Afrika Uluslar Kupası şampiyonu iki ay sonra nasıl değişti?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Afrika Uluslar Kupası'nın iki ay önce oynanan final maçının kaotik hikayesine, Afrika Futbol Konfederasyonu'nun (CAF) şampiyonu değiştirmesiyle yeni bir daha bölüm eklendi.

Senegal, 18 Ocak'taki finalde Fas'ı 1-0 yenerek kupayı kazanmıştı.

Ancak 17 Mart'ta açıklanan kararla, maç sırasında birkaç Senegalli oyuncunun protesto amacıyla sahadan ayrılması gerekçe gösterildi ve sonuç Fas'ın 3-0'lık galibiyeti ile değiştirildi.

Afrika Uluslar Kupası finalinde neler oldu?

Rabat'ta oynanan maçta, uzatmaların sekizinci dakikasında skor 0-0 iken, hakem Jean-Jacques Ndala, Senaglli oyuncu El Hadji Malick Diouf'un Faslı Brahim Diaz'a yaptığı müdahaleye penaltı verdi.

Birkaç dakika önce hakem Ndala, Senegal'in golünü iptal etmişti.

Dakikalar sonra aleyhteki penaltı kararıyla Senegal teknik direktörü Pape Thiaw, protesto için takımını sahadan çekti. Senegal adına sadece Sadio Mane sahada kaldı.

Maçın durduğu 17 dakikalık süre zarfında Mane, takım arkadaşlarını geri dönmeye ikna etti.

Takım geri döndüğünde, Real Madrid'in yıldızı Diaz'ın Panenka tarzı penaltısı Senegal kalecisi Edouard Mendy'nin kucağına gitti.

Uzatmalarda Pape Gueye, Senegal'in galibiyet golünü attı.

Maç sırasında, Faslı top toplayıcı çocuklarla Senegal yedek kalecisi Yehvann Diouf arasında inanılmaz görüntüler yaşandı.

Diouf, çocukların kalenin yanındaki havlusunu çalmasını engellemeye çalıştı.

Bu havlu kaleci tarafından, topun kaymasını engellemek için kullanılıyordu.

Videolarda Diouf'un üç top toplayıcı çocuk tarafından yere yatırıldığı ve Senegal kalecisi Mendy'nin eldivenlerini kurutması için kullanacağı havluyu korumaya çalışırken yerde sürüklendiği görülüyordu.

Sonuç nasıl değişti, kurallar aslında ne diyor?

CAF, finalden neredeyse iki ay sonra, Fas Futbol Federasyonu'nun itirazının haklı bulunduğu, Senegal'in maçı hükmen kaybettiği kararını açıkladı.

Kararı veren temyiz kurulu dokuz kişiden oluşuyor. Heyette başkan, başkan yardımcısı ve yedi üye var.

Kararı veren üyelerin tamamı Fas ve Senegal dışındaki Afrika ülkelerindendi.

Temyiz kurulu açıklamasında, Senegal'in müsabaka yönetmeliğinin 82. ve 84. maddelerini ihlal ettiği belirtildi.

Verilen karardan Senegal'in yalnızca 82. maddeyi ihlal ettiği için cezalandırıldığı anlaşılıyor.

Senegal temyize başvuracak mı ve bu nasıl işleyecek?

Senegal Futbol Federasyonu (FSF), kararı "bir rezalet" olarak nitelendirerek temyize gideceğini açıkladı.

FSF Genel Sekreteri Abdoulaye Seydou Sow, İsviçre'deki Spor Tahkim Mahkemesi'ne (CAS) itirazda bulunacaklarını söyledi.

CAF disiplin kurulu eski başkanı Raymond Hack, BBC'ye yaptığı açıklamada sürecin sonuçlanmasının altı ay daha sürebileceğine işaret etti.

Yeni bir kupa töreni düzenlenecek mi ve madalyalara ne olacak?

Fas'ın kendi kupa törenini yapıp yapmayacağına dair henüz bir açıklama yapılmadı.

Ocak ayında Senegal oyuncularına verilen şampiyonluk madalyaları ve şampiyonluk için verilen ödül parasına ne olacağı konusunda da soru işaretleri var.

Sonuç iptal edildikten sonra Senegal takımının birçok üyesi madalyalarının fotoğraflarını sosyal medyada paylaştı.

BBC'ye konuşan konuşan CAF disiplin kurulu eski başkanı Raymond Hack "Tahkim mahkemesi nihai bir karar verene kadar" oyuncuların madalyalarının geri istenmeyeceğini öngördü.

