha iad seo air an dearbhadh air a' chlàr gu h-ìosal. Tha gach bhidio a' coimhead ri diofar sheòrsa de chòmhdhail agus tha iad air an lìbhrigeadh le sgoilearan. Tha fo-thiotalan an lùib gach bhidio agus faodar an cur dheth no air.

Tha na cuspairean ris a bheilear a' coimhead a' gabhail a-steach:

• • A' coimhead ri bàt'-aiseig an Eilein Sgitheanaich agus an dreuchd a bh' aige ann a bhith a' toirt ceangail còmhdhail eadar an Eilean Sgitheanach agus tìr mòr.
• • A' rannsachadh cho cudromach 's a bha Drochaid an Eilein Sgitheanaich agus an dreuchd a bh' aice ann a bhith a' ceangal an Eilein Sgitheanaich ri Tìr Mòr.
• • Buaidh chabhsair Èirisgeigh a tha ceangal an eilein ri Uibhist a Deas 's na h-eileanan tuath air.
• • An lìonra de ròidean singilte a th' ann an Uibhist.

Tha cuideachd cruinneachadh de bhidiothan goirid ann a tha a' toirt eisimpleirean de dhiofar sheòrsaichean còmhdhail a tha rim faotainn air feadh an t-saoghail. Tha seo gus dealbh nas fharsainge a thoirt air a' chuspair. Gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air ìomhaigh an t-saideal air an sgrion.

Ceanglaichean Curraicealam

Nuair a thathar a' planadh chothroman ionnsachaidh agus a' teagaisg tron ghoireas seo, dh'fhaodadh na cothroman farsaing a leanas a bhith cuideachail. 'S ann bhon churraicealam ùr a thàinig iad. Bheir iad beachdan airson planadh nas mionaidiche a dhèanamh.

Litearrachd agus Gàidhlig
• Communicate, collaborate and build relationships
• Develop my understanding of what is special, vibrant and valuable about my own and other cultures and their languages
• Explore the richness and diversity of language, how it can affect me, and the wide range of ways in which I and others can be creative
• Extend and enrich my vocabulary through listening, talking, watching and reading

Cuspairean Sòisealta
• Broaden my understanding of the world by learning about human activities and achievements in the past and present
• Develop my understanding of my own values, beliefs and cultures and those of others
• Develop my understanding of the principles of democracy and citizenship through experience of critical and independent thinking
• Explore and evaluate different types of sources and evidence
• Learn how to locate, explore and link periods, people and events in time and place
• Learn how to locate, explore and link features and places locally and further afield
• Engage in activities which encourage enterprising attitudes
• Develop an understanding of concepts that stuimulate enterprise and influence business

Teicneòlasan
• Contribute to building a better world by taking responsible, ethical actions to improve my life, the lives of others and the environment
• Become an informed consumer and producer who has an appreciation of the merits and impacts of products and services
• Be capable of making reasoned choices relating to the environment, sustainable development and ethical, economic and cultural issues

Saidheans
• Develop curiosity and understanding of the environment and my place in the living, material and physical world
• Develop an understanding of the earth's resources and the need for responsible use of them
• Express opinions and make decisions on social, moral, ethical, economic and environmental issues based upon sound understanding

Eòlas Creideamh agus Moraltachd
• Recognise religion as an important expression of human experience
• Develop respect for others and an understanding of beliefs and practices which are different from my own
• Make a positive difference to the world by putting my beliefs and values into action

Matamataig agus Àireamhachd tar-ionnsachaidh
• Understand that successful independent living requires financial awareness, effective management, using schedules and other related skills

Slàinte agus Sunnd
• Develop my self-awareness, self-worth and respect for others
• Acknowledge diversity and understand that it is everyone's responsibility to challenge discrimination

Biadh

Tha an sgrùdadh mionaideach seo a' rannsachadh chuspairean co-cheangailte ris an t-seòrsa bidhe a tha sinn ag ithe, co às a tha ar biadh a' tighinn agus mar a dh'fhaodadh am biadh a tha sinn ag ithe a bhith ag innse dhuinn mu chultaran agus fèin-aithneachadh.

Tha an sgrùdadh seo stèidhichte ann am Birmingham agus tha e a' sònrachadh iomadachd chultarail nan daoine agus am biadh a tha ri fhaighinn ann.

Tha cruinneachadh de bhidiothan goirid san sgrùdadh a gheibhear le bhith a' cliogadh air ìomhaighean san àrainneachd. Tha iad seo air an dearbhadh air a' chlàr gu h-ìosal. Tha fo-thiotalan an lùib gach bhidio. Tha gach bhidio a' coimhead ri diofar thaobhan den bhiadh a tha sinn ag ithe.

Tha na cuspairean ris am bheilear a' coimhead a' gabhail a-steach:

An seòrsa bidhe a tha fàs gu h-ionadail air lotaichean.

Dè th' ann am margaidhean tuathanaich agus dè a tha a' dèanamh a' bhidhe eadar-dhealaichte bhon bhiadh a thathas a' ceannach anns a' mhòr-bhùth.

Cuairt gu margaidh mhòr airson faicinn dè na dùthchannan às a bheil am biadh againn a' tighinn agus dè cho fad 's a tha aige ri siubhal.

Cuairt gu mòr-bhùth airson faighinn a-mach mar a tha am biadh a tha sinn ag ithe air atharrachadh agus mar a tha seo air a shealltainn anns na seòrsachan bidhe a tha air an reic ann am bùithtean.

