دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا درباره اعزام جرد کوشنر، مشاور ارشدش، و استیو ویتکاف، فرستاده اش در امور خاورمیانه، برای مذاکرات مستقیم با ایران گفته است که آنها «همین حالا» در حال مذاکره هستند و ادامه داد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور و مارکو روبیو، وزیر خارجه هم در این مذاکرات حضور دارند. در ایران محمدباقر ذوالقدر دبیر شورای عالی امنیت ملی و جانشین علی لاریجانی شده است. وزارت خارجه لبنان، سفیر ایران را «عنصر نامطلوب» خواند و از او خواست لبنان را ترک کند. تهران، تبریز، اصفهان و چند شهر دیگر ایران از ساعات اولیه چهارم فروردین هدف حملات اسرائیل بود.
با ورود به بامداد روز چهارشنبه در لندن - پنجم فروردین - پوشش زنده از تحولات روز سهشنبه در اینجا به پایان میرسد و تا دقایقی دیگر در صفحه جدید آخرین اخبار و تحولات جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را برایتان گزارش خواهیم کرد.
لطفا برای مرور تحولات ۲۴ ساعت گذشته به پایین همین صفحه بروید و ورق بزنید.
بامداد چهارشنبه از تهران گزارشهایی مبنی بر حملات هوایی و انفجار در چند نقطه مخابره شد.
تصاویر و گزارشهای مشابهی هم در چند ساعت گذشته از حملات هوایی به قزوین (شهرک صنعتی الوند)، شهر یزد و شهر تفت در این استان و شهر اصفهان در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
روز سهشنبه ۴ فروردین ۱۴۰۵، کاربران در شبکههای مختلف اجتماعی درباره احتمال مذاکرات میان حکومت ایران و ایالات متحده نوشتهاند و از حسشان گفتهاند. کاخ سفید اعلام کرده است که برنامهها برای مذاکرات با ایران همچنان «در حال تغییر» است، هرچند مقامات ایرانی هرگونه تماس میان دو طرف را رد کردند.
بیبیسی فارسی تلاش میکند بر اساس روایتهای افرادی که با روشهای مختلف موفق به اتصال به اینترنت جهانی شدهاند، تجربه زندگی در شرایط جنگی را گزارش کند و نظرات بعضی از شهروندان ایرانی درباره موضوعات مختلف روز را بازتاب دهد.
جزییات این واکنشها را در لینک زیر بخوانید:
ارتش اسرائيل اعلام کرده که موشکهايی از سوی ايران به سمت اسرائيل شليک شده است.
ارتش این کشور در پيامی در شبکههای اجتماعی گفته است: «سامانههای دفاعی در حال فعاليت برای رهگيری اين تهديد هستند» و از ساکنان خواسته شده هشدارهايی را که به تلفنهای همراه ارسال میشود، دنبال کنند.
چنين هشدارهايی معمولا به معنای فعال شدن سامانههای پدافند هوايی و لزوم رفتن سريع مردم به پناهگاه ها يا فضاهای امن است.
ساعتی قبل از این هم خبرگزاریهای نزدیک به سپاه پاسداران در ایران چون فارس و تسنیم از آغاز حملات موشکی ایران به سوی اسرائیل خبر داده بودند.
با این حال در چند شب گذشته چند موشک شلیک شده توسط سپاه پاسداران با عبور از سامانه پدافندی اسرائیل به زمین خورده و به گفته نهادهای امدادرسان در اسرائیل بیش از ۱۵۰ مجروح بر جای گذاشته است.
دونالد ترامپ،ساعتی پیش در اظهاراتی در دفتر بيضی کاخ سفيد لحنی خوشبينانه درباره مذاکرات با ايران اتخاذ کرد و بار ديگر تاکيد کرد که اين درگيری از طريق گفت و گو پايان خواهد يافت، هرچند جزئيات مشخصی ارائه نداد.
از منظر نظامی، ترامپ به نظر میرسد معتقد است که ايالات متحده از هم اکنون پيروز شده و گفته است «اين جنگ پيروز شده است» و ترديدهای موجود را به رسانهها نسبت داده است.
او برای نخستينبار به طور مستقيم تاييد کرد که جیدی ونس، مارکو روبيو، استيو ويتکاف و جارد کوشنر در مذاکرات حضور دارند.
با اين حال، هنوز مشخص نيست اين افراد با چه طرفی مذاکره میکنند، محتوای گفت و گوها چيست و اين مذاکرات تا چه مرحلهای پيش رفته است.
