प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनका लागि बिहीवार हुने मतदानका लागि सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको निर्वाचन आयोग र सरकारले बताएका छन्।
भोलि हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनबारे बीबीसी न्यूज नेपालीको लाइभ पेजबाट आजलाई हामी बिदा चाहन्छौँ।
भोलि फेरी हामी लाइभ अपडेटसहित उपस्थित हुने नै छौँ।
थप समाचार तपाईँ हाम्रो होमपेजमा गएर हेर्न र पढ्न सक्नुहुन्छ।
बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ।
शुभरात्रि!!
कुनै राजनीतिक दल वा स्वतन्त्र उम्मेदवारको मतचिह्न झल्कने ट्याटू शरीरमा खोप्नुभएको छ भने भोलि त्यो छोपेर मात्रै तपाईँ भोट हाल्न जान पाउनुहुन्छ।
मतदानस्थलमा मोबाइल फोन वा क्यामरा पनि लैजान पाइँदैन।
यो पटक निर्वाचन आचारसंहिताले सर्वसाधारण मतदातालाई पनि जिम्मेवार बनाउन खोजेको छ र त्यसको उल्लङ्घन गरे कारबाही भोग्नुपर्ने हुन सक्छ।
निर्वाचन आचारसंहिताले तोकेका मतदाताले चुनावमा पालना गर्नुपर्ने आचरण यस्ता छन् :
आचारसंहिता पालना नगरे मतदातालाई के कारबाही हुन सक्छ भन्नेबारे लिङ्क क्लिक गरेर पढ्नुहोस्।
तस्बिर स्रोत, PM Secretariat/RSS
राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले बिहीवार हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन निष्पक्ष, भयरहित, शान्तिपूर्ण र त्रुटिरहित ढङ्गबाट सम्पन्न गर्न कुनै किसिमको अभाव हुन नदिने निर्णय गरेको छ।
परिषद्की अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको अध्यक्षतामा आज सिंहदरबारमा भएको बैठकले निर्वाचन सुरक्षा व्यवस्थाको समीक्षा गर्दै निर्वाचनका लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण सुरक्षा व्यवस्था भएको निष्कर्ष निकालेको छ।
बैठकले मुलुकमा शान्तिसुरक्षा र अमनचयन कायम गर्न सम्बन्धित सुरक्षा निकायलाई थप प्रभावकारी र समन्वयात्मक रुपमा परिचालन गर्ने निर्णय गरेको रक्षा मन्त्रालयका सचिव केदारनाथ शर्माले राससलाई जानकारी दिए।
बैठकमा राष्ट्रिय सुरक्षाका विविध चुनौती तथा राष्ट्रिय, क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा विकसित घटनाक्रमले राष्ट्रिय सुरक्षामा पार्न सक्ने प्रभावका साथै भावी रणनीतिबारे छलफल भएको बताइएको छ।
बैठकमा अर्थमन्त्री रामेश्वर खनाल, गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल, परराष्ट्रमन्त्री बालानन्द शर्मा, श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री राजेन्द्रसिंह भण्डारी, मुख्यसचिव सुमनराज अर्याल र प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देल सहभागी थिए।
भोलि हुने प्रतिनिधिसभामा निर्वाचनमा बहुमत दिलाउन आग्रहसहित दलहरूले चुनावी प्रचार तीव्र बनाइरहँदा एउटै दलको बहुमतका सम्भावनाबारे लेखाजोखा भइरहेको छ।
विसं २०१५ सालको निर्वाचनमा कांग्रेसले बहुमत ल्याएको थियो। पछिल्लो संविधान बन्नुअघि नेपालमा बहुदलीय व्यवस्था लागु भएयताका दुई वटा निर्वाचनमा एउटै दलले बहुमत पाएको थियो। विसं २०४६ सालको आन्दोलनबाट बहुदलीय व्यवस्थासहितको संविधान आएपछि भएको २०४८ सालको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले बहुमत ल्याएको थियो।
