'S e stòran de lùth ceimigeach a ghabhas atharrachadh gu lùth dealain agus a chleachdadh mar bhun cumhachd a th' ann am bataraidhean.

San artaigil seo gheibh thu a-mach mu dheidhinn:

• Dè th' ann am bataraidhean
• Diofar sheòrsaichean bhataraidhean
• Beachdan ùra mu stòradh lùth
• Buannachdan agus eas-bhuannachdan bhataraidhean

Tha an goireas seo freagarrach airson topaigean Seasmhachd ann an Clas 5, Clas 6 agus Clas 7 (An Dàrna Ìre dhen Churraicealam airson Sàr-mhathas).

Faodaidh sinn bataraidhean a chleachdadh mar chumhachd do dh’uidheaman gluasadach. Leigidh iad le uidheaman dealan a chleachdadh gun am plugadh dha na prìomh bhunan dealain, mar socaidean anns a’ bhalla. Bidh fònaichean-làimhe, tablaidean, uidheam-smachd an Tbh agus toirdsichean a' cleachdadh bataraidh.

Gabhaidh cuid de bhataraidhean an ath-theàrrdsadh gus an gabh an cleachdadh a-rithist agus a-rithist. Faodaidh a bhith gan teàrrdsadh le dealan bho bhunan ath-nuadhachail ar cuideachadh a' sabaid an aghaidh atharrachadh na gnàth-shìde le bhith a' lùghdachadh na dh'fheumas sinn a losgadh de chonnaidhean-fosail.

Bataraidhean alcaileach

'S e bataraidhean alcaileach an seòrsa bataraidh a bhios sinn a' cleachdadh airson rudan mar uidheam-smachd Tbh, smachdair gheamaichean agus toirdsichean.

Tha rud beag cumhachd anns na bataraidhean seo agus tha e furasta an gluasad no an toirt a-mach. Ach, aon uair 's gun teirig an lùth a th' annta, feumar an ath-chuairteachadh.

Tha cuid de bhataraidhean alcaileach a ghabhas an ath-theàrrdsadh agus gabhaidh an cleachdadh iomadh turas mus feumar an ath-chuairteachadh.

Bataraidhean litium-ion

Bidh iad seo a' toirt cumhachd do rudan a dh'fheumas barrachd lùth na bataraidh alcaileach, mar coimpiutairean, fònaichean-làimhe agus càraichean dealain. Nuair a theirigeas an lùth a th' annta, gabhaidh dìreach an ath-theàrrdsadh.

Tha bataraidhean litium daor an dèanamh agus tha mèinneadh nan stuthan a dh'fheumas iad mar cobalt, ag adhbharachadh truailleadh. Cuideachd, tha na stuthan sin glè thric ann an àitichean dhen t-saoghal sa bheil còraichean an luchd-obrach truagh agus an cor-obrach cunnartach, mar Poblachd Dheamocratach a' Chongo.

Cuideachd, faodaidh bataraidhean litium-ion tòrr lùth teas a chaitheamh nuair a dh'fhàsas iad teth.

An robh fios agad?

• Nuair a bhios tu ag ath-theàrrdsadh a' fòn agad, bidh thu ag ath-theàrrdsadh bataraidh litium-ion sa fòn.
• Bidh cuid de thuathan grèine a' cleachdadh bhataraidhean mòra litium airson an dealan a ghlacas panailean grèine a stòradh. Thèid aig na bataraidhean an uair sin air an dealan seo a chur chun a' Ghriod Nàiseanta air an oidhche no air làithean sgòthach nuair nach eil panailean grèine a' gintinn dealan.

Bataraidhean haidridean

Tha bataraidh haidridean mar einnsean. Bidh i a' stòradh haidridean a ghabhas a chur còmhla ri ogsaidean ann an iom-obrachadh ceimigeach a leigeas lùth mu sgaoil. A bharrachd air lùth, cha bhi an t-iom-obrachadh seo a' dèanamh càil ach uisge. Chan eil truailleadh sam bith na chois agus chan eil carbon dà-ogsaid no gasaichean taigh-glainne air an leigeil mu sgaoil.

Ach, tha tòrr dhen haidridean air a dhèanamh le bhith a' losgadh chonnaidhean-fosail. Faodaidh nach eil bataraidhean haidridean a' dèanamh cron air an àrainneachd, ach faodaidh gu bheil an connadh a tha a' dol annta cronail.