آقای ترامپ همچنين هنوز به طور علنی مشخص نکرده که دقيقا چه امتيازاتی از ايران میخواهد، جز يک تعهد قاطع — که میگويد آمريکا آن را دريافت کرده — مبنی بر اينکه ايران برنامه سلاح هستهای خود را کنار بگذارد.
ساير اهداف احتمالی آمريکا در جنگ — مانند پايان حمايت ايران از گروههای نيابتی در خاورميانه يا توقف برنامه موشکهای بالستيک — کمتر مورد اشاره قرار گرفت.
نکته مهم ديگر اين بود که ترامپ هيچ اشارهای به اسرائيل نکرد و توضيحی درباره اينکه يک توافق احتمالی چگونه میتواند اهداف نظامی و ژئوپليتيک اين کشور در منطقه را تامين کند، ارائه نداد.
خبرگزاری رویترز به نقل از کانال ۱۲ اسرائیل عصر سهشنبه نوشت که همزمان با بالاگرفتن گمانهزنیها درباره شکلگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا، کاخ سفید به دنبال برقراری یک آتشبس یک ماهه است تا در خلال آن مذاکرات پیرامون مفاد ۱۵ موردی این کشور با طرف ایرانی صورت گیرد.
این کانال اسرائیلی مدعی شده که این خبر را از سه منبع دریافت کرده است.
دونالد ترامپ، در بخشی از اظهارات امروز خود در کاخ سفید گفت تا حدود زیادی نسبت به موفقیت در کسب توافق با ایران خوش بین است چرا که به گفته او: «ديروز کاری انجام دادند که واقعا شگفتانگيز بود. آنها به ما يک هديه دادند. و اين هديه امروز به دست ما رسيد. هديه بسيار بزرگی بود که ارزش مالی بسيار زيادی داشت. نمیخواهم بگويم آن هديه چه بود، اما بسيار مهم و ارزشمند بود. آنها آن را به ما دادند و گفته بودند که خواهند داد. اين برای من فقط يک معنا داشت: اينکه ما با افراد درستی طرف هستيم.»
رئیس جمهور آمریکا در ادامه بدون اشاره به جزییات گفت: «نه، موضوع هستهای نبود؛ در واقع به نفت و گاز مربوط میشد. و کار بسيار خوبی بود که انجام دادند. اما آنچه برای من روشن کرد اين بود که با افراد درستی در حال تعامل هستيم، چون میدانيد، مشخص نبود — چرا که رهبری از بين رفته بود. همه رفتهاند، علی خامنهای ديگر نيست. به اصطلاح، رهبری قبلی از ميان رفته و رهبری جديد هم دست کم به شدت آسيب ديده و بقيه هم از بين رفتهاند. بسياری از افراد در سطوح سوم هم از ميان رفتهاند. اما ما با گروهی از افراد طرف هستيم که فکر میکنم در نهايت کار را پيش میبرند، و اين هديهای که به ما دادند بسيار مهم بود. آنها گفتند اين کار را انجام میدهند و انجام شد. و فقط خودشان میتوانستند آن را انجام دهند.»
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفته روز سهشنبه با همتای ایرانی خود، مسعود پزشکیان گفتگو کرده است.
او در شبکه ایکس درباره محتوای این گفتگو نوشت: «بار ديگر بر ضرورت مطلق پايان دادن به حملات غيرقابل قبول عليه کشورهای منطقه، حفظ زيرساختهای انرژی و غيرنظامی، و بازگرداندن کشتيرانی آزاد در تنگه هرمز تاکيد کردم. از ايران خواستم با حسن نيت در مذاکرات مشارکت کند تا مسيری برای کاهش تنش گشوده شود و چارچوبی فراهم گردد که بتواند انتظارات جامعه بينالمللی درباره برنامه هستهای و موشکهای بالستيک ايران، و همچنين فعاليتهای بیثبات کننده منطقهای را مورد رسيدگی قرار دهد. در پايان، از ايران خواستم هرچه سريعتر امکان بازگشت هموطنان ما سسيل کولر و ژاک پاری را به فرانسه فراهم کند.»