त्यसपछि २०५१ सालमा भएको मध्यावधि निर्वाचनमा एमाले ठूलो दल बने पनि बहुमत ल्याउन सकेन। तर २०५६ सालमा भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पुन कांग्रेसले बहुमत ल्यायो।
समानुपातिक व्यवस्थासहितको अन्तरिम संविधानअन्तर्गत २०६४ सालमा भएको पहिलो संविधानसभाको निर्वाचनमा तत्कालीन नेकपा माओवादी पनि बहुमतनजिक पुगेको थियो।
नयाँ संविधान जारी भएपछि २०७४ सालको संसदीय निर्वाचनपछि नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रले पार्टी एकीकरण गरेपछि एउटै दलको बहुमत पुगेको थियो।
तस्बिर स्रोत, Election Commission Nepal
तस्बिर स्रोत, BBC/BikramNiraula
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि करिब ३ लाख ४० हजार सुरक्षाकर्मी र २ लाख १५ हजार कर्मचारी परिचालन भएका छन्।
स्रोत : निर्वाचन आयोग
तस्बिर स्रोत, Office of the President
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसँग भेट गरेकी छन्।
राष्ट्रपति पौडेललाई भेट्न प्रधानमन्त्री कार्की बुधवार साँझ शीतलनिवास पुगेकी थिइन्।
भेटमा "समसामयिक राजनीति" र भोलि हुने "प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचन" बारे प्रधानमन्त्री कार्कीले राष्ट्रपति पौडेललाई जानकारी गराएको राष्ट्रपति पौडेलको सचिवालयले जनाएको छ।
भोलि हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा मत हाल्न योग्य मतदाताको सङ्ख्या झन्डै १ करोड ९० लाख छ।
यसपालि ९ लाख १५ हजारभन्दा बढी मतदाता थपिएका छन्।
यस पटक पुरुष मतदाताको सङ्ख्या साढे ९६ लाखभन्दा केही बढी छ।
महिला मतदाता करिब साढे ९२ लाखको सङ्ख्यामा छन्।
भोलि हुन लागेको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा मतदान गर्न लाग्नुभएको छ भने त्यहाँ जानुअघि यो भिडिओ हेर्नुहोस्।
यसमा तपाईँ मतदान केन्द्र पुगेपछि मतदान नगरुन्जेलसम्म केके गर्नुपर्छ र केके गर्नुहँदैन भनेर चरणबद्ध जानकारी दिइएको छ।
प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनका लागि भोलि बिहान ७ बजेबाट मतदान हुँदै छ। मतदाताहरूले प्रत्यक्ष मत दिएर १६५ सांसद र समानुपातिक प्रणालीबाट ११० सांसद छान्ने छन्।
प्रत्यक्ष प्रणालीबाट प्रतिनिधिसभामा पुग्न ३,४०० भन्दा बढी उम्मेदवारहरू प्रतिस्पर्धामा छन्।
निर्वाचन आयोगले यी मध्ये धनुषा क्षेत्र १ का उम्मेदवार किशोरी साह कमलको उम्मेदवारी खारेज गरेको छ।
उम्मेदवारहरूमध्ये ३५ देखि ५४ वर्ष उमेर समूहका पुरुषको बाहुल्य छ।
तस्बिर स्रोत, Getty Images/BBC
मतदाता नामावलीमा सूचीकृत मतदाताले भोलि प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा मतदाता परिचयपत्र वा अन्य पाँच प्रकारका परिचयपत्रमध्ये एउटा देखाएर भोट हाल्ने पाउने छन्।
निर्वाचन आयोगका अनुसार मतदाता परिचयपत्रको सक्कल प्रति नभएमा यीमध्ये एउटा अनिवार्य हुनुपर्ने छ -
तस्बिर स्रोत, Getty Images/BBC
भोलि देशभरि संसदीय निर्वाचनमा लाखौँ मतदाताले पहिलो पटक मताधिकार प्रयोग गर्ने छन्।
तपाईँ यदि पहिलो पटक मतदान गर्दै हुनुहुन्छ वा तपाईँ पुरानै मतदाता भए पनि अलमलमा पर्नुभएको छ भने हामीले तपाईँका लागि यो उपयोगी सामग्री बनाएका छौँ।
