İran'da Mahsa Amini'nin ölümünün 40. gününde birçok kentte protestolar düzenlendi, polis göstericilere ateş açtı

D avid Gritten | BBC News

İ ran'da, 40 gün önce gözaltındayken komaya girerek hayatını kaybeden Mahsa Amini'nin Sakız şehrindeki mezarında toplanan protestoculara güvenlik güçlerinin ateş açtığı bildirildi.

BBC Farsça Servisi, M ahsa Amini'nin ölümünün 40. günü nedeniyle başkent Tahran'ın yanı sıra Reşt, Tebriz, Meşhed, Şiraz, Urmiye, Kum, Kirman, Merivan gibi en az 25 kentte protestolar düzenlendiğini duyurdu.

Bir Kürt insan hakları grubu, Amini'nin mezarının bulunduğu Sakız kentindeki meydanda g üvenlik güçlerinin protestoculara gerçek mermi ve göz yaşartıcı gazla müdahale ettiğini bildirdi.

Reuters haber ajansına konuşan bir görgü tanığı, onlarca gözaltı yapıldığını söyledi.

Y arı resmi haber ajansı Isna, 10 bin kadar kişinin mezarlığa yürüdüğünü ve şehrin eteklerinde çatışma çıktığını aktardı.

P rotestocular mezarlık yolunda toplanarak Amini'nin ölümünden bu yana hükümet karşıtı gösterilerin sembolü haline gelen "Kadın, yaşam, özgürlük" ve "Diktatöre ölüm" gibi sloganlar attı.

22 yaşındaki Amini 13 Eylül'de ailesini ziyaret ettiği sırada Tahran'da gözaltına alınmış, bu sırada komaya girmesinin ardından hayatını kaybetmişti. Amini'nin ahlak polisi tarafından gözaltına alınma sebebi, başörtüsünü "olması gerektiği gibi" takmamaktı.

A mini'nin cenazesiyle başlayan ve 40 gündür devam eden protestolarda Norveç merkezli İran İnsan Hakları örgütüne göre, 29'u çocuk 234 protestocu hayatını kaybetti.

G österilerin 40. günü için Sakız'da ve diğer Kürt şehirlerinde bugün çok sayıda polis ve güvenlik gücü görevlendirildi.

B ir gösterici Reuters haber ajansına, "Bizi mezarlığa girmeden durdurmaya çalıştılar... Ama ben içeri girmeyi başardım" dedi.

Y ine Norveç merkezli Kürt İnsan Hakları grubu Hengaw, büyük bir kalabalığın görüldüğü ve "Kürdistan, Kürdistan, faşistlerin mezarı" ve "Hainlere ölüm" sloganlarının duyulduğu videolar paylaştı.

B aşka bir videoda, kadın ve erkekler başörtülerini dalgalandırıyor, "Özgürlük, özgürlük, özgürlük" diye bağırıyor.

V alilikten 'kalabalık yok' açıklaması

A mini'nin ailesinin mezarlıkta olup olmadığı kesin olarak bilinmiyor.

E ylemciler, güvenlik güçlerinin aileyi 40. gün için bir yas seremonisi yapmamaları için uyardıklarını ve oğullarının güvenliğini tehdit ettiklerini söyledi.

D evlet haber ajansı Irna ise ailenin yaşanabilecek "talihsiz olaylardan" kaçınmak için herhangi bir etkinlik düzenlemeyeceği yönünde açıklama yaptığını duyurdu. Ancak aileye yakın kaynağın BBC'ye aktardığına göre aile böyle bir mesaj iletmedi.

İran'ın K ürdistan eyalet valisi, bu sabah Sakız'ın sakin olduğunu söyledi ve yolların kapatıldığı iddialarını yalanladı.

Isna'nın aktardığına göre vali, "Düşman ve onun medyası Mahsa Amini'nin ölümünün 40. gününü yeni bir tansiyon yaratmak için kullanmaya çalışıyor ancak maalesef bölgedeki durum tamamen stabil" şeklinde açıklama yaptı.

Ardından Hengaw, kalabalık protesto gruplarının Sakız'daki vilayet binasına yürüdüğünü ve eylemcilerle güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmaları gösteren videolar paylaştı.

I sna ise küçük bir grubun Sakız eteklerinde güvenlik güçleriyle karşılaştığını ancak grubun dağıtıldığını bildirdi. Yerel internet servisinin güvenlik gerekçesiyle kesildiğini de ekledi.

Hengaw, Kürdistan eyaletinin diğer şehir ve kasabalarında da protestolar yapıldığını yazdı.

Devlet medyasına göre b ölgedeki tüm okul ve üniversiteler "grip salgını" nedeniyle kapatıldı.