شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
از لغو سفرها تا هتلهای نیمهخالی؛ جنگ ایران چه بر سر گردشگری ترکیه آورده است؟
- نویسنده, مروه کارا-کاشکا
- شغل, بخش ترکی بیبیسی
- در, لندن
- زمان مطالعه: ۶ دقیقه
فعالان صنعت گردشگری در آنتالیا میگویند تعطیلات عید پاک که معمولا با استقبال گسترده گردشگران اروپایی همراه بوده است، امسال «مانند همیشه نبود».
جنگی که ۲۸ فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، شوکی جدی به اقتصاد جهانی وارد کرده، و به نظر میرسد صنعت گردشگری را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
الیف اورال، عضو هیئتمدیره اتحادیه آژانسهای مسافرتی ترکیه، به بیبیسی ترکی میگوید در منطقه مدیترانه کاهش رزروهای خارجی به حدود ۶۰ درصد رسیده است.
او میگوید هرچند پس از آتشبسی که در ۷ آوریل امضا شد، تا حدی نشانههایی از بهبود دیده شد، اما رزروهایی که بهویژه از بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی برای ماههای سپتامبر، اکتبر و نوامبر انجام شده، همچنان در مقایسه با فصلهای گذشته در سطح پایینتری قرار دارد.
ارزیابیهای شرکت مشاوره جهانی «آکسفورد اکونومیکس» نیز این مشاهدات را تایید میکند.
بر پایه این ارزیابیها، صنعت گردشگری در کشورهای خلیج فارس و خاورمیانه بهشکل چشمگیری از جنگ آسیب دیده است.
جسی اسمیت، اقتصاددان ارشد این شرکت، در پاسخ به پرسشهای بیبیسی ترکی میگوید با آغاز جنگ، نگرانیهایی درباره عدم قطعیت و مسائل امنیتی در این منطقه شکل گرفت و آنها انتظار دارند تقاضا همچنان در سطح پایینی باقی بماند.
بر این اساس پیشبینی میشود بخشی از تقاضا به بازارهای مدیترانه و شمال آفریقا منتقل شود.
خانم اسمیت درباره ترکیه میگوید به دلیل «وابستگی بیشتر به گردشگران خاورمیانه و نزدیکی به مناطق درگیری»، احتمال کاهش تقاضا وجود دارد. او میافزاید: «هرچند امکان جایگزینی وجود دارد، اما این کافی نیست.»
«گردشگری در شرق دریای سیاه نیز تحت تاثیر قرار گرفته است»
فعالان بخشهای مختلف صنعت گردشگری که با بیبیسی ترکی گفتوگو کردهاند، میگویند این جنگ از هماکنون بر این صنعت تاثیر گذاشته است.
حسین کورت، همبنیانگذار شرکت خدمات گردشگری شرکتی گلوبمیتس اند اولیوا مایس، میگوید: «بخش عمده گردشگرانی که به شرق دریای سیاه سفر میکردند، از خاورمیانه و کشورهای خلیج فارس بودند. به همین دلیل این منطقه بیش از سایر مناطق از این جنگ تاثیر گرفته است.»
با آغاز جنگ، آمریکا، بریتانیا و بسیاری از کشورهای اروپایی هشدارهای تازهای برای سفر به منطقه، از جمله ترکیه، صادر کردند.
در این هشدارها آمده است که برخی مناطق در شرق و جنوبشرق ترکیه امن نیستند.
آقای کورت میگوید این هشدارها در بسیاری از کشورها ملاک عمل قرار میگیرد و در کاهش رزروها نقش داشتهاند.
او که عضو هیئتمدیره آژانس توسعه گردشگری ترکیه نیز هست، برآورد میکند کاهش رزروها بین ۳۰ تا ۴۰ درصد باشد.
«از دوران همهگیری هم بدتر است»
برخی شرکتهای گردشگری اروپایی در اواسط ماه مارس اعلام کردند که به دلیل جنگ ایران، مشتریانی که قصد سفر به شرق مدیترانه، از جمله ترکیه، قبرس و یونان را داشتند، مقصد خود را به نقاط غربیتر مانند اسپانیا، ایتالیا و کرواسی تغییر دادهاند.
لیندا هیل میلر، مدیر شرکت «الایاچ تراول» در اسکاتلند که بیش از ۲۰ سال سابقه فعالیت دارد، در گفتوگو با بیبیسی میگوید: «فصلی را تجربه میکنیم که حتی از دوران همهگیری کووید-۱۹ هم بدتر است. تلفنهای ما زنگ نمیخورد و هیچ درخواستی دریافت نمیکنیم.»
به گفته او، مشکل اصلی «از دست رفتن سریع اعتماد مصرفکنندگان» است. او میگوید: «چه در غرب مدیترانه و چه در شرق آن، هیچکس نمیخواهد به هیچجا سفر کند. مردم واقعا از شرایط نامعلوم میترسند.»
او میافزاید: «آنها نگران بحران معیشت هستند. همچنین شایعاتی درباره کمبود سوخت جت مطرح شده است. در نتیجه، میزان ابهام و پرسشهای بیپاسخ بسیار زیاد است.»
«در استانبول موجی از لغو رزروها مشاهده نمیشود»
دادههای مربوط به رزرو هتلها در استانبول نیز روندی منفی را نشان میدهد.