Tha cruinneachadh eile ann a tha a' sealltainn trì bhidiothan goirid a tha a' toirt eisimpleirean de bhiadh annasach, mìorbhaileach agus inntinneach. Tha iad seo air an dealbh gus beachd nas fharsainge a thoirt air a' chuspair. Gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air ìomhaigh an t-saideal air an sgrion.

Ath-chuairteachadh

Tha an sgrùdadh seo a' toirt sùil air cuspairean co-cheangailte ri sgudal - lùghdachadh, ath-chleachdadh 's ath-chuairteachadh.

Tha cruinneachadh de bhidiothan goirid san sgrùdadh agus gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air ìomhaighean san àrainneachd. Tha iad seo air an dearbhadh air a' chlàr gu h-ìosal. Tha fo-thiotalan an lùib gach bhidio. Tha gach bhidio a' coimhead ri taobh eadar-dhealaichte de sgudal agus ath-chuairteachadh.

Tha na cuspairean sna bhidiothan a' gabhail a-steach:

An uiread de sgudal a tha daoine a' cruthachadh gach bliadhna anns an Rìoghachd Aonaichte.

Na bhios a' tachairt do na nithean a tha sinn a' tilgeil air falbh, a' leantainn stuth bho neach-cleachdaidh gu làrach an sgudail.

Nan rudan a dh'fhaodas a bhith air an ath-chuairteachadh.

Rudan a dh'fhaodar a dhèanamh a thaobh ath-chuairteachaidh.

Tha cruinneachadh eile ann de thrì bhidiothan goirid a tha a' toirt seachad eisimpleirean bho air feadh an t-saoghail de dhiofar sheòrsachan sgudail agus cuspairean ath-chuairteachaidh. Tha iad air an dealbh gus beachd nas fharsaing a thoirt air a' chuspair. Gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air ìomhaigh an t-saideal air an sgrion.

Tuineachadh

Tha an sgrùdadh seo a' rannsachadh ceistean ceangailte ri tuineachadh, nan àitean anns a bheil sinn a' fuireach, co ris a tha iad coltach agus mar a tha iad air atharrachadh rè ùine.

Tha an sgrùdadh stèidhichte anns a' Chuimrigh le trì tuineachaidhean eadar-dhealaichte - oighreachd mhòr thaighean ann am Port Talbot, baile turasachd air oirthir Llangrannog, agus eco-coimhearsnachd ann an Siorrachd Pembroke.

Tha cruinneachadh de bhidiothan goirid anns an sgrùdadh a gheibhear le bhith a' cliogadh air na h-ìomhaighean anns an àrainneachd. Tha iad seo air an dearbhadh air a' chlàr gu h-ìosal. Tha fo-thiotalan an lùib gach bhidio. Tha gach bhidio a' coimhead ri pàirt eadar-dhealaichte de thuineachadh agus tha iad air an lìbhrigeadh le sgoilear.

Tha na cuspairean ris a bheilear a' coimhead a' gabhail a-steach:

Eachdraidh Oighreachd Sandfields ann am Port Talbot.

Eachdraidh Llangrannog agus mar a tha e air atharrachadh thar nam bliadhnachan.

Turas agus mìneachadh air co ris a tha e coltach a bhith beò ann an eco-coimhearsnachd far a bheil daoine a' coimhead às an dèidh fhèin.

Tha cruinneachadh eile ann de thrì bhidiothan goirid no barrachd a tha a' toirt seachad eisimpleirean bhon t-saoghal de dhiofar sheòrsachan tuineachaidh. Tha iad air an dealbh airson beachd nas fharsainge a thoirt seachad air a' chuspair. Gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air ìomhaigh an t-saideal air an sgrion.

Turasachd

Tha an sgrùdadh a' rannsachadh cuspairean ceangailte ri turasachd agus na buaidhean a th' aige air àiteachan, daoine agus àrainneachd.

Tha an sgrùdadh stèidhichte air Eilean Mhallorca agus tha e a' toirt sùil air buaidh turasachd air an eilean. Tha e cuideachd mar leabhar-iùil air eachdraidh agus chultar an eilein.

Tha cruinneachadh de dh'fhilmean goirid anns an sgrùdadh agus gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air na h-ìomhaighean san àrainneachd. Tha iad seo air an dearbhadh air a' chlàr gu h-ìosal. Tha fo-thiotalan an lùib gach bhidio. Tha gach bhidio a' coimhead ri diofar thaobhan de thurasachd air Mallorca agus tha iad air an lìbhrigeadh le daoine òga às an eilean.

Tha na bhidiothan a' gabhail a-steach:

Stiùir cultarail air biadh, ceòl agus eachdraidh Mhallorca

A' rannsachadh nan tràighean turasachd as fheàrr agus nan trioblaidean a tha nan lùib

A' rannsachadh sreath bheanntan agus nan trioblaidean àrainneachd a tha a' nochdadh

Turas timcheall margaid àbhaisteach ann am Mallorca agus am biadh agus na stuthan a tha ri fhaighinn

A' tadhal air tobhtaichean Ròmanach aig Pollentia airson eachdraidh Mhallorca a rannsachadh.

Tha cruinneachadh eile ann de thrì bhidiothan goirid a tha a' toirt eisimpleirean bho air feadh an t-saoghail de dhiofar sheòrsachan turasachd. Tha iad air an dealbh airson beachd nas fharsainge a thoirt air a' chuspair. Gheibhear thuca le bhith a' cliogadh air ìomhaigh an t-saideal air an sgrion.