နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို လုံခြုံရေးမြှင့်ပြီး ပြစ်ဒဏ်တွေကိုလည်း စစ်ကော်မရှင်တိုးမြှင့်
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Wikipedia
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံကူးလက်မှတ်(ပတ်စ်ပို့)နဲ့ပတ်သက်ပြီး ထိန်းချုပ်မှု တင်းကျပ်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်ဟာ အခုတော့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို အီလက်ထရောနစ် စနစ် အဆင့်မြှင့်ဖို့ ရှိပြီး နိုင်ငံကူးလက်မှတ် အသုံးပြုတာနဲ့ဆက်နွှယ်တဲ့ပြစ်ဒဏ်တွေကိုလည်း တိုးမြှင့်လိုက်တဲ့အကြောင်း ကြေညာပါတယ်။
မတ်လ ၁၇ ရက်မှာ စစ်ကော်မရှင်က ပြဋ္ဌာန်း၊ ကြေညာလာတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေမှာ အခုလို ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။
အီလက်ထရောနစ်စနစ်ကို အသုံးပြုတော့မှာဖြစ်လို့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်လျှောက်ထားသူတွေရဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေကို ချပ်စ်ပြားမှာ ထည့်သွင်းပြီး မူလနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို လုံခြုံရေး အဆင့်မြှင့်သွားမယ့်သဘောလို့ နားလည်ရပါတယ်။
အီလက်ထရောနစ် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်လျှောက်ထားမယ်ဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်စာအုပ်နဲ့ မိတ္တူကို ပူးတွဲလျှောက်ထားရမှာဖြစ်ပြီး မူလနိုင်ငံကူးလက်မှတ်စာအုပ်ကို ပြန်အပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့အာဆီယံနိုင်ငံအများစုမှာ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်တွေကို အီလက်ထရောနစ် ချစ်ပ်ပြားတွေ တပ်ဆင်အသုံးပြုနေကြပြီဖြစ်ပေမဲ့ စစ်ကော်မရှင်ဘက်ကတော့ အခုမှ ခြေလှမ်းလာတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီစနစ်မှာ ကောင်းကျိုးဆိုးပြစ်တွေရှိနေတယ်လို့ ဒစ်ဂျစ်တယ်အခွင့်အရေးနဲ့ လုံခြုံရေးစောင့်ကြည့်သူတွေက ထောက်ပြပါတယ်။
စစ်ကော်မရှင်က ဒီဂျစ်တယ်စောင့်ကြည့်မှုကို အဆင့်မြှင့်တင်လိုက်တာဖြစ်ပြီး အီလက်ထရောနစ် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကိုင်ထားသူက ဘယ်နိုင်ငံ၊ ဘယ်တည်းခိုခန်းမှာ ရောက်ရှိနေတာလည်း ဆိုတဲ့အဆင့်ထိ သိနိုင်တယ်လို့ ဒီဥပဒေကို လေ့လာထားတဲ့ မြန်မာအင်တာနက်ပရောဂျက်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အခွင့်အရေးလေ့လာသူ ကိုသစ်ဉာဏ်က ပြောပါတယ်။
“နိုင်ငံကူးလက်မှတ်က ပိုပြီး Upgrade ဖြစ်သွားတယ်၊ ပတ်စ်ပို့အတုပျောက်သွားတာတို့ဘာတို့ စသဖြင့် အကျိုးကျေးဇူးတော့ရှိတယ်။ ဒီပတ်စ်ပို့က E-passport ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီပတ်စ်ပို့က တရားမဝင်တော့ပါဘူးဆိုပြီး ဖြတ်သိမ်းတာတွေ လုပ်နိုင်တယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း လူထုရဲ့အခွင့်အရေးကို အကာအကွယ်ပေးထားတဲ့ ဥပဒေမရှိဘူး။ အခု ဥပဒေကို ကြည့်လိုက်ရင်လည်း ဥပဒေကို လိုရာစွဲသုံးပြီး လူထုကို ဖိနှိပ်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ ပြဌာန်းချက်တွေ တွေ့ရတယ်။ ဒီဥပဒေပြဋ္ဌာန်းတဲ့ သူတွေကလည်း ယုံကြည်စရာမရှိဘူး။ ဒီဟာ စိတ်ပူစရာကောင်းတယ်” လို့ ကိုသစ်ဉာဏ်က ပြောပါတယ်။
ဥပဒေထဲမှာ အီလက်ထရောနစ် နိုင်ငံကူးလက်မှတ် လျှောက်ထားလာတဲ့သူတွေကို မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ထုတ်ပေးရေးအဖွဲ့က သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ညီ၊ မညီ စစ်ဆေးပြီး ထုတ်ပေးဖို့ သင့်၊ မသင့် သက်ဆိုင်ရာကို အကြောင်းကြားရမှာဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။
ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၉ မှာတော့ နိုင်ငံသားအဖြစ် ရပ်စဲခံရသူတွေ၊ ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရသူတွေ၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနဲ့ အကျိုးစီးပွားကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ယူဆခံရသူတွေ၊ ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ (၄၀၁) အရ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်နဲ့ ပြစ်ဒဏ်က လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုထားပြီး သတ်မှတ်ကာလ မပြည့်သေးသူတွေကို နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ထုတ်ပေးဖို့ ငြင်းပယ်နိုင်တယ်။
အီလက်ထရောနစ်နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို ကမ္ဘာတဝန်းက နိုင်ငံအတော်အများမှာ ကျင့်သုံးနေပြီး အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံကလည်း ဒီစနစ်ကို ကျင့်သုံးနေပါတယ်။
ကမ္ဘာတဝန်းက အီလက်ထရောနစ်နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကျင့်သုံးတဲ့နိုင်ငံတွေမှာ နိုင်ငံပြင်ပထွက်ခွာတဲ့အခါ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးကောင်တာတွေမှာ ဇီဝအချက်အလက်တွေပေးတာ၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်စာအုပ်ပေးရတာတွေမလိုဘဲ အီလက်ထရောနစ်ကောင်တာတွေကနေ ဖြတ်သန်းသွားလို့ရပါတယ်။