بر اساس دادههایی که شرکت آمریکایی «لایتهاوس اینتلیجنس»، رصدکننده دادههای جهانی هتلها، در اختیار بیبیسی ترکی قرار داده، نرخ اشغال هتلهای استانبول در نیمه نخست آوریل حدود ۴۷/۵ درصد بوده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۵۷ درصد بود.
اما در استانبول «موجی از لغو رزروها» مشاهده نشده است.
این شرکت تاکید میکند که سال گذشته رزروها بهطور پیوسته و منظم افزایش مییافت، اما امسال روند افزایش «نامنظمتر» است و سطح کلی اشغال هتلها در مقایسه با دوره مشابه سال ۲۰۲۴ پایینتر باقی مانده است.
«لایتهاوس اینتلیجنس» همچنین میگوید میانگین قیمت رزروهای آنلاین هتل در بدروم و آنتالیا در نیمه دوم آوریل در مقایسه با دوره ژانویه تا مارس کاهش یافته و این کاهش در بدروم محسوستر بوده است.
آقای کورت نیز میگوید وان و استانبول که در دوره نوروز میزبان شمار زیادی از گردشگران ایرانی بودند، با کاهش قابلتوجهی روبهرو شدهاند.
«آزمونی جدی»
بر اساس دادههای شرکت تحلیلی هوانوردی سیریوم در لندن، شمار لغو پروازها در جهان در ماه مارس نسبت به ماه پیش ۱۱۱ درصد افزایش یافته است.
در خاورمیانه و آفریقا نیز تعداد لغو پروازها از ۳۵۰۰ مورد در فوریه به نزدیک ۳۷۵۰۰ مورد در مارس رسیده است.
این وضعیت بر شرکتهایی که از ترکیه به مقصدهای خارجی گردشگر اعزام میکنند نیز تاثیر گذاشته است.
جم یاغلیاوغلو، مدیرعامل شرکت «اوتو دیامسی» میگوید آنها از تنش در خاورمیانه از دو جهت آسیب دیدهاند.
به گفته او، نخستین عامل، افزایش هزینههای عملیاتی به دلیل نگرانیهای مربوط به امنیت حریم هوایی، تغییر مسیر پروازها و کاهش ورود مسافر در پروازهای چارتر است.
عامل دوم نیز شکلگیری نوعی «رویکرد صبر و انتظار» در میان گردشگران ترک در پی عدم قطعیتهای ژئوپولیتیک است.
او به بیبیسی ترکی میگوید: «مردم در شرایطی که در همسایگیشان تنش وجود دارد، از برنامهریزی بلندمدت برای سفر پرهیز میکنند و این موضوع بهویژه در دوره پیشفروش باعث کندی بازار میشود.»
آقای یاغلیاوغلو میگوید ملموسترین و دشوارترین پیامد جنگ، «هزینههای اضافی است که شرکتهای هواپیمایی تحت عنوان تفاوت قیمت سوخت به بازار تحمیل میکنند».
او میافزاید: «در تورهایی که ماهها پیش با قیمت ثابت برنامهریزی کرده بودیم، این افزایشهای ناگهانی هزینه، هم ما و هم آژانسها را زیر فشار جدی قرار میدهد. اگر این هزینه را به مشتری منتقل کنیم، اعتماد آسیب میبیند و اگر منتقل نکنیم، حاشیه سود ما بهطور کامل از بین میرود.»
او میگوید حتی اگر تعداد گردشگران حفظ شود، این صنعت امسال از نظر درآمد خالص با «آزمونی جدی» روبهرو خواهد بود.
«بازگشت به وضعیت عادی یک سال زمان میبرد»
الیف اورال نیز پیشبینی میکند که حتی اگر تنشها طولانی نشود، روند بهبود زمانبر خواهد بود. او میگوید: «به نظر میرسد امسال با عید قربان، گردشگران خاورمیانه را از دست خواهیم داد. حتی اگر همهچیز به حالت عادی برگردد، پروازها و برنامههای مردم تغییر کرده است. به نظر میرسد بازگشت به وضعیت پیشین دستکم یک سال زمان ببرد.»
جسی اسمیت از آکسفورد اکونومیکس نیز میگوید از نظر سودآوری، انتظار میرود شرکتهای هواپیمایی و کسبوکارهای گردشگری با فشارهایی روبهرو شوند.
بر این اساس، افزایش قیمت نفت و سوخت جت احتمالا بهای بلیت را حدود ۵ تا ۱۰ درصد بالا میبرد و هزینههای عملیاتی را نیز افزایش میدهد. همچنین نگاه منفی به مسیرهای مرتبط با خاورمیانه میتواند حاشیه سود را تحت فشار قرار دهد.
حسین کورت نیز معتقد است روند بهبود پس از پایان درگیری میتواند شبیه دوره پس از همهگیری کووید-۱۹ باشد. او میگوید: «مردم، چه در سطح فردی و چه در سطح سازمانی، واقعا مایل به سفر هستند. فکر میکنم این تمایل در نهایت در سطح تقاضا خود را نشان خواهد داد و برخی از لغوهای فعلی ممکن است دوباره به تقاضای بالفعل تبدیل شود.»