رهبر ارشد حزب‌الله به بی‌بی‌سی: خلع سلاح را نمی‌پذیریم

مرد روی صندلی نشسته و ژاکت مشکی به تن دارد و به نظر به مخاطبی نگاه می‌کند
توضیح تصویر، وفیق صفا از اعضای ارشد گروه شیعه حزب الله است
    • نویسنده, نوال المغافی
    • شغل, بی‌بی‌سی
    • در, بیروت
  • زمان مطالعه: ۶ دقیقه

وفیق صفا، از چهره‌های ارشد حزب‌الله لبنان در یک مصاحبه اختصاصی در بیروت، درباره این‌ که آیا این سازمان هرگز سلاح‌های خود را کنار خواهد گذاشت یا نه (که خواسته‌ دیرینه اسرائیل، ایالات متحده و بسیاری در داخل خود لبنان است) موضعی کاملا صریح اتخاذ کرد.

او گفت: «هرگز، هرگز» و افزود «هیچ‌ کس قادر به خلع سلاح حزب‌الله نیست؛ هیچ‌ کس.»

وفیق صفا تاکید کرد که هیچ‌ گونه گفت‌وگویی درباره سلاح‌های این گروه مطرح نخواهد شد «مگر پس از برقراری یک آتش‌بس واقعی و کامل؛ نه پیش از عقب‌نشینی اسرائیل، نه پیش از آزادی زندانیان، نه پیش از بازگشت آوارگان و نه پیش از آغاز روند بازسازی.»

او همچنین ادعاهایی مبنی بر تضعیف حزب‌الله در پی درگیری اخیر را رد کرد و در مقابل گفت که اسرائیل در دستیابی به اهداف نظامی خود ناکام مانده است.

او گفت: «اسرائیل تصور می‌کرد حزب‌الله بسیار ضعیف شده است، اما این جنگ خلاف آن را نشان داد. اسرائیل شکست خورده و چاره‌ای جز عقب‌نشینی ندارد.»

حزب‌الله لبنان با حق موجودیت اسرائیل مخالفت می‌کند و از سوی ایالات متحده، بریتانیا، اسرائیل و بسیاری از کشورهای دیگر به‌عنوان یک سازمان تروریستی شناخته می‌شود.

آقای صفا مدعی شد که نیروهای اسرائیلی در نهایت به نوار باریکی در امتداد مرز لبنان و اسرائیل عقب رانده خواهند شد.

با این حال، اظهارات او در تضاد آشکار با سخنان ۱۶ آوریل بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، قرار دارد که بار دیگر تاکید کرد نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان باقی خواهند ماند و آنچه او «منطقه حائل امنیتی» می‌نامد ایجاد خواهند کرد.

دولت اسرائیل اعلام کرده است که خلع سلاح حزب‌الله یکی از مطالبات اساسی در مذاکرات آتی با دولت لبنان به شمار می‌رود.

حزب‌الله با شلیک راکت به اسرائیل در اوایل ماه مارس به جنگ اخیر پیوست و اعلام کرد این اقدام در واکنش به کشته شدن رهبر ایران و حملات تقریباً روزانه اسرائیل به لبنان از زمان آخرین جنگ میان دو طرف در نوامبر ۲۰۲۴ صورت گرفته است.

اسرائیل در پاسخ، حملات هوایی گسترده‌ای انجام داد و بار دیگر به جنوب لبنان یورش زمینی برد و اعلام کرد این عملیات تا زمان خلع سلاح حزب‌الله ادامه خواهد یافت.

اطلاع قبلی

آقای صفا گفت حزب‌الله از پیش در جریان آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان، که از نیمه‌شب پنج‌شنبه به وقت محلی آغاز شد، قرار گرفته بود؛ ساعاتی پیش از آن‌که این توافق به‌طور عمومی توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، اعلام شود.

او که از یک مجتمع مسکونی در پایتخت لبنان سخن می‌گفت، اظهار داشت این اطلاعات از طریق ایران به آن‌ها منتقل شد.

او گفت: «به ما اطلاع داده شد؛ ایرانی‌ها ما را در جریان گذاشتند.»

