Malatya'ya konuşlandırılan Patriot hava savunma sistemi nasıl çalışıyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya'ya bir Patriot hava savunma sistemi konuşlandırıldığını açıkladı.

Bakanlık 10 Mart'ta yayımladığı açıklamada bölgedeki son gelişmeler ışığında ulusal düzeyde alınan önlemlere ek olarak NATO'nun da hava ve füze savunma tedbirlerini artırdığını söyledi.

Bu çerçevede, Türkiye'nin hava sahasının korunmasına destek sağlamak amacıyla bir Patriot hava savunma sisteminin Malatya'da konuşlandırıldığı belirtildi.

Sistemin hangi ülkeden tedarik edildiği henüz açıklanmadı.

Türkiye'de on yıldan uzun süredir yalnızca bir Patriot sistemi bulunuyor. Bu, İspanya tarafından Adana İncirlik üssüne konuşlandırılmış durumda.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan savaşta İran da Amerikan üslerine ev sahipliği yapan bölge ülkelerine misilleme yapıyor.

9 Mart'ta İran'dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren bir füze, Doğu Akdeniz'deki NATO unsurları tarafından imha edilmişti.

4 Mart'ta İran'dan ateşlenen bir başka füze aynı şekilde durdurulmuştu.

Patriot hava savunma sistemi nedir?

Patriot, uçaklara, seyir füzelerine ve balistik füzelere karşı savunma amacıyla tasarlanmış gelişmiş bir karadan havaya füze sistemi.

Sistemin üretimi 1980'de başladı. 1990-91'de Irak'ın Kuveyt'i işgalinin ardından ilk kez savaşta kullanıldı.

Ancak sistemin Irak'ın Scud füzelerine karşı performansı, o dönem yapılan ilk açıklamalardaki kadar etkileyici olmadı.

O tarihten bu yana, Patriotlar yapılan çok sayıda geliştirme sayesinde başta balistik füzelere karşı olmak üzere yüksek savunma özellikleri kazandı.

Sistem Amerikan Raytheon Technologies (RTX) şirketi tarafından üretiliyor.

Patriotlar nerelerde kullanılıyor?

Patriot sistemi, 2003'teki Irak Savaşı sırasında yeniden Ortadoğu'ya konuşlandırıldı.

Ratheon'a göre sistem bugün ABD, Hollanda, Almanya, Japonya, İsrail, Suudi Arabistan, Kuveyt, Yunanistan, İspanya, Güney Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri dahil olmak üzere dünya genelinde 19 ülke tarafından kullanılıyor.

Mayıs 2023'te ABD, Ukrayna'nın Moskova'nın hipersonik olduğunu iddia ettiği bir Rus Kinzhal füzesini düşürmek için Patriot'u kullandığını söyledi.

Raytheon, internet sitesinde, Ocak 2015'ten bu yana Patriot'un muharebe operasyonlarında 150'den fazla balistik füzeyi engellediğini söylüyor.

Türkiye ve Patriot

Patriot, tekerlekli platformlarla kullanılıyor. Mobil yapıda ve C-5 Galaxy nakliye uçağıyla taşınabiliyor.

Sistemi oluşturan birimler birbirleriyle uyumlu çalışabiliyor. NATO ülkeleri böylece geniş bir bölgede savunma amaçlı bir konuşlandırma paketi oluşturabiliyor.

Patriotlar ilk kez 2003 Irak Savaşı sırasında ABD, Almanya ve Hollanda tarafından Türkiye'ye konuşlandırıldı. Yaklaşık iki aylık kullanımın ardından ülkeden geri çekildi.

Suriye'de iç savaşın başlamasının ardından Türkiye'nin talebiyle Suriye sınırına da Patriot sistemleri yerleştirildi.

2013'te ABD'nin iki füze bataryası Gaziantep'e, Almanya'nın iki bataryası Kahramanmaraş'a, Hollanda'nın iki bataryası da Adana'ya konuşlandırıldı.

2015 yılında ABD ve Almanya sistemin geri çekileceğini, görevlendirmelerde herhangi bir süre uzatımının söz konusu olmayacağını açıkladı.

Aynı yıl Ocak ayında Hollanda'nın yerini İspanya aldı. İspanyol Patriot Birliği, on yıldan uzun süredir Adana'da konuşlu.

Nasıl çalışıyor?

Patriot sistemi dört ana unsurdan oluşuyor. Bunlar radar, kontrol merkezi, bu merkez için gerekli güç birimleri, iletişim kuleleri ve kamyonlar üzerine monte edilen füze rampaları.

Füze rampaları, radar ve kontrol merkezinden bir kilometre kadar uzağa yerleştirilebiliyor.

Römork üzerine monte edilmiş radar, gökyüzünü milisaniyeler içinde binlerce nokta arasında gidip gelen dar bir ışınla tarıyor.

Bir hedef tespit ettiğinde ona odaklanıyor ve bilgileri kontrol merkezine iletiyor.

Radar aynı anda 100'den fazla hedefi takip edebiliyor.

Maliyeti ne kadar?

ABD Kongresi'ne göre Patriot sisteminin maliyeti kamuoyuna açıklanmadı.

Amerikan düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) 16 Aralık 2022 tarihli analizine göre yeni üretilmiş bir Patriot bataryasının maliyeti yaklaşık 1,1 milyar dolar.

Bunun 400 milyon dolarının sistemin kendisinin, 690 milyon dolarının ise füzelerin maliyeti olduğu belirtiliyor.