تاکید آقای مکرون بر درخواست از ایران برای «حسن نیت» در مذاکرات با آمریکا میتواند بر این دلالت داشته باشد که رئیس جمهور فرانسه دولت ایران به ریاست مسعود پزشکیان را طرف مذاکره با تیم نمایندگان دونالد ترامپ میداند. این در حالی است که با وجود مشخص شدن حضور جی دی ونس، مارکو روبیو، استیو ویتکاف و جارد کوشنر به عنوان اعضای تیم مذاکره کننده آمریکا، هنوز جزییاتی از هیات دیپلماتیک ایران مخابره نشده است.
خبرگزاری قوه قضائیه از شناسایی، مصادره و توقیف اموال فردی با نام «ب - الف» خبر داده است.
به گزارش میزان، دستور قضائی برای توقیف اموال این فرد و نزدیکانش در پی «نزدیکشدن به یکی از سرویسهای جاسوسی و تبدیل به عنصر رسمی شبکه ساماندهی اقدامات تروریستی ضد ایران» صادر شده است.
قوه قضائیه ایران تاکید کرده که هرگونه «همراهی و همکاری با دشمن در خارج از کشور که به امنیت ملی آسیب بزند، مستوجب مصادره کلیه اموال و سایر مجازاتهای قانونی» خواهد بود.
رسانههای ایران گمانهزنیهایی درباره هویت فرد مذکور کردهاند که قابل رد یا تایید نیست.
قوه قضاییه ایران و نهادهای امنیتی این کشوربارها با تهدید شهروندان، هرگونه تلاش برای ثبت وقایع و ارتباط با رسانههای خارج از ایران را «مصداق» جرایمی معرفی کردهاند که به زعم آنها بر «خلاف مصالح نظام» بوده است.
ایران به لحاظ رتبه در دسترسی آزاد به اطلاعات و آزادی بیان در پایینترین سطوح جهان قرار دارد و در نیم قرن گذشته همواره یکی از بزرگترین زندانهای جهان برای روزنامهنگاران، فعالان مدنی و سیاسی ارزیابی شده است.
اسرائیل میگوید کارخانه تولید مواد منفجره ایران در اصفهان را هدف قرار داده است.
حساب ارتش اسرائیل در پستی در ایکس گزارش داده که «در طول روز یک موج گسترده از حملات را علیه صنایع تولیدی ایران در اصفهان به پایان رساند.»
منابع ایرانی در این زمینه اطلاعرسانی نکردند.
اسرائیل گفته است که ایران از محصولات این کارخانه «برای انواع مختلف تسلیحات» استفاده میکرد.
بر اساس این گزارش این مرکز در جریان جنگ ۱۲ روزه هم مورد حمله قرار گرفته بود.
اسرائیل میگوید ایران در ماههای اخیر فعالیتهایی برای بازسازی این مرکز انجام داده بود.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرده است که شامگاه چهارم فروردین به وقت محلی یک پرتابه به محوطه نیروگاه اتمی بوشهر اصابت کرد.
خبرگزاری رسمی ایرنا از قول سازمان انرژی اتمی ایران میگوید «بر اساس گزارشهای اولیه این حادثه هیچگونه خسارت مالی، فنی یا جانی در پی نداشته و هیچ آسیبی به بخشهای مختلف نیروگاه وارد نشده است.»
این دومین بار از زمان شروع حملات آمریکا و اسرائیل است که ایران میگوید پرتابهای به محوطه نیروگاه بوشهر اصابت کرده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواستار خویشتنداری بیشتری در ارتباط با حفظ ایمنی مراکز هستهای در زمان حملات نظامی شده است.
آقای ترامپ در کاخ سفید گفت حکومت ایران پذیرفته است که این کشور هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
از رئیس جمهور آمریکا همچنین پرسیده شد که تیمهایش با چه کسانی در ایران در حال مذاکره هستند که او در پاسخ گفت: «ما همه رهبرانشان را کشتیم، بعد آنها برای انتخاب رهبران جدید جلسه گذاشتند و ما همه آنها را هم کشتیم.»
آقای ترامپ گفت: «حالا یک گروه جدید داریم» و ادامه «ببینیم چه میکنند.»
او همچنین گفت حملات آمریکا و اسرائیل به «تغییر رژیم» منجر شده، اما افزود: «به هیچکس اعتماد ندارم.»
دونالد ترامپ درباره اعزام جرد کوشنر، مشاور ارشدش، و استیو ویتکاف، فرستاده اش در امور خاورمیانه، برای مذاکرات مستقیم با ایران گفته است که آنها «همین حالا» در حال مذاکره هستند.