اظهارات او نگاهی کم‌سابقه به سطح هماهنگی میان حزب‌الله و حامی اصلی منطقه‌ای آن در یکی از حساس‌ترین مقاطع این درگیری ارائه می‌دهد.

آقای صفا یکی از چهره‌های برجسته در ساختار رهبری حزب‌الله است، اما پس از جان سالم به در بردن از یک سوءقصد اسرائیلی در اکتبر ۲۰۲۴، بیشتر در خفا فعالیت کرده است.

یک خودروی سفید به شدت آسیب دیده در مقابل ساختمانی ویران شده

منبع تصویر، FADEL ITANI / Getty

توضیح تصویر، ساختمان‌ها و خودروهای ویران‌شده در حومه جنوبی بیروت

تا به امروز، وفیق صفا همچنان هدفی با ارزش بالا محسوب می‌شود و تدابیر امنیتی پیرامون این مصاحبه بسیار شدید بود.

از ما خواسته شد به نقطه‌ای مشخص مراجعه کنیم؛ جایی که تلفن‌های همراه‌مان بلافاصله ضبط شد. سپس تنها من و فیلم‌بردار با سرعت زیاد به محل محرمانه مصاحبه، ساختمانی مسکونی در حاشیه حومه جنوبی بیروت، منتقل شدیم.

هنگامی که رسیدم، وفیق صفا از پیش برای دیدار حاضر بود. با وجود ساختمان‌های ویران‌شده اطراف، او آرام و مسلط به نظر می‌رسید.

او با اشاره به پیشنهاد آتش‌بس گفت که حزب‌الله شرایطی را که صرفا بازگشت به وضعیت پیشین پس از بیش از یک سال درگیری باشد، نخواهد پذیرفت.

او افزود: «قطعا آن را نخواهیم پذیرفت اگر به معنای بازگشت به شرایط گذشته باشد. اما اگر آتش‌بس جامع و واقعی باشد (شامل عقب‌نشینی کامل، عدم آزادی عمل [برای نیروهای اسرائیلی]، آزادی زندانیان، بازگشت آوارگان و بازسازی) در آن صورت موضوع متفاوت خواهد بود.»

«دو روح در یک بدن»

این مصاحبه همچنین ابعاد تازه‌ای از رابطه حزب‌الله با ایران را روشن کرد، موضوعی کلیدی در مباحث داخلی لبنان و نیز در تلاش‌های بین‌المللی برای مهار نفوذ این گروه.

وفیق صفا گفت: «حزب‌الله و ایران دو روح در یک بدن هستند؛ بدون ایران، حزب‌اللهی وجود ندارد و بدون حزب‌الله، ایرانی وجود ندارد.»

او این رابطه را «دینی، حقوقی و ایدئولوژیک» توصیف کرد و افزود که «هیچ‌ گونه جدایی میان آن‌ها متصور نیست.»

این اظهارات احتمالا نگرانی‌های منتقدان حزب‌الله را تقویت خواهد کرد؛ کسانی که معتقدند این گروه در نهایت در خدمت منافع راهبردی ایران قرار دارد، نه منافع مردم لبنان.

لبنان یا ایران؟

خودروها در جاده‌ها متوقف شده‌اند و مردم چیزهایی به رانندگان می‌فروشند

منبع تصویر، Anadolu / Getty

توضیح تصویر، پس از اجرای آتش‌بس موقت ۱۰ روزه بین اسرائیل و لبنان، آوارگان با بازگشت به خانه‌هایشان، جاده‌ها را پر کردند
از % title % عبور کنید و به ادامه مطلب بروید
خبرنامه بی‌بی‌سی فارسی

گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.

اینجا مشترک شوید

پایان % title %

در پاسخ به این پرسش که در شرایطی که منافع لبنان و ایران ممکن است از یکدیگر فاصله بگیرد، حزب‌الله کدام را در اولویت قرار می‌دهد، وفیق صفا تاکید کرد که این گروه در راستای منافع لبنان عمل می‌کند.

او گفت: «قطعا حزب‌الله به منافع لبنان توجه دارد. ما از ایران بهره‌مند شده‌ایم، نه برعکس.»

او استدلال کرد که حمایت ایران، از جمله اعمال فشار برای برقراری آتش‌بس، در درگیری کنونی به نفع لبنان بوده