ဒေတာကုန်ကျမှုလျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် ယခုဝက်ဘ်ဆိုက်မှ စာမျက်နှာများကို ရုပ်ပုံမပါ စာသားဖြင့်သာတင်ဆက်ပေးထားပါသည်။ ရုပ်ပုံ ဗီဒီယိုများနှင့် ကြည့်လိုလျှင် မူလစာမျက်နှာတွင်ကြည့်နိုင်ပါသည်။
နှစ်သစ်ကူးည နေပြည်တော် (ပျဥ်းမနား)မှာ မီးလောင်မှု နေအိမ်အလုံး ၆၀ ကျော်မီးထဲပါသွားပြီး လူ ၄၀၀ နီးပါး မီးဘေးသင့်ခဲ့တယ်လို့သိရတဲ့သတင်းအပါအဝင် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက် နောက်ဆုံးရ မြန်မာနဲ့ ကမ္ဘာ့သတင်းတွေကို အခုစာမျက်နှာမှာ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နောက်ဆုံးရသတင်းတွေကို တင်ဆက်လို့ပြီးပါပြီ။
ဒီနေ့တစ်နေ့တာ စုစည်းဖော်ပြခဲ့တဲ့ထူးခြားသတင်းတွေကို အခုစာမျက်နှာမှာပဲ တစုစည်းတည်းပြန်လည်ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။
ဘီဘီစီ ပရိတ်သတ်တွေနဲ့တကွ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားအပေါင်း ၂၀၂၆ နှစ်သစ်မှာ ဘေးဘယာဝေးကွာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေလို့ ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သအပ်ပါတယ်။
ဇလန်းစကီးက ရုရှားနဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်နိုင်မယ့်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ဟာ "၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီ" လို့ သူ့ရဲ့ နှစ်သစ်ကူး မိန့်ခွန်းမှာ ပြောပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘယ်လို ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်မဆို အဆုံးမှာတော့ ရုရှားဘက်က လက်ခံမှု လိုအပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေမှာ ရုရှားဘက်က လက်ခံမှုကို မရရှိသေးသလို၊ ပူတင်ရဲ့ နေအိမ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဒရုန်းသတင်းစွပ်စွဲမှုကလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ကို ပိုပြီးရှုပ်ထွေးလာစေနိုင်ပါတယ်။
သမ္မတထရမ့် ကြားဝင်နေတဲ့ ယူကရိန်းအရေး သဘောတူညီချက်ကို ဒီလင်ခ့် မှာဖတ်နိုင်ပါပြီ။
နှစ်စမှာ မြိုသိမ်းတိုက်ပွဲတွေကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ဦးဆောင်ပေမဲ့ နှစ်လယ်မှာတော့ စစ်တပ်က မြိုပြန်သိမ်းတဲ့အလှည့်အပြောင်းဖြစ်တဲ့အထိ ၂၀၂၅ တစ်နှစ်တာ စစ်ရေးက အတက်အကျမြန်ပါတယ်။
စစ်တပ်ဟာ စစ်ရေးအကျပ်ရိုက်တဲ့ကာလကို ကျော်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်သလို တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေအတွက်လည်း ညီညွတ်ရေး လိုအပ်နေပြီဆိုတာ မြင်သာလာတဲ့အချိုးအကွေ့ကို ရောက်လာပါတယ်။
"ယေဘုယျပြောရရင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်က စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးစစ်ရေးတိုက်ပွဲတွေမှာ အတက်အဆုတ်တွေနဲ့ နှစ်ဖက်ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ရတဲ့အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်" လို မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF)ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ရဲဘော်သံခဲက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။
အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ်မှာ ဝင်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။
အထူးဒေသလုံခြုံရေးနဲ့ နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဖို့ မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ကိုးကန့်တပ်ရဲ့ ခေါင်းဆောင် ဖုန်တားရွှင်က ပြောကြားတဲ့အကြောင်း ဇန်နဝါရီ ၁ ရက် မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။
မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ရဲ့ ကေဒါမွမ်းမံသင်တန်းဆင်းပွဲမှာ အဲဒီလို ပြောကြားခဲ့တာလို့ဆိုပါတယ်။
စစ်မြေပြင်လက်တွေ့ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ စစ်ပညာရပ်တွေကို ပေါင်းစပ်ပို့ချခဲ့တဲ့ ကေဒါမွမ်းမံသင်တန်းကနေ ဆင်းလာသူတွေလုပ်ဆောင်ရမယ့် ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေအကြောင်း ကိုးကန့်တပ် စစ်ဦးစီးမှူးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်တားရွှင်က အချက် ၃ ချက်နဲ့ ပြောခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
တတ်မြောက်ထားတဲ့ပညာရပ်တွေကို လက်အောက်ငယ်တွေဆီ လက်ဆင့်ကမ်းကူညီလမ်းညွှန် သင်ကြားဖို့၊ မိမိကိုယ်ကိုအမြဲသုံးသပ်ပြီး နှိမ့်ချတဲ့စိတ်ထားနဲ့ လက်တွေ့မှာ စံပြခေါင်းဆောင်တွေ ဖြစ်အောင်နေထိုင်ဖို့အပြင် ကောင်းမွန်တဲ့ စိတ်ဓာတ်စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းပြီး အထူးဒေသ လုံခြုံရေးနဲ့ နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဖို့ဆိုတဲ့ အချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသင်တန်းဟာကိုးကန့်တပ်ရဲ့ အလယ်အလတ်တန်းစားအရာရှိတွေ၊ တပ်မှူးတွေအတွက် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုစွမ်းရည်မြင့်မားလာစေဖို့ဆိုပြီး နှစ်လကြာဖွင့်ခဲ့တယ်လို့ ကိုးကန့်တပ်ရဲ့သတင်းမှာဖော်ပြပါတယ်။
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကိုဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့ထဲက ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) ဟာ စစ်တပ်နဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီမှာ အပစ်ရပ်ခဲ့ပြီး သိန္နီကစလို့ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်အထိ ကိုးကန့်အထူးဒေသကို ထိန်းချုပ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာနောက်ဆုံးအပတ်ထဲ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ ကိုးကန့်တပ်တို့ ထပ်မံတွေ့ဆုံကာ လားရှိုးမြို့အပြင်မှာရှိနေတဲ့ ကိုးကန့်တပ်တွေပြန်ဆုတ်ဖို့၊ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်မှာ တပ်စခန်းဂိတ်တွေမချဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့တယ် လို့ ဒေသအခြေစိုက်သတင်းတွေက ရေးသားဖော်ပြနေကြပါတယ်။
ဒီလိုတွေ့ဆုံမှုရှိ၊ မရှိနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဘီဘီစီက သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ဖို့အတွက် ကြိုးစားနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ပဲခူးတိုင်း၊ ရေတာရှည် တကြော စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းအရှေ့ဘက်ကမ်းနဲ့ အနောက်ဘက်ကမ်းက ကျေးရွာတွေက စစ်တပ်အထိုင်ချ စခန်းတွေကို အခုရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ တပြိုင်နက် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ နေပြည်တော် PDF က ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းတွေနဲ့ ဒီကနေ့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
နေပြည်တော် PDF ဟာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ခံ ဖြစ်ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်တုန်းက စစ်တောင်းမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း ဒိုးတန်းရွာက အင်အား ၄၀ ခန့်ရှိတဲ့ စစ်တပ်အထိုင်ချစခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒိုးတန်းတိုက်ပွဲကိုစစ်ကူလာတဲ့ အင်အား ၇၀ ခန့်ပါ စစ်တပ် စစ်ကြောင်းကိုပါ တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။
