گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد: احتمال ارتکاب جنایت علیه بشریت در ایران باید بررسی شود

گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد می‌گوید که یک هیئت حقیقت‌یاب مستقل باید احتمال ارتکاب جنایت علیه بشریت را در جریان سرکوب اعتراضات اخیر بررسی کند.

مای ساتو، در مصاحبه با شبکه خبری ای‌بی‌سی نیوز، شمار کشته‌شدگان در سرکوب اخیر را دستکم «۵ هزار نفر» برآورد کرد اما گفته است از پزشکان داخل ایران شنیده است که این آمار شاید ۲۰ هزار نفر یا بیشتر باشد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد هفته گذشته جلسه اضطراری درباره سرکوب‌ها در ایران برگزار کرد. شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد هم جمعه این هفته، در ژنو سوئیس، میزبان یک جلسه اضطراری برای بررسی وقایع ایران است.

این نشست به درخواست بریتانیا، آلمان، ایسلند، مولداوی و مقدونیه شمالی برگزار خواهد شد.

برخلاف شورای امنیت که اعضای دائم آن حق وتو دارند، شورای حقوق بشر می‌تواند به بررسی کشتار معترضان در ایران بپردازد.

در حال حاضر یک هیئت حقیقت‌یاب مستقل بین‌المللی درباره وقایع پس از سرکوب اعتراضات سال ۱۴۰۱ و «جنبش زن زندگی آزادی» در حال فعالیت است که باید برای تمدید کارش در شورای حقوق بشر رای‌گیری شود.

خانم ساتو در مورد احتمال وقوع جنایت ‌علیه بشریت در سرکوب‌های اخیر ایران گفت: «ممکن است چنین باشد. اما برای اثباتش تحقیق لازم است.»

او گفت که جنایات علیه بشریت به معنی نقض گسترده و ساختاری حقوق بشر علیه غیرنظامیان است که شامل قتل، شکنجه و بازداشت‌های خودسرانه است و باید برای انجام آن اراده قبلی وجود داشته باشد.

خانم ساتو گفت: «من ویدئوهای زیادی دیده‌ام که نیروهای امنیتی به غیرنظامیان و افراد غیرمسلح شلیک می‌کنند» و ادامه داده است که «فکر می‌کنم آنچه شاهد آن هستیم بسیار جدی است.»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در اولین سخنرانی خود پس از سرکوب خونین اعتراضات از کشته شدن «هزاران نفر» گفت. در برآورد بعضی رسانه‌‌ها این آمار به «۲۰ هزار نفر» هم می‌رسد.

یک سازمان حقوق بشر می‌گوید شمار کشته‌های اعتراضات اخیر ایران ممکن است از بالاترین تخمین‌های رسانه‌ها هم بیشتر باشد.

محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، گفته است که اطلاعات دریافتی از شاهدان، خانواده‌ها و سایر شهروندان و شواهد دیگر نشان می‌دهد که شمار کشته‌شده‌ها شاید از بالاترین برآوردهای مطرح در رسانه‌ها فراتر برود.

بر اساس تازه ترین ارزیابی سازمان حقوق بشر ایران که در ۲۴ دی (۱۴ ژانویه) منتشر شد، کشته شدن ۳۴۲۸ نفر تاکنون محرز شده است. به گفته این سازمان ۳۳۷۹ نفر از این تعداد در فاصله ۱۸ تا ۲۲ دی‌ماه ( ۸ تا ۱۲ ژانویه) کشته شده‌اند.

این سازمان که در اسلو، پایتخت نروژ، مستقر است، اعلام کرده است که با توجه به قطع اینترنت و دشواری‌ راستی‌آزمایی اطلاعات، فعلا از به‌روز کردن آمار خودداری می‌کند.

در همین حال هرانا، ارگان خبری فعالان حقوق بشر در ایران، که مقرش در آمریکاست، در آماری که امروز، ۳۰ دی‌ماه، (۲۰ ژانویه) منتشر کرده است، عده «تایید‌شده» کشته‌ها را ۴۰۲۹ نفر اعلام کرده است که ۳۷۸۶ نفرشان از معترضان بوده‌اند. در آمار تفکیکی هرانا آمده است که ۱۸۰ نفر از نیروهای امنیتی یا وابسته به حکومت هم کشته شده‌اند.

هرانا همچنین اعلام کرده است که آمار «در حال بررسی» این سازمان از کشته‌شدگان به ۹۰۴۹ نفر رسیده است.

شاهدانی که به‌تازگی از ایران خارج شده‌، یا موفق به تماس شده‌اند، به بی‌بی‌سی گفته‌اند که شمار بسیار زیادی زخمی و کشته در مراکز درمانی یا مراکز نگهداری اجساد دیده‌اند.

قطع اینترنت و محدودیت تماس تلفنی، ارزیابی این آمارها را دشوار کرده است و راستی‌آزمایی اطلاعات در نبود آزادی فعالیت رسانه‌ها، عملا ممکن نیست.