تفاوت بر سر اعلام روز عید فطر در افغانستان؛ «شماری از روحانیون شیعه بازداشت شدند»

سه منبع آگاه از افغانستان به بی‌بی‌سی تایید کرده‌اند که مقام‌های حکومت طالبان شماری از روحانیون شیعه در ولایت‌های کابل و هرات را بازداشت کرده‌اند. به گفته این‌ منابع علت این اقدام عدم اعلام همزمان روز عید فطر و برگزاری نماز عید از سوی این روحانیون بوده است.

سخنگوی وزارت امر به معروف حکومت طالبان این خبر را تکذیب کرده است.

یکی از این منابع که خواست نامش در گزارش ذکر نشود، به بی‌بی‌سی گفته است: «دیروز وزارت امربه معروف و نهی از منکر و معاون شورای علمای کابل طالبان، شماری از اعضای کمیسیون شیعیان (متفاوت از شورای علمای شیعه) را فراخوانده و به آن‌ها گفتند که یا در یک روز (مطابق اعلام حکومت طالبان) نماز عید بخوانند و یا اصلا نخوانند.»

کمیسیون شیعیان در این اواخر و پس از این‌که طالبان قدرت را در افغانستان به دست گرفتند، ایجاد شده است.

به گفته این منبع، امروز، پنج‌شنبه (که از سوی حکومت طالبان عید فطر اعلام شده است) ملا امام مسجد شیعیان در ولسوالی استالف کابل را نیروهای حکومت طالبان زندانی کردند. دلیل این اقدام هم این بوده است که «نماز عید برگزار نکرده است.»

گفته شده است که این ملا امام مسجد شیعیان پس از حدود ده ساعت دوباره آزاد شده است.

این منبع همچنین افزود که مقام‌های وزارت امر به معروف و نهی از منکر، شماری از روحانیون منطقه شیعه‌نشین دشت برچی را به مسجد امام زمان فراخوانده و به آن‌ها گفتند که یا امروز نمازعید را برگزار کنند و یا هم اصلا نخوانند.

بی‌بی‌سی با سیف‌الاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر حکومت طالبان تماس گرفت و خواهان توضیح درباره این موضوع شد. آقای خیبر در پاسخ گفت که این خبر «دروغ است.»

تفاوت در زمینه اعلام پایان ماه رمضان بر اساس دیدگاه فقهی اصل رویت هلال (دیدن ماه شوال) سال‌هاست که در افغانستان و همچنین بین کشورهای اسلامی رخ می‌دهد. از جمله امسال در حالی‌که حکومت طالبان امروز (پنج‌شنبه) را عید فطر اعلام کرده‌ است، در شمار دیگری از کشورهای اسلامی از جمله پاکستان در همسایگی و عربستان عید اعلام نشده است.

یک منبع دیگر از ولایت هرات هم به بی‌بی‌سی تایید کرد که مقام‌های حکومت طالبان سه روحانی برجسته شیعه در این ولایت را بازداشت کرده‌اند. گفته شده است که این سه روحانی به این دلیل بازداشت شده‌اند که فیصله ریاست حج و اوقاف ولایت هرات مبنی بر «اعلام همزمان عید» را امضا نکردند.

منبع سومی که به خاطر حساسیت موضوع و پیامدهای آن نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به بی‌بی‌سی گفت: «چند روز پیش شماری از اعضای شورای علمای شیعه به قندهار رفته بودند. شورای علمای طالبان در قندهار با این روحانیون شیعه به توافق رسیدند که چون این تفاوت در اعلام رویت ماه شوال، یک موضوع فقهی است، شیعیان می‌توانند بر اساس فقه خود عمل کنند. اما از دیروز وزارت امر به معروف و نهی از منکر مخالفت جدی خود را شروع کرده است.»

پیشتر شورای علمای شیعه افغانستان در بیانیه‌ای اعلام کرد که هیئتی از طرف این شورا با هیئت رهبری شورای علمای حکومت طالبان دیداری داشته است و به اعضای این شورا گفته شده بود که اختلاف نظر در تشخیص روز عید فطر یک اختلاف فقهی است و «از مقام‌های عالی‌رتبه امارت اسلامی خواسته شد که این اختلاف نظر را به‌عنوان مخالفت با نظام تلقی نکنند.»

در این اعلامیه از نمایندگی‌های شورای علمای شیعه خواسته شده بود که برگزاری نماز و سایر برنامه‌های عید فطر را طبق فتوای مراجع تقلید شیعه انجام دهند.