آقای ترامپ گفت جیدی ونس، معاون رئیسجمهور و مارکو روبیو، وزیر خارجه هم در این مذاکرات حضور دارند.
او گفت که ایران «مایل است به توافق برسد.»
آقای ترامپ همچنین گفت نیروی دریایی، نیروی هوایی و سامانههای ارتباطی ایران «از بین رفتهاند» و افزود که ناتوانی در برقراری ارتباط «بزرگترین مشکل» است.
اسرائیل میگوید یک موشک فروند موشکی که امروز ایران شلیک کرده بود، در بیروت سقوط کرد.
ارتش اسرائیل اعلام کرده است که پس از ارزیابی و بر اساس دادههای موجود نزد ارتش و همزمان با حملاتی که امروز به اسرائیل انجام شد، «یک موشک بالستیک که توسط رژیم ایران شلیک شده بود، در بیروت سقوط کرده است.»
ایران در این باره اظهار نظر نکرده است.
جامعه جهانی بهائی در بیانیهای اعلام کرده است که پیوند نعیمی، شهروند بهائی که در زندانی در کرمان محبوس است «پس از تحمل دو بار اعدام نمایشی و شکنجه و بازجوییهای طولانی مدت، اکنون در معرض خطر جدی قرار دارد.»
این بیانیه میگوید «حکومت ایران میکوشند او را وادار کنند به جرائمی اعتراف کند که هرگز مرتکب نشده است.»
پیوند نعیمی همراه با ونوس حسینی نژاد و شایان شکیبایی پیش از اوج گیری اعتراضها در روز ۱۸ دی ماه از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شدند. تصاویر هر سه آنها ۱۲ بهمن از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران در حال اعتراف پخش شد.
در گزارش دیگری از تداوم بازداشت و بیخبری از وضعیت حامد مهرابخانی، شهروند ۳۰ ساله بهائی که ساکن قزوین بوده ابراز نگرانی شده است.
بر اساس گزارشها ماموران امنیتی این شهروند بهائی را که از ناحیه پا مورد اصابت گلوله قرار گرفته و نیازمند رسیدگیهای پزشکی بیشتری بود، در تبریز دستگیر و به مکان نامعلومی منتقل کردند.
نزدیکان حامد مهرابخانی گفته اند که او همچنان نیازمند مراقبتهای پزشکی و مصرف دارو است و درباره وضعیت سلامت او ابراز نگرانی کردهاند.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت لبنان، از زمان آغاز عملیات نظامی اخیر اسرائیل علیه حزبالله، شمار کشتهشدگان در این کشور به ۱۰۷۲ نفر رسیده است.
این رقم نسبت به روز دوشنبه که ۱۰۳۹ نفر اعلام شده بود، افزایش یافته و نشان میدهد که در ۲۴ ساعت گذشته ۳۳ نفر دیگر کشته شدهاند.
لبنان همچنین اعلام کرد که شمار مجروحان هم افزایش یافته و به ۲۹۶۶ نفر رسیده که نسبت به آمار دوشنبه ۹۰ نفر بیشتر است.
منبع تصویر، Tasnim
دولت لبنان با لغو پذیرش محمدرضا رئوف شیبانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در بیروت را «عنصر نامطلوب» توصیف کرده و دستور داد ظرف شش روز لبنان را ترک کند.
در بیانیه وزارت خارجه لبنان محمدرضا رئوف «سفیر تعیینشده» توصیف شده است که به معنی آن است که رئیسجمهور، بالاترین مقام رسمی لبنان، هنوز استوارنامه او را دریافت نکرده و آقای رئوف به طور کامل ماموریت رسمیاش را شروع نکرده بود.
سفرای اعزامی تا زمانی که استوارنامه خود را به بالاترین مقام دولت مهمان ارائه نکرده باشند، قادر به دیدارهای رسمی و انجام ماموریتهای محوله نیستند.
محمدرضا رئوف در برههای به ماموریت بیروت اعزام شد که روابط شکننده دو کشور بر سر حزبالله لبنان و فشار اسرائیل برای خلع سلاح در یکی از بحرانیترین دورهها پس از استقرار جمهوری اسلامی است.
اخراج آقای رئوف از بیروت به معنی قطع روابط لبنان با جمهوری اسلامی ایران نیست و حتی در حال حاضر معنی کاهش سطح روابط را هم ندارد اما علامتی مهم از تنش و بیثباتی فزاینده در روابط دو کشور است.
منبع تصویر، AFP via Getty
بحرین امروز یکی از سنگینترین حملات را متحمل شده است.
پیشتر گزارشهایی از اصابت یک موشک ایران به یک پایگاه نظامی در غرب بحرین منتشر شد.
بحرین گفت که حمله به پایگاه حماله منجر به کشته شدن یک پیمانکار ارتش امارات (تبعه مراکش) و زخمی شدن بیش از دوازده نفر شده است که حال چهار نفر از آنها وخیم است.
تمام مجروحان، پرسنل نظامی بحرینی یا اماراتی هستند.
یک مقام ارشد بحرین گفت که این حمله نشاندهنده «تشدید خطرناک تنش» است اما «ما مرعوب نخواهیم شد. همکاری ما با [کشورهای حاشیه] خلیج فارس، بریتانیا و ایالات متحده بیشتر تقویت میشود.»
بحرین محل استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا است اما این پایگاه چند روز قبل از شروع جنگ تخلیه شد و کشتیها بندر را ترک کردند.
بحرین که ایران گهگاه از آن به عنوان «یک استان از دست رفته» یاد میکند، مسلماً در بین شش کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، بدترین روابط را با ایران دارد.
حملات دیگری نیز به مخازن سوخت، فرودگاه و یک مجتمع آپارتمانی مسکونی در بحرین شده است.
بخش بزرگی از جمعیت بحرین شیعه هستند و برخی از آنها از جمهوری اسلامی ایران حمایت میکنند.
بحرین تنها کشور عربی خلیج فارس است که از ورود رسانههای بینالمللی به داخل جلوگیری میکند.
روایتهای گوناگون از داخل ایران بیانگر احساسات و تجربههای متفاوتی از زندگی در شرایط جنگی است.
زنی جوان قدردان کسانی است که به فراخور شغلشان با وجود خطر برای امرار معاش تلاش میکنند. او میگوید به روش خود سعی میکند به آنها که باعث استمرار زندگی در شهر هستند، کمک کند.
زن جوان دیگری با اشاره به شنیده شدن مداوم پدافند، از ترس و اضطرابی میگوید که با شنیدن «صدای جنگندهها» در آسمان به سراغش میآید و انتظار شنیدن صدای انفجار بعد از آن.
شهروندی میگوید از خراب شدن زیرساختها کمتر میترسد تا وحشت و ترسهایی که در ماههای قبل از جنگ تجربه کرده است و از اینکه بعد از جنگ حکومت باقی بماند.
یک شهروند دیگر میگوید آرامش بیشتری از روزهای قبل دارد و زندگی زیر صدای متوالی پدافند در جریان است؛ کافه نشستن و قهوه خوردن، برای گربه غذا خریدن و زیر باران و صدای پدافند به خانه برگشتن برایش سرگرمی روزانهای شده که ترسش را کمتر میکند.
منبع تصویر، Reuters
ریاستجمهوری لبنان گفت که اگر اسرائیل به درخواستها برای پایان دادن حضور نیروهایش در بخشهایی از جنوب لبنان پاسخ میداد، از وقوع این جنگ میشد جلوگیری کرد.
اسرائیل گفته است که قصد دارد کنترل بخش بزرگی از جنوب لبنان، تا رود لیتانی را به دست بگیرد. این رودخانه در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری از مرز با اسرائیل قرار دارد.
اسرائیل پنج پل بر این رودخانه و رودخانههای دیگر منفجر کرده چون میگوید حزبالله از آنها استفاده میکرده است.
حساب ریاستجمهوری لبنان در شبکه اجتماعی ایکس به نقل از جوزف عون، رئیسجمهور، نوشت: «اسرائیل پلها را با هدف جدا کردن روستاها و شهرهای جنوب رود لیتانی از سایر مناطق لبنان بمباران میکند.»
در همین حال وزیر دفاع اسرائیل گفت که نیروهای او یک منطقه حائل امنیتی تا رود لیتانی ایجاد خواهند کرد. اسرائیل کاتس گفت تا زمانی که امنیت شمال اسرائیل تأمین نشود، به ساکنان آن اجازه بازگشت داده نخواهد شد.
اسرائیل همچنان بخشهایی از جنوب لبنان را هدف قرار میدهد.
ارتش اسرائیل گفت سلسله حملاتی به تأسیسات سوخت در لبنان را به پایان رسانده است.
