สหรัฐฯ-อิหร่านตกลงหยุดยิง 2 สัปดาห์โดยมีเงื่อนไข เปิดช่องแคบฮอร์มุซ รู้อะไรแล้วบ้าง

ที่มาของภาพ, Reuters
สหรัฐอเมริกาและอิสราเอลตกลงหยุดยิงกับอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดยมีเงื่อนไข ขณะที่อิหร่านยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เปิดเผยเมื่อ 7 เม.ย. ตามเวลาท้องถิ่น (ราว 05.30 น. ของวันที่ 8 เม.ย. ตามเวลาไทย) ว่า เขาตกลงที่จะระงับการทิ้งระเบิดใส่อิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดยมีเงื่อนไขว่าอิหร่านต้องตกลงที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง
คำประกาศของทรัมป์เกิดขึ้นหลังจากเชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถาน เสนอให้หยุดยิงเพื่อให้สหรัฐฯ และอิหร่านสามารถเจรจาทางการทูตได้
ความเคลื่อนไหวของผู้นำสหรัฐฯ เกิดขึ้นก่อนถึงกำหนดเส้นตายราว 1 ชั่วโมงครึ่ง ตามที่ทรัมป์ประกาศเอาไว้ก่อนหน้านี้ว่าจะถล่มสะพานและโรงไฟฟ้าของอิหร่าน หากไม่ยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ในเวลา 20.00 น. ของวันที่ 7 เม.ย. (ตรงกับเวลา 07.00 น. ของวันที่ 8 เม.ย. ตามเวลาไทย)
"จากบทสนทนากับนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ และจอมพลอาซิม มูนีร์ แห่งปากีสถาน ทั้ง 2 คนได้ขอให้ผมระงับการส่งกำลังทำลายล้างไปยังอิหร่านในคืนนี้ และโดยมีเงื่อนไขว่าสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านตกลงที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์ ทันที และปลอดภัย ผมจึงตกลงที่จะระงับการทิ้งระเบิดและการโจมตีอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ นี่จะเป็นการหยุดยิง 2 ฝ่าย" ทรัมป์โพสต์ข้อความผ่านททรูธโซเชียล
ทรัมป์ระบุต่อไปว่า เหตุที่ทำเช่นนั้นเพราะเราได้บรรลุและเกินเป้าหมายทางทหารทั้งหมดแล้ว และกำลังคืบหน้าไปมากกับข้อตกลงขั้นสุดท้ายเกี่ยวกับสันติภาพระยะยาวกับอิหร่าน และสันติภาพในตะวันออกกลาง
"เราได้รับข้อเสนอ 10 ข้อจากอิหร่าน และเชื่อว่าเป็นพื้นฐานที่ใช้ได้จริงในการเจรจา เกือบทุกประเด็นที่เป็นข้อขัดแย้งในอดีตได้รับการตกลงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านแล้ว แต่ระยะเวลา 2 สัปดาห์จะช่วยให้สามารถสรุปและทำให้ข้อตกลงมีผลบังคับใช้ได้ ในนามของสหรัฐฯ ในฐานะประธานาธิบดี และในฐานะตัวแทนของประเทศต่าง ๆ ในตะวันออกกลาง รู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ปัญหาระยะยาวนี้ใกล้จะได้รับการแก้ไขแล้ว" ทรัมป์ระบุ
อย่างไรก็ตาม แดเนียล เดอ ซิโมน ผู้สื่อข่าวบีบีซี ประจำนครเยรูซาเลม รายงานว่า หลังจากการประกาศหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ทางการอิสราเอลออกแถลงการณ์มีใจความว่าอิสราเอลสนับสนุนการตัดสินใจของประธานาธิบดีทรัมป์ในการระงับการโจมตีอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดยมีเงื่อนไขว่าอิหร่านต้องเปิดช่องแคบและยุติการโจมตีสหรัฐฯ อิสราเอล และประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาคโดยทันที
นอกจากนี้ อิสราเอลยังสนับสนุนความพยายามของสหรัฐฯ เพื่อทำให้มั่นใจว่าอิหร่านจะไม่เป็นภัยคุกคามด้านนิวเคลียร์ ขีปนาวุธ และการก่อการร้ายต่ออเมริกา อิสราเอล ประเทศเพื่อนบ้านอาหรับของอิหร่าน และทั่วโลกอีกต่อไป