"Ne yapacaksınız? Tüm oyuncuları geri çağırıp 'Lütfen madalyalarınızı ve ödül paranızı geri verin. Başkasına vermek istiyorum' mu diyeceksiniz?" diyerek durumun karmaşıklığını anlattı.

Bahis ödemelerinde ne olacak?

Bir başka soru işareti de sonuca göre dağıtılan bahis kazançları ya da kayıpları üzerinden soruluyor.

İrlanda merkezli bahis şirketi Paddy Power, Fas'ın kazanacağına bahis oynayanlara ödeme yaptı.

Ancak diğer şirketler üzerinden oynanan bahislerin akıbeti henüz belli değil.

Tepkiler ne oldu?

Fas Kraliyet Futbol Federasyonu (FRMF), yaptıkları başvurunun "yalnızca müsabaka kurallarının uygulanmasını talep etmek amacını taşıdığını" belirten kısa bir açıklama yaptı.

Senegal Futbol Federasyonu ise, "Afrika futbolunun üzerine gölge düşüren haksız, emsalsiz ve kabul edilemez kararı" kınadığını açıkladı.

CAS'a yapılan itirazın "haklarını ve Senegal futbolunun çıkarlarını savunmak için gerekli olduğu" kaydedildi.

Senegal hükümetiyse Afrika futbolunun yönetim organında, "yolsuzluk şüphesi" iddiası konusunda "bağımsız bir uluslararası soruşturma" yapılması çağrısında bulundu.

BBC Spor Servisi, yorum için CAF ile iletişime geçti.

Tarihteki benzer olaylar

Sam Drury

BBC Spor Servisi

Senegal oyuncularının sahayı terk etmesi nedeniyle verilen cezanın dünya futbol tarihinde emsali yok.

Ancak oyuncuların protesto amacıyla sahayı terk etmesi ilk kez yaşanmadı.

Çekoslovakya - Belçika (1920)

Çekoslovakya oyuncuları, 1920 Antwerp Olimpiyatları'nda Belçika'ya karşı oynanan final maçının 40. dakikasında, ev sahibi takıma penaltı veren ve Çekoslovakya sol bek oyuncusu Karel Steiner'ı oyundan atan İngiliz hakem John Lewis'i protesto için sahayı terk etti ve altın madalya şansını kaybetti.

Belçika altın madalyayı kazanırken Çekoslovakya turnuvadan diskalifiye edildi.

Lille - Manchester United (2007)

Ryan Giggs'in Manchester United adına son dakikalarda attığı serbest vuruş golü, Lille oyuncularının Şampiyonlar Ligi son 16 turu maçında sahayı terk etmesine neden oldu.

Saha kenarında toplanan oyuncular, sonunda maçı tamamlamak için geri döndüler.

UEFA, Lille'e stadyumdaki güvenlik ve organizasyon eksikliği nedeniyle 42.000 sterlin para cezası verdi.

AC Milan - Pro Patria (2013)

AC Milan orta saha oyuncusu Kevin-Prince Boateng, Pro Patria ile oynanan hazırlık maçında taraftarların bir bölümünün ırkçı hakaretleri sonrası takım arkadaşlarıyla birlikte sahayı terk etti.

FIFA, Boateng'i takdir etti ve onu ayrımcılığa karşı mücadele için kurulan birliğin ilk üyesi yaptı.

Ancak kararda sahayı terk etmenin onaylanmadığı da vurgulandı.

Paris Saint-Germain - İstanbul Başakşehir (2020)

Şampiyonlar Ligi maçında, dördüncü hakem Sebastian Coltescu'nun İstanbul Başakşehir yardımcı antrenörü Pierre Webo'ya karşı ırkçı bir ifade kullandığı iddiasının ardından her iki takımın oyuncuları da sahayı terk etti.

Başakşehir geri dönmeyi reddedince maç iptal edildi ve ertesi gün tekrar oynandı.

Coltescu sezon sonuna kadar görevden uzaklaştırıldı.

Fenerbahçe - Galatasaray (2024)

Fenerbahçe, dört gün sonra Olympiacos ile Avrupa Ligi çeyrek final maçı olduğu gerekçesiyle Galatasaray ile oynayacağı maçın ertelenmesi talebini iletti.

Ancak Türk Futbol Federasyonu talebi reddetti.

Sarı Lacivertliler, Türkiye Süper Kupası'nda rakibi Galatasaray'a karşı 19 yaş altı takımıyla sahaya çıktı ve bir dakika sonra da sahayı terk etti.

Fenerbahçe'ye 115.000 euro para cezası verildi ve Galatasaray 3-0 galip ilan edildi.