Bataraidhean stòradh grabhataidh

'S e dòigh ùr a tha seo air lùth a stòradh, agus tha e ag obrachadh caran coltach ri bataraidh.

Bidh bloc mòr concrait ga chur air siostam phulaidhean suas tùr no ann an toll domhainn, mar toll-mèinne. Nuair a bhios barrachd dealain ga ghintinn na tha air a chleachdadh, an àite an lùth seo a bhith air a chaitheamh, gabhaidh a chleachdadh airson cumhachd a thoirt do uinnse a tharraingeas am bloca gu mullach an tuill.

Nuair a tha feum air barrachd dealain, tha am bloca concrait air ìsleachadh. Bidh an gluasad seo a' cuir car de thuirbin a ghineas dealan.

Tha ceimigean cronail ann am bataraidhean a dh'fhaodas aoidion nuair a bhios a' bhataraidh a' grodadh agus cron a dhèanamh air an àrainneachd. Tha e mar sin cudromach bataraidhean ath-chuairteachadh mas urrainn dhuinn.

Buannachdan

• Bidh bataraidhean a' stòradh lùth agus mar sin thèid againn air caitheamh lùth a lùghdachadh. Cuidichidh seo sinn gu bhith a' lùghdachadh na tha sinn a' cleachdadh de lùth neo-ath-nuadhachail agus le sin cuidichidh sinn an àrainneachd.

• Tha mòran bhataraidhean furasta an toirt a-mach, agus tè ùr a chur a-steach no ath-theàrrdsadh.

• Tha mòran bhataraidhean beag agus gluasadach, agus mar sin bheir iad dealan do dh'uidheaman gluasadach agus do charbadan.

Eas-bhuannachdan

• Tha cuid de bhataraidhean daor an dèanamh no bidh iad ag adhbharachadh truailleadh gan dèanamh.

• Tha cuid de bhataraidhean, mar bataraidhean litium-ion, a' cleachdadh stuthan a tha air am mèinneadh ann an àitichean far an dòcha nach robh còraichean luchd-obrach no còraichean chloinne air an dìon.

• Faodaidh ceimigean bho sheann bhataraidhean an talamh agus solaran uisge a thruailleadh, mura tèid an ath-chuairteachadh.

lùth ceimigeach - Tha ceimigean ann am bataraidhean agus 's e lùth ceimigeach an lùth a th' air a stòradh anns na ceimigean sin. Tha lùth air a leigeil mu sgaoil nuair a bhios iom-obrachadh ceimigeach eadar na ceimigean.

iom-obrachadh ceimigeach - Nuair a bhios aon stuth, no barrachd air aon, ag iom-obrachadh ri chèile airson stuth ùr a chruthachadh. Ma nì thu cèic no aran, bidh iom-obrachaidhean ceimigeach ann agus tha stuth ùr air a chruthachadh.

connaidhean-fosail - Connaidhean a bhios a' tighinn às an Talamh. 'S e seann nithean a bha beò o chionn fhada an t-saoghail, agus a tha air lobhadh agus air an dlùthadh thar ùine mhòr fon talamh no fon mhuir, a th' ann an connaidhean-fosail. 'S e connaidhean-fosail a th' ann an gual, ola agus gas.

haidridean – 'S e gas gu math cumanta a th' ann a' haidridean. Chan eil fàileadh, blas no dath air. 'S e an eileamaid cheimigeach as cumanta anns a' chruinne-cè.

Lorg agus dèan liosta dhe gach uidheam san dachaigh agad a tha ag obrachadh le bataraidh

Dèan nòta san liosta a bheil bataraidh alcaileach ann (tè a ghabhas toirt às, agus tèile a chur na h-àite agus a h-ath-chuairteachadh nuair a theirigeas an lùth a th' innte) no bataraidh litium-ion (a ghabhas a h-ath-theàrrdsadh).

Dèan clàr-shràcan dhe na th' ann de gach seòrsa bataraidh.

Cudromach! Iarr cuideachadh air inbheach nuair a bhios tu a' dèanamh seo, oir dh'fhaodadh nach bi e sàbhailte dhut cuid dhe na h-uidheaman sa bheil bataraidh a làimhseachadh thu fhèin.