สหรัฐฯ ได้แจ้งกับอิสราเอลว่า สหรัฐฯ มุ่งมั่นที่จะบรรลุเป้าหมายเหล่านี้ ซึ่งเป็นเป้าหมายร่วมกันของสหรัฐฯ อิสราเอล และพันธมิตรในภูมิภาคของอิสราเอล ในการเจรจาที่จะเกิดขึ้น
อย่างไรก็ตาม ในแถลงการณ์ของอิสราเอลระบุว่า ข้อตกลงหยุดยิงดังกล่าวไม่มีผลครอบคลุมถึงประเทศเลบานอน
อิหร่านยืนยันเปิดช่องแคบฮอร์มุซ 2 สัปดาห์
อิหร่านยืนยันเปิดช่องแคบฮอร์มุซ 2 สัปดาห์ และยุติปฏิบัติการทางทหารเชิงป้องกัน
อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ออกแถลงการณ์ในนามของสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน (Iran's Supreme National Security Council - SNSC) ระบุว่า อิหร่านพร้อมหยุดยิง "หากการโจมตีอิหร่านยุติลง"
ในแถลงการณ์ดังกล่าว อิหร่านแสดงความขอบคุณต่อเชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถาน และจอมพลอาซิม มูนีร์ ผู้บัญชาการกองทัพปากีสถาน สำหรับความพยายามอย่างต่อเนื่องในการผลักดันให้เกิดการยุติสงครามในภูมิภาค
อิหร่านระบุว่า การตอบสนองนี้เป็นไปตามคำร้องขอด้วยมิตรภาพจากปากีสถาน และเมื่อพิจารณาคำขอของสหรัฐฯ ให้มีการเจรจาโดยอิงจากข้อเสนอ 15 ข้อ รวมถึงการประกาศของประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่รับหลักการของข้อเสนอ 10 ข้อจากอิหร่านเพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการเจรจา
แถลงการณ์ระบุว่า ในช่วงเวลา 2 สัปดาห์ จะเปิดให้มีการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างปลอดภัย โดยต้องประสานงานกับกองทัพอิหร่าน และคำนึงถึงข้อจำกัดทางเทคนิค

ที่มาของภาพ, Getty Images
เปิด 10 เงื่อนไขของข้อตกลงหยุดยิง
สภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน (SNSC) ออกแถลงการณ์หลังจากการประกาศหยุดยิงแบบมีเงื่อนไขว่า จะมีการเจรจาในกรุงอิสลามาบัด เมืองหลวงของปากีสถาน ภายในระยะเวลาสูงสุด 15 วัน เพื่อสรุปรายละเอียดต่าง ๆ
แถลงการณ์ระบุว่า การเจรจาจะจัดขึ้นเพื่อให้ "ชัยชนะของอิหร่านในสนามรบได้รับการเสริมสร้างความแข็งแกร่งในการเจรจาทางการเมืองด้วย"
ขณะที่สื่อทางการอิหร่านเปิดเผยถึงเงื่อนไข 10 ประการ ภายใต้ข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านดังนี้
- ยุติสงครามในอิรัก เลบานอน และเยเมนอย่างสมบูรณ์
- ยุติสงครามกับอิหร่านอย่างสมบูรณ์และถาวรโดยไม่มีกำหนดเวลา
- ยุติความขัดแย้งทั้งหมดในภูมิภาคโดยสิ้นเชิง
- เปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง
- จัดทำพิธีสารและเงื่อนไขเพื่อให้มั่นใจถึงเสรีภาพและความปลอดภัยในการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ
- จ่ายค่าชดเชยค่าใช้จ่ายในการบูรณะให้แก่อิหร่านเต็มจำนวน
- ให้คำมั่นสัญญาอย่างเต็มที่ในการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน
- ปล่อยเงินทุนของอิหร่านและทรัพย์สินที่ถูกอายัดโดยสหรัฐอเมริกา
- อิหร่านให้คำมั่นสัญญาอย่างเต็มที่ว่าจะไม่แสวงหาอาวุธนิวเคลียร์ใดๆ
- การหยุดยิงทันทีจะมีผลบังคับใช้ในทุกแนวรบโดยทันทีเมื่อเงื่อนไขข้างต้นได้รับการอนุมัติ
นายกฯ ปากีสถานเชิญถกข้อตกลงหยุดยิงขั้นสุดท้าย 10 เม.ย.