हेर्नुहोस्
तस्बिर स्रोत, Getty Images
निर्वाचन आयोगका कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा उत्साहपूर्वक र सक्रिय रूपमा सहभागी हुन मतदातालाई आग्रह गरेका छन्।
निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा आज आयोगमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले निर्वाचनको सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको जानकारी पनि गराए।
भण्डारीले लोकतान्त्रिक वैधतालाई नवीकरण गर्ने संवैधानिक अभ्यासका रूपमा हुन लागेको निर्वाचनमा सहभागी भई आफ्नो अमूल्य मत प्रदान गर्न आह्वान गरे।
निर्वाचनका लागि पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली (प्रत्यक्ष)तर्फ ६१ वटा निर्वाचन चिह्नमा ६५ राजनीतिक दलले प्रतिस्पर्धा गर्दै छन्।
प्रत्यक्षतर्फ ३,०१७ पुरुष, ३८८ महिला र एक अन्य गरी ३,४०६ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन्।
त्यस्तै सामानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ १,३६३ पुरुष र १,७७२ महिला गरी ३,१३५ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन्।
बिहीवार बिहान ७ बजेदेखि मतदाताहरूका निम्ति खुल्ने मतदानकेन्द्रमा आवश्यक तयारीको काम धमाधम भइरहेको देखिन्छ।
मतदानकेन्द्रमा पुरुष र महिलाको छुट्टै लाइन हुन्छ।
आयोगका अनुसार देशभरि कुल १०,९६७ मतदानस्थल र २३,११२ मतदानकेन्द्र हुने छन्।
ज्येष्ठ नागरिक, दीर्घरोगी, अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई प्राथमिकताका साथ मतदान गराउने व्यवस्था मिलाइएको निर्वाचन आयोगले बताएको छ।
हिमाली दुर्गम स्थलहरूमा हेलिकप्टरको समेत प्रयोग गरेर निर्वाचन सामग्री ओसारिएको छ।
देशभरिका विभिन्न स्थानहरूमा तयार भइरहेका मतदानकेन्द्रका तस्बिरहरू:
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, RSS
मतदानस्थलहरूको निर्माण सँगसँगै कतिपय ठाउँहरूमा मतगणनास्थलहरूको पनि निर्माण गरिँदै छ।
विगतमा भएका घटनाहरूका कारण मतगणनास्थलहरूलाई सुरक्षित बनाउन तारजालीको प्रयोग गर्ने गरिएको पाइन्छ।
निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा सहज व्यवस्थापनका निम्ति सर्वदलीय बैठकहरू तथा ठाउँठाउँमा सुरक्षा गस्ती पनि तीव्र पारिएका छन्।
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिर स्रोत, Kishori Sah Kamal/Facebook
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट धनुषा क्षेत्र नम्बर १ मा उम्मेदवार रहेका किशोरी साहले उम्मेदवारी खारेज गर्ने निर्वाचन आयोगको निर्णयविरुद्ध आफू अदालत गएको जनाएका छन्।
सर्वोच्च अदालतमा रिट निवेदन दिएको बताउँदै उनले अदालतले नै अन्तिम फैसला गर्ने बताए।
निर्वाचन आयोगले पठाएको पत्र सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै उनले भिडिओमार्फत आफ्नो भनाइ पनि राखेका छन्।
उनले भनेका छन्, "यो सङ्घर्ष केवल एक व्यक्तिको होइन, परिवर्तनको आवाज बचाउने लडाइँ हो, त्यसैले धैर्य र विश्वास कायम राखौँ, सत्यको जित निश्चित छ।"
आफूलाई फागुन १४ गते उजुरीबारे जानकारी दिएर त्यही दिन जबाफ दिन भनिएको जनाउँदै उनले '१९ गते अकस्मात् उम्मेदवारी खारेज गरिएको सूचना दिइएको' दाबी गरेका छन्।