အဲဒီနေ့ တစ်ရက်တည်းမှာပဲ အနောက်ဘက်ကမ်းက ခင်တန်းလေး ကျေးရွာမှာ အထိုင်ချတဲ့ စစ်တပ်စခန်း၊ အရှေ့ဘက်ကမ်းက အိုးမြေဒူးရွာမှာ အင်အား ၆၀ ခန့်နဲ့ အထိုင်ချနေတဲ့ စစ်တပ်စခန်း တို့ကိုပါ တပြိုင်နက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးကို နေပြည်တော် PDF တပ်ရင်းတွေနဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေကဖော်ဆောင်တာ ဖြစ်ပြီး တစ်ရက်တာအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၄၀ ကျော်သေဆုံးတယ်လို့ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနက ဆိုပါတယ်။
စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းတခွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်တဲ့ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်မှာပဲ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း ပန်းတောင်းဒေသဘက်မှာလည်း အာရက္ခတပ်တော် (အေအေ) ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေနဲ့ စစ်တပ်ကြား တိုက်ပွဲပြန်ဖြစ်နေတယ်လို့ စစ်ရေးအရင်းအမြစ်တချို့ဆီက သိရပါတယ်။
“ပဲခူးအနောက်ခြမ်းက ၃၀ ရက်နေ့ မနက်ကစပြန်ဖြစ်တာ။ ပွိုင့်၆၆၆ လုံးက ထွက်ပြေးလာသူ ၆ ဦး ကို အေအေ က လက်နက်နဲ့အတူ ဖမ်းမိတယ်လို့လည်း ကြားတယ်” လို့ အေအေစစ်ရေး အရင်းအမြစ်တဦးက ပြောပါတယ်။
ဒ့ါအပြင် ပဲခူးတိုင်း၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်က စစ်ဘေးရှောင်တွေနေထိုင်တဲ့ တယ်လေးရွာကို မနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက် နေ့လယ် ၁ နာရီခန့်မှာ စစ်တပ်က လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ပဲခူး PDF အရင်းအမြစ်ဆီက သိရပါတယ်။
ဗုံးစထိမှန်ပြီး အသက် ၅၀ ကျော် အမျိုးသမီးကြီး နှစ်ဦး၊ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးငယ် တစ်ဦးနဲ့ အသက် ၁၂ အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သလို စိုးရိမ်ရ ဒဏ်ရာရသူ နှစ်ဦးလည်း ရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ နတ်တလင်းမြို့နယ်မှာတော့ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့မှာ စစ်တပ်က ရွေးကောက်ပွဲ ပထမပိုင်းပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရေတာရှည်နဲ့ ပန်းတောင်းမှာတော့ လာမယ့် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်ကျရင် ရွေးကောက်ပွဲ ဒုတိယပိုင်းပြုလုပ်ဖို့ရှိနေပါတယ်။
ပြည်ပထွက်ခွာဖို့ ပတ်စ်ပို့(နိုင်ငံကူးလက်မှတ်) အရေးပေါ် လိုအပ်သူတွေအနေနဲ့ ၅ ရက်အတွင်း မြန်မာငွေ ၅၄၅,၀၀၀ ကျပ်နဲ့ ထုတ်ယူနိုင်မယ့် အမြန်စနစ်ကို စတင်လိုက်ပြီလို့ မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ထုတ်ပေးရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာကနေ ကြေညာပါတယ်။
ကြေညာချက်အရ Online Booking တင်တာနဲ့ ရုံးတွင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ စောင့်ဆိုင်းဖို့ မလိုဘဲ အမြန်ဝန်ဆောင်မှု (Express Service) လျှောက်ထားနိုင်ရေး ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်ကစလို့ စီစဉ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ Black List (အမည်မည်းစာရင်း) ပါဝင်သူတွေ၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီး စစ်ဆေးချက် မပြီးစီးသူတွေ၊ ပြစ်ဒဏ်ကာလ မပြီးမီလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာနဲ့ လွတ်မြောက်လာသူတွေ၊ ပြည်ပထွက်ခွာမှု တားဆီးခံရသူတွေ၊ လက်ရှိနိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အစိုးရမဟုတ်တဲ့အခြားအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပုဂ္ဂလိအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ထောက်ခံချက်လိုအပ်သူတွေအနေဖြင့် ငွေမဆုံးရှုံးစေရေး စုံစမ်းပြီးမှ လျှောက်ထားဖို့လည်း သတိပေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။