สำหรับเบื้องหลังการบรรลุข้อตกลงหยุดยิง มีปากีสถานทำหน้าที่เป็นผู้ไกล่เกลี่ยระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา
ก่อนหน้านี้ เชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถาน โพสต์ข้อความผ่านเอกซ์ (X) เรียกร้องให้มีการหยุดยิงเป็นเวลา 2 สัปดาห์เพื่อ "เปิดโอกาสให้การเจรจาทางการทูตนำไปสู่การยุติสงครามอย่างเด็ดขาด"
นายกฯ ปากีสถานยังขอให้ทรัมป์ขยายเวลาออกไปอีก 2 สัปดาห์ โดยเสนอให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งในช่วง 2 สัปดาห์นั้น
เพียง 10 นาทีก่อนถึงเส้นตายของทรัมป์ นายกฯ เชห์บาซ ชารีฟ กล่าวว่า ข้อตกลงหยุดยิง "มีผลบังคับใช้ทันที"
"ด้วยความนอบน้อมอย่างยิ่ง ผมมีความยินดีที่จะประกาศว่าสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐฯ พร้อมด้วยพันธมิตร ได้ตกลงที่จะหยุดยิงทันทีในทุกที่ รวมถึงเลบานอน และที่อื่น ๆ มีผลบังคับใช้ทันที"
ผู้นำปากีสถานแสดงึวามยินดีกับความเคลื่อนไหวนี้ และเชื้อเชิญคณะผู้แทนมายังกรุงอิสลามาบัดในวันที่ 10 เม.ย. "เพื่อเจรจาต่อรองเพิ่มเติมเพื่อหาข้อตกลงขั้นสุดท้ายในการยุติข้อพิพาททั้งหมด"
ทำเนียบขาวอ้างชัยชนะ ทรัมป์บอกจะดูแลยูเรเนียมอย่างดี

ที่มาของภาพ, EPA
ทำเนียบขาวประกาศชัยชนะหลังจากการประกาศหยุดยิงกับอิหร่าน โดยทรัมป์ กล่าวว่า ไม่มีข้อสงสัยเลยว่าสหรัฐฯ ได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดและสมบูรณ์ หลังจากตกลงหยุดยิงกับอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์
ในการให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวเอเอฟพีหลังจากการประกาศดังกล่าว ทรัมป์กล่าวว่ายูเรเนียมที่ได้รับการเสริมสมรรถนะของอิหร่านจะ "ได้รับการดูแลอย่างดีเยี่ยม" ภายใต้ข้อตกลงนี้
"ไม่อย่างนั้นผมคงไม่ยอมตกลง" ทรัมป์กล่าว โดยไม่ได้ให้รายละเอียดใด ๆ เกี่ยวกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นกับยูเรเนียม
เมื่อถูกถามว่าเขาจะกลับไปใช้คำขู่เดิมที่จะทำลายโรงไฟฟ้าและสะพานพลเรือนของอิหร่านหรือไม่หากข้อตกลงล้มเหลว เขาบอกเพียงว่า "คุณต้องรอดู"
เมื่อถูกถามว่า ทางการจีนมีส่วนเกี่ยวข้องในการโน้มน้าวให้อิหร่าน พันธมิตรสำคัญของตนเจรจาหยุดยิงหรือไม่ คำตอบของทรัมป์คือ "ผมได้ยินมาว่าใช่"
ทรัมป์ มีกำหนดเดินทางไปจีนในเดือนหน้าเพื่อพบกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน
สอดคล้องกับความเห็นของ แคโรไลน์ ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาว ที่โพสต์บนโซเชียลมีเดียว่า "นี่คือชัยชนะของสหรัฐฯ ที่ประธานาธิบดีทรัมป์และกองทัพที่ยอดเยี่ยมของเราทำให้เกิดขึ้น"
ลีวิตต์ระบุว่า ประธานาธิบดีกล่าวตั้งแต่แรกว่า "ปฏิบัติการ Epic Fury" จะเป็นปฏิบัติการ 4-6 สัปดาห์ แต่สหรัฐฯ "บรรลุและเกินเป้าหมายทางทหารหลักของเราใน 38 วัน"