तस्बिर स्रोत, Kishori Sah Kamal/Facebook
निर्वाचन आयोगका सहायक प्रवक्ता कुलबहादुर जीसीका अनुसार आयोगका पदाधिकारीहरूको सोमवार बसेको बैठकले उनको उम्मेदवारी खारेज गरेको हो।
निर्वाचन आयोग ऐन २०७४ को दफा १३ बमोजिम उनको उम्मेदवारी खारेज भएको जीसीले बताए।
उक्त दफामा उम्मेदवारको अयोग्यतासम्बन्धी विषय छ।
साह ब्याङ्कको कालोसूचीमा रहेको भन्दै उजुरी परेको र त्यसबारे आयोगले छानबिन गर्दा उक्त दाबी पुष्टि भएपछि उनको उजुरी खारेज भएको बताइएको छ।
उक्त दफाको उपदफा 'ज'मा "प्रचलित कानुनबमोजिम कालोसूचीमा रहेकोमा सो अवधिभर" उम्मेदवार बन्न अयोग्य हुने व्यवस्था छ।
पर्सामा प्रहरीले शङ्कास्पद वस्तुसहित पर्साको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं २ का उम्मेदवार मनोजकुमार चौधरीसहित चार जनालाई पक्राउ गरेको छ। उनी नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवार हुन्।
नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलको संयुक्त जाँच टोलीले पर्साको हरपुरबाट बडनिहारतर्फ जाँदै गरेको गाडी जाँच गर्दा गाडीको पछाडि डिकीभित्र पहेँलो टेपले बेरिएको टिनको बाकसभित्र शङ्कास्पद वस्तु फेला पारेर अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ।
पर्साका प्रहरी प्रमुख सुदीपराज पाठकले शङ्कास्पद वस्तुसहित पक्राउ गरेका चारै जनामाथि अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिए।
सिराहामा गैरकानुनी गतिविधि गरेको आरोपमा जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालबाट सिराहा क्षेत्र नं ३ का उम्मेदवार अशेश्वर यादव पक्राउ परेका छन्। निर्वाचनको मौन अवधिमा यादव नगदसहित पक्राउ परेको प्रहरीलाई उद्धृत गर्दै राष्ट्रिय समाचार समितिले जनाएको छ।
प्रहरीका अनुसार नेपाल-भारत सीमास्थित माडरबाट सिराहा सदरमुकामतर्फ जाँदै गरेको गाडीलाई मध्यरातपछि संयुक्त सुरक्षा जाँच गर्दा ४,८७,००० रुपैयाँ नगद बरामद भएको थियो। त्यसपछि उम्मेदवार यादवसहित पाँच जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिराहाका प्रहरी नायब उपरीक्षक रमेशबहादुर पालले जानकारी दिएका छन्।
यादव २०७४ सालको स्थानीय निर्वाचन तात्कालिक सङ्घीय समाजवादी फोरमबाट सिराहा नगरपालिकाको प्रमुख निर्वाचित भएका थिए।
नेपाल प्रहरीले चुनावविरोधी गतिविधि गरेको र सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग गरेर चुनावी आचारसंहिता विपरीतका गतिविधि गरेको आरोपमा अहिलेसम्म १९४ जनालाई पक्राउ गरिएको जनाएको छ।
नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता अबिनारायण काफ्लेले बीबीसीसँग कुरा गर्दै देशभरि शान्ति सुव्यवस्थाको अवस्था सुदृढ रहेको बताए।
उनका अनुसार पक्राउ परेकामध्ये १०३ जना अझै प्रहरीको नियन्त्रणमा छन्।
बाँकीलाई कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर त्यस्तो गतिविधिमा संलग्न नहुने सर्तमा रिहा गरिएको उनले बताए।
तस्बिर स्रोत, Nepal Army
नेपाली सेनाले सुतली बमसहित वीरगन्जमा तीन जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको जनाएको छ।
बुधवार बिहान २ बजेतिर नेपाली सेनासहितको संयुक्त गस्ती टोलीले वीरगन्ज महानगरपालिकाको इनर्वा क्षेत्रबाट ९ वटा सुतली बम र पाँच मिटर सेतो रङ्गको तारलगायतका सामग्रीसहित तीन जना व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिइएको जनाएको छ।
उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिई थप अनुसन्धानको लागि नेपाल प्रहरीलाई बुझाइएको सैनिक जनसम्पर्क निर्देशनालयले जनाएको छ।
तस्बिर स्रोत, RSS
चुनावको अघिल्लो दिन बुधवार दिउँसो प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को बैठक बोलाएकी छन्।
बिहीवार हुने मतदानका लागि सुरक्षा व्यवस्थाको पछिल्लो मूल्याङ्कनका लागि दिउँसो ३ बजे सिंहदरबारमा बैठक बस्न लागेको प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार रामबहादुर रावलले बीबीसीलाई बताए।
संवैधानिक व्यवस्थाअनुसार प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा रहने परिषद्मा रक्षामन्त्री, गृहमन्त्री, परराष्ट्रमन्त्री, अर्थमन्त्री, मुख्यसचिव र नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति सदस्य रहन्छन्।
तस्बिर स्रोत, RSS
गृह मन्त्रालयले प्रतिनिधिसभाको भोलि हुने निर्वाचन सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको जनाएको छ।
गृहसचिव राजकुमार श्रेष्ठको अध्यक्षतामा बुधवार बिहान मन्त्रालयका उच्च अधिकारीसहित ७७ वटै जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूको भर्चूअल बैठकले सबै जिल्लाको निर्वाचन तयारी र सुरक्षा व्यवस्थापनबारे जानकारी लिएक राष्ट्रिय समाचार समितिले जनाएको छ।
बैठकमा सबै जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीबाट निर्वाचनको सबै तयारी पूरा भएको र सुरक्षा अवस्था सामान्य रहेको जानकारी गराइएको मन्त्रालयकी सहप्रवक्ता रमा आचार्यले जानकारी दिइन्।
उनका अनुसार शान्ति सुरक्षाको अवस्था, निर्वाचनको दिन अपनाउनुपर्ने सतर्कता र सुरक्षा संवेदनशीलताबारे समीक्षा भई आगामी रणनीति बनाउने समझदारी भएको छ।
आमनिर्वाचन पर्यवेक्षण समिति (जियोक) ले भोलि हुने निर्वाचनका लागि मतदाता उत्साहित रहेको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ।
जियोकले सात प्रदेशमा राष्ट्रिय पर्यवेक्षक खटाएर निर्वाचनअघिको अवस्थाबारे जानकारी लिएको हो।
“जिल्लामा एकीकृत सुरक्षा योजना कार्यान्वयन, निर्वाचन तयारी प्रशासनिक र सुरक्षात्मक दृष्टिले सन्तोषजनक छ, दलहरूबीच प्रतिस्पर्धा तीव्र भए पनि समग्र वातावरण शान्तिपूर्ण छ,” प्रतिवेदनमा भनिएको छ।
देशभरि निर्वाचन केन्द्रमा मतदान सामग्री र कर्मचारीको परिचालन योजनाअनुसार नै सम्पन्न भएको पाइएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
समितिका राष्ट्रिय पर्यवेक्षक गणेशमान प्रधान र मिनेन श्रेष्ठले अधिकांश मतदानकेन्द्र विद्यालय र वडा कार्यालय भवनमा रहेको र ती ‘समग्रमा मतदातामैत्री नै रहेको’ पाइएको जानकारी दिएका छन्।
प्रतिवेदनमा भनिएको छ, “राष्ट्रिय पर्यवेक्षकको स्थलगत अवलोकन प्रतिवेदनमा समग्रमा निर्वाचन शान्तिपूर्ण, स्वच्छ, स्वतन्त्र र भयमुक्त वातावरणमा सम्पन्न हुने आधार तयार भएको छ।”
उम्मेदवारको घरदैलो तथा चुनावी प्रचारप्रसार शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भइरहेको छ।
