Mae llawer o wahanol fathau o ddisgiau optegol, er bod pob un yn edrych yn ddigon tebyg.

CD (Cryno Ddisg)

Disgiau optegol sy’n defnyddio’r un dechnoleg â CDs cerddoriaeth. Maen nhw’n storio hyd at 700MB o ddata. Mae’n bosibl defnyddio CDs ar gyfer rhaglenniamlgyfrwng, er enghraifft gwyddoniaduron, a gallant storio lluniau, seiniau a chlipiau fideo neu unrhyw beth arall fydd yn ffitio.

Mae nifer o fformatau ar y farchnad, er enghraifft:

• CD-ROM – darllen yn unig. Mae’r data’n cael eu hysgrifennu arnyn nhw cyn iddyn nhw gael eu gwerthu.
• CD-R – CD-Recordable. Gall y defnyddiwr ysgrifennu data ar y CD unwaith neu ei lenwi dros gyfnod gan ddefnyddio mwy nag un sesiwn (ysgrifennu ar yr un disg ar adegau gwahanol).
• CD-RW – CD-ReWritable. Mae’n bosibl ysgrifennu ar y CD ac ailysgrifennu arno. Yn wahanol i ddisgiau amlsesiwn, mae’n bosibl ysgrifennu dros ddata sydd yno’n barod.

DVD (Disg Amlbwrpas Digidol)

Mae DVDs yr un faint â CDs o safbwynt ffisegol, ond maen nhw’n dal llawer mwy o ddata – gall disg un ochr ddal hyd at 4.7 GB. Mae DVDs yn cael eu defnyddio’n aml i storio fideo, felly yn aml iawn maen nhw’n cael eu mesur mewn munudau, er enghraifft 4.7 GB = 120 munud.

Mae nifer o wahanol fformatau ar y farchnad, er enghraifft:

• DVD-ROM – darllen yn unig. Mae’r data’n cael eu hysgrifennu arnyn nhw cyn iddyn nhw gael eu gwerthu.
• DVD-R – DVD-Recordable. Gall y defnyddiwr ysgrifennu data ar y DVD unwaith neu ei lenwi dros gyfnod gan ddefnyddio mwy nag un sesiwn.
• DVD-RW – DVD-ReWritable. Mae’n bosibl ysgrifennu ar y DVD ac ailysgrifennu arno. Yn wahanol i ddisgiau amlsesiwn, mae’n bosibl ysgrifennu dros ddata sydd yno’n barod.

Gyriannau CD/DVD

Er mwyn darllen data sydd ar CDs a DVDs, neu ysgrifennu data arnyn nhw, bydd angen i ti gael gyriant addas. Mae gyriannau CD/DVD yn gallu:

• darllen pob fformat CD a DVD
• ysgrifennu ar CD-R, CD-RW, DVD-R a DVD-RW

Mae data yn cael eu hysgrifennu ar ddisg a’u darllen oddi ar ddisg drwy ddefnyddio laser.