ပုံမှန်လုပ်ငန်းစဥ်နဲ့ ပတ်စ်ပို့ ရရှိဖို့ဆိုရင် အနည်းဆုံး တစ်လကနေ သုံးလအတွင်း ကြာတတ်ပြီး ၄၅,၀၀၀ ကျပ်ကုန်ကျစရိတ် ရှိပါတယ်။
လက်ရှိမှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်က နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ထုတ်ပေးရေးရုံးတွေကို ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော်နဲ့ မန္တလေးအပြင် နိုင်ငံတဝန်းနီးပါးမှာ ၁၅ ရုံးထက်မနည်းဖွင့်ထားတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ ပတ်စ်ပို့ (နိုင်ငံကူးလက်မှတ်)အမြန်ရဖို့ ငွေကျပ် ၅ သိန်းခွဲ နီးပါးပေးဆောင်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဥ်အပေါ် ဘယ်လိုသဘောထားအမြင်တွေရှိနေပါသလဲ။
နေပြည်တော်၊ ပျဉ်းမနားမြို့ပေါ် ရန်နိုင် ၂ ရပ်ကွက်မှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ မနေ့ည မီးလောင်မှုမှာ အိမ်ခြေ ၆၀ ကျော် မီးထဲပါသွားခဲ့ပြီး ဒေသခံ ၃၇၀ မီးဘေးသင့်တယ်လို့ ပါဝင်ကူညီပေးနေတဲ့လူမှုကူညီရေးအသင်းတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။
နှစ်သစ်ကူးဖြတ်သန်းဖို့ ဂတ်စ်မီးဖိုနဲ့ ငါးကင်ရာကနေ ထရံအကာတွေကို မီးကူးစက်ပြီး မနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက် ည ၇ နာရီဝန်းကျင်မှာ မီးလောင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
“အခြေခံ လူတန်းစား များတယ်။ အိမ်ပုအိမ်ငယ်လေးတွေ များတော့ မီးကူးတာ မြန်တာပါ။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ တစ်ယောက်တော့ရှိတယ်” လို့ မွန်မြတ်သူလူမှုကူညီရေး အသင်းဝင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိမှာတော့ မီးဘေးသင့်ဒေသခံတွေကို ပျဉ်းမနား တပေါင်းကွင်း ကဇာတ်ရုံမှာ နေရာထိုင်ခင်း စီစဉ်ပေးထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်ဦးစီးဌာနကတော့ ဒီမီးလောင်မှုကို Level 2 အဆင့်အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး မီးသတ်ဌာန ညွှန်ချုပ်ကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ်ကာ မီးငြှိမ်းသတ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။
လက်ရှိမှာ မီးလောင်ခဲ့တဲ့အခြေအနေကို စစ်ကော်မရှင်ရဲ့နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းထွန်းဦးလည်း လာရောက်ကြည့်ရှုထားပြီး လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးဌာနကလည်း အကူအညီပေးဖို့ လုပ်နေပြီလို့ သိရပါတယ်။
စစ်ကော်မရှင်ရဲ့အုပ်ချုပ်ရေးဗဟိုချက်၊ နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေထဲ ပါဝင်တဲ့ ပျဥ်းမနားဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ရေဘေးနဲ့ ငလျင်ဒဏ် သင့်ခဲ့တဲ့မြို့နယ်ဖြစ်ပါတယ်။
အခုမီးလောင်မှုဖြစ်ရပ်ဟာ နေပြည်တော်(ပျဥ်းမနား)အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နောက်ဆုံးကြုံရတဲ့ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။
နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ အောင်မြင်မှုတွေပဲ အမြဲရနေတာ မဟုတ်ဘဲ အတားအဆီးတွေကိုလည်း ဆက်ပြီးကျော်လွှားနေရဆဲလို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက နှစ်သစ်ကူးမိန့်ခွန်းမှာ ထည့်ပြောပါတယ်။
“စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ နိုင်ငံတကာအရေး၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးအကန့်အသတ်တွေကြောင့် ထပ်မံကျော်ဖြတ်နေရတဲ့အခက်အခဲတွေလည်း ရှိနေပါသေးတယ်။ အထူးသဖြင့် ပြည်သူ့မျက်နှာကိုကြည့်ပြီး ပြည်သူ့ ထိခိုက်နစ်နာမှုနည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် ထိန်းချုပ်လုပ်ဆောင်ရတာလည်းရှိပါတယ်” လို့ ယာယီသမ္မတက ပြောပါတယ်။