ลีวิตต์คาดว่า พีธ เฮกเซธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ และ พล.อ.แดน เคน ประธานคณะเสนาธิการร่วม จะพูดคุยกันในเช้าวันพุธ
"ความสำเร็จของกองทัพของเราสร้างอำนาจต่อรองสูงสุด ทำให้ประธานาธิบดีทรัมป์และทีมสามารถเจรจาอย่างเข้มข้น ซึ่งขณะนี้ได้สร้างช่องทางสำหรับทางออกทางการทูตและสันติภาพระยะยาว" เธอเขียนข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์
การโจมตีในตะวันออกกลางยังเกิดขึ้นต่อเนื่อง
ขณะที่การโจมตีหลายประเทศในตะวันออกกลางยังคงดำเนินต่อไป ถึงแม้จะมีการประกาศข้อตกลงหยุดยิงของ 2 ฝ่าย
- อิหร่าน: สื่อสหรัฐฯ รายงานว่าอิสราเอลยังคงโจมตีอิหร่านอยู่จนถึงเช้าวันพุธ โดยอ้างคำกล่าวของเจ้าหน้าที่อิสราเอล ทั้ง ๆ ที่ทำเนียบขาวยืนยันกับสำนักข่าวเอเอฟพีว่าอิสราเอลได้ตกลงในข้อตกลงหยุดยิงแล้ว
- อิสราเอล: มีรายงานการโจมตีในนครเยรูซาเลม โดยนักข่าวบีบีซีในเมืองกล่าวว่าพวกเขาได้ยินและรู้สึกถึงการระเบิดหลายครั้ง มีการแจ้งเตือนไปยังประชาชนแล้ว
- บาห์เรน: กระทรวงมหาดไทยกล่าวว่า "มีการเปิดไซเรน" และกระตุ้นเตือนให้ประชาชนหาที่หลบภัย
- กาตาร์: กระทรวงกลาโหมกาตาร์แจ้งผ่านโซเชียลมีเดียว่า ขีปนาวุธที่มุ่งหน้าไปยังประเทศถูกสกัดกั้นแล้ว
- สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี): กระทรวงกลาโหมของยูเออีระบุในแถลงการณ์ว่า ขณะนี้ประเทศกำลัง "รับมือกับการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนที่มาจากอิหร่าน"
- ซาอุดีอาระเบีย: เจ้าหน้าที่ป้องกันภัยพลเรือนของซาอุดีอาระเบียออกคำเตือนอย่างน้อย 2 ครั้งในช่วง 2-3 ชั่วโมงที่ผ่านมา โดยมีการส่งสัญญาณว่าสถานการณ์ปลอดภัยแล้วในการแจ้งเตือนครั้งแรก ตามโพสต์บนโซเชียลมีเดียของสำนักงานป้องกันภัยพลเรือนแห่งซาอุดีอาระเบีย และผู้สื่อข่าวบีบีซีในกรุงริยาด
ราคาน้ำมันร่วงรับข่าวหยุดยิง 2 สัปดาห์
ภายหลังโลกทราบข่าวประธานาธิบดีสหรัฐฯ เลื่อนคำขู่จะโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนทั่วอิหร่านออกไปอีก 2 สัปดาห์ ขณะที่อิหร่านยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ปรากฏว่าราคาน้ำมันดิบร่วงลงต่ำกว่า 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล
ราคาน้ำมันดิบเบรนต์ลดลง 5.8% เหลือ 103.42 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล ขณะที่ราคาน้ำมันที่ซื้อขายในสหรัฐฯ ลดลงเกือบ 8.5% เหลือ 103.25 ดอลลาร์สหรัฐ
แต่ราคายังคงสูงกว่าก่อนที่ความขัดแย้งจะเริ่มต้นขึ้นเมื่อ 28 ก.พ.
การปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญ เพราะโดยปกติมีน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวไหลเวียนผ่านคิดเป็นประมาณ 1 ใน 5 ของปริมาณทั่วโลก ส่งผลให้ตลาดพลังงานปั่นป่วน ราคาน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นเกือบ 50%