အထူးသဖြင့် ရုရှားအပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ သဘောထားတွေဟာ မြန်မာမှာ စစ်အာဏာရှင်စနစ် သက်ဆိုးရှည်အောင် လုပ်နေတယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။
မြန်မာ့အိမ်နီးချင်း ဘယ်နိုင်ငံ ရယ်လို့ သူက နာမည်တပ် မပြောသွားပေမဲ့ တရုတ်နိုင်ငံဟာ မြန်မာစစ်ကော်မရှင်ကို ထောက်ခံကြောင်း လူသိရှင်ကြားရပ်တည်ပြသနေလို အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာလည်း နေပြည်တော်နဲ့ အသွားအလာ မပြတ်ဆက်ရှိနေပါတယ်။ ပထဝီနိုင်ငံရေးအကန့်အသတ်တွေကြားမှာ အပစ်ရပ်ရတာတွေမှာ အိမ်နီးချင်းအင်အားကြီးနိုင်ငံကြီးရဲ့ ဖိအားတွေကြောင့်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။
ဒီလိုအခြေအနေတွေကြောင့်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေဘက်က ဖိအားပေးမှုတွေ အားလျော့ခဲ့ရပြီး စစ်တပ်ကတော့ စစ်ရေးအရ အသက်ရှုချောင်လည်လာပြီလို့ ယာယီသမ္မတက ထည့်ပြောပါတယ်။
စစ်ရေးမှာ ပိုမိုအားကောင်းတဲ့ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုပေါ်လာအောင် အားထုတ်နေပြီး တခုတည်းသောဗဟိုအမိန့်ကွပ်ကဲမှု အောက်မှာစုစည်းဖို့အတွက် လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) ပေါ်ပေါက်လာတာဟာ တော်လှန်ရေးအတွက် အရွေ့တခုလို့လည်း NUG ယာယီသမ္မတက သူ့ရဲ့ နှစ်သစ်ကူးမိန့်ခွန်းထဲ ထည့်ပြောပါတယ်။
ဒါအပြင် နွေဦးတော်လှန်ရေးရဲအကျိုးစီးပွားကို ရှေးရှုတာနဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကို အလေးထားတဲ့အနေနဲ့ဆိုပြီး အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူအယောက် ၁၁၀ ကို လွတ်ငြိမ်းခွင့် ပေးတယ်လို့လည်း NUG အစိုးရက ဒီနေ့ မနက်ပိုင်းမှာပဲ ကြေညာပါတယ်။
အကျဉ်းထောင်၊အကျဉ်းစခန်းအသီးသီးမှာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေသူတွေကို စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက် မထားဘဲ လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးတာလို့ဆိိုပြီး ဒီလွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်နဲ့အကျုံးမဝင်တဲ့ အကျဉ်းသားတွေကိုတော့ သူတို့ကျခံနေရတဲ့ထောင်ဒဏ်ရဲ့ သုံးပုံတပုံကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်း သက်သာခွင့်ပေးတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်ရသူတွေဟာ ဘယ်နေရာမှာထိန်းသိမ်းထားခံရပြီး ဘယ်လို ပြစ်မှုပြစ်ဒဏ်နဲ့ကျခံနေရသူတွေလည်းဆိုတာကိုတော့ အသေးစိတ်မဖော်ပြထားပါဘူး။
အချိန်ဇုန်အပိုင်းအခြားကွာဟပေမဲ့ မြန်မာအပါအဝင် ကမ္ဘာတလွှားက နိုင်ငံတွေမှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို ကြိုဆိုနေကြပြီဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို ပထမဆုံးကြိုဆိုခဲ့တာကတော့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာထဲက ကျွန်းနိုင်ငံလေး ကီရီဘာတီဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမှာရောက်နေတဲ့ ခရီးသွားတစ်ယောက်ကတော့ ''ဂြိုဟ်တုတွေမရှိ၊ လူသူ လှုပ်ရှားသက်ဝင်မှုမရှိ၊ ပိတ်ပိတ်မှောင်နေပြီး ဂဏန်းလေးတွေနဲ့ပဲပြည့်နေတဲ့ ကမ်းခြေမှာ နှစ်သစ်ကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့တယ်'' လို့ ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။
ဗြိတိန်မှာတော့ လန်ဒန်ကောင်းကင်မှာ မီးရှူးမီးပန်းတွေ ပျံတက်သွားတာကို ထောင်နဲ့ချီတဲ့လူတွေက ငေးမောကြည့်ရှုခဲ့ကြပါတယ်။
အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် ကနေ ဝင်ရောက် ဖတ်ရှုနိုင်ပါပြီ။
မာလီနဲ့ ဘာကီနာဖာဆို အစိုးရတွေက သမ္မတထရမ့်အစိုးရဟာ သူတို့နိုင်ငံသားတွေကို ဗီဇာပိတ်ခဲ့သလို သူတို့ကလည်း အမေရိကန်တွေ နိုင်ငံထဲ ဝင်မလာဖို့ တားမြစ်မယ်ဆိုပြီး ပြောကြားပါတယ်။
သမ္မတထရမ့်ရဲ့ အမေရိကန် ဝင်ခွင့် လုံးဝကန့်သတ်တဲ့ တိုးချဲ့ နိုင်ငံစာရင်းထဲ အနောက် အာဖရိက နိုင်ငံနှစ်ခုကို မကြာခင်က ထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်တွေကိုလည်း အလားတူ တုံ့ပြန်သွားမယ်ဆိုပြီး ဒီနှစ်နိုင်ငံက သီးခြား ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဘာကီနာဖာဆိုက အပြန်အလှန်မူနဲ့ ဆောင်ရွက်တာလို့ ဘာကီနာဖာဆို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ပြောပြီး မာလီ နိုင်ငံခြားရေးဌာနကတော့ "အပြန်အလှန် လေးစားမှုနဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ တူညီမှု" အတွက် တောင်းဆိုပါတယ်။
အမေရိကန်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်မှုအတွက် စိတ်ပျက်မိကြောင်း မာလီအစိုးရက ပြောပါတယ်။ "ဒီလို အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြိုတင် မတိုင်ပင်ဘဲ ဆောင်ရွက်တာ"လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် မှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံဟာ စစ်တပ် အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှာ အနှစ် ၅၀ ကျော် ကျရောက်ခဲ့လို့ တံခါးပိတ်ဝါဒ ကျင့်သုံးတဲ့ နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပါတယ်။
ဒါပေမဲ့လည်း လွတ်လပ်ပြီး တက်ကြွတယ်လို့ ကြေညာလေ့ရှိတဲ့ မြန်မာ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝါဒကတော့ ၁၉၅၅ ခုနှစ်က ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဘန်ဒေါင်းမူကြီး ငါးချက်အပေါ်မှာ အမှီပြုပြီး ပေါက်ဖွားလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆိုရင် ဘန်ဒေါင်းမူကြီးတွေ ချမှတ်ခဲ့တာ အနှစ် ၇၀ ရှိပါပြီ။
ဒီမူကြီးတွေကို အခြေခံပြီး နိုင်ငံတကာ အလယ်မှာ အမှီအခိုကင်းကင်းနဲ့ ရပ်တည်နိုင်ဖို့၊ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံချင်း ချစ်ကြည်ရေးနဲ့ သာယာဝပြောရေးတွေမှာ ပါဝင်ကူညီဖို့ လွတ်လပ်ရေး ရစက မြန်မာခေါင်းဆောင်တွေ ရည်ရွယ်ခဲ့ပေမယ့် ပြည်တွင်းစစ်၊ ပထဝီနိုင်ငံရေး အနေအထားနဲ့ စစ်အာဏာသိမ်းမှုတွေကြောင့် ထင်တိုင်း မပေါက်ခဲ့ဘဲ အထီးကျန်နိုင်ငံအဖြစ် ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီ ရပ်တည်ခဲ့ရပါတယ်။
ဒီလင့်ခ် မှာ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။
မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၂ ခုမှာ စစ်တပ်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ခဲ့ပေမဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်းက ကသာ ကတော့ တခြားမြို့နယ်တွေနဲ့ ခြားနားပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနေတဲ့အချိန် ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရပြီး မြို့ကိုပါ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက သိမ်းလုသိမ်းခင်ဖြစ်နေတာပါ။
နှစ်နှစ်တာ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပိတ်ဆို့ထားတာကနေ စစ်တပ်ရဲ့ ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပချိန် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှာ ဝိုင်းထားပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ ကသာမြို့ဝန်းကျင်ကို ထိုးစစ်ဆင်တာပါ။
ကသာမြို့ တဝက်နီးပါးကို ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက် ညပိုင်းမှာ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေ သိမ်းလိုက်ပြီလို့ တိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်နေတဲ့ မိုးညှင်း PDF နဲ့ နီးစပ်သူက ပြောပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲမလုပ်နိုင်အောင်တိုက်တာဖြစ်သလို ကသာမြို့က ဗျူဟာအရ အရေးပါတဲ့ နေရာဖြစ်တာကြောင့် ထိုးစစ်ဆင်တာလို့ စစ်ရေးအကဲခတ်တွေက မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။
"ရွေးကောက်ပွဲ လုံခြုံရေးအတွက် တပ်အင်အားတွေဖြန့်ထားချိန်ဖြစ်လို့စစ်တပ်ရဲ့ အားအနည်းဆုံးအချိန်ပေါ့။ တိုက်လည်း တိုက်သင့်တဲ့အချိန်လို့ ပြောရမယ်"လို့ CDM ဗိုလ်ကြီး ဇင်ယော်က ပြောပါတယ်။
ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ်ကနေ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကသာမြို့ပေါ်မှာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေနဲ့ စစ်တပ်တို့ တိုက်ပွဲ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေပြီး စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဆက်တိုက်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ စစ်ရေးအရင်းအမြစ်တချို့ဆီက သိရပါတယ်။
စစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၁ ကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ ကသာမြို့က စစ်တပ်စခန်းတွေကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေဟာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှာပဲ ဝင်တိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနေ့ကတည်းက ကသာမြို့မှာ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်ညပိုင်းအထိသိရှိရတဲ့အချက်အလက်အရ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ကသာမြို့ပညာရေးကောလိပ်အနီး ကသာလမ်းဆုံအထိ သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပါတယ်။
“စစ်ကောင်စီက မြို့တွင်းကနေ ဆက်ခုခံနေတုန်းပဲ။ Y 12 ဖိုက်တာ နေ့တိုင်း သုံးနေတယ်။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေကလည်း နေ့တိုင်း ထိုးစစ်ဆင်နေတယ်” လို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
မနေ့မနက်ပိုင်း ကသာမြို့အဝင်ဂိတ်ကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီးနောက် မြို့ထဲ ပိတ်မိနေတဲ့ ဒေသခံတချို့ကို ဘေးလွတ်ရာပြောင်းရွှေ့ခွင့်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ‘’ကသာမြို့ထဲမှာ ဆက်ပြီးပိတ်မိနေသူတွေရှိနေဆဲ’’ လို့ ကချင်ဒုက္ခသည်အရေးအကူအညီပေးနေတဲ့ ဒေါ်ခွန်ဂျာက သူ့ရဲ့လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာ မနေ့ညပိုင်းက ရေးတင်ပါတယ်။
ကသာမြို့ကို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေ၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ခံတပ်တွေရော ဒေသအခြေစိုက်ကာကွယ်ရေးတပ် (LPDF) တွေပါ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်နေတာလို့ သိရပါတယ်။
ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ခြမ်း မြစ်ဘေးမှာတည်ရှိတဲ့ ကသာမြို့ဟာ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက အင်းတော်နဲ့ ဗန်းမောက်၊ ရှမ်းပြည်နယ်က မဘိမ်းမြို့နယ်တွေနဲ့ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါတယ်။
ဒါကြောင့် နှစ်ဖက်အတွက် စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျတဲ့ဒေသဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးလေ့လာ စောင့်ကြည့်သူတွေက ပြောပါတယ်။
မင်္ဂလာပါ။ ဘီဘီစီ ပရိတ်သတ်တွေနဲ့တကွ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားအပေါင်း ၂၀၂၆ နှစ်သစ်မှာ ဘေးဘယာဝေးကွာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေလို့ ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သအပ်ပါတယ်။
ဇန်နဝါရီ ၁ ရက် နောက်ဆုံးရ မြန်မာနဲ့ကမ္ဘာ့သတင်းတွေကို အခုစာမျက်နှာမှာ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုဖို့လည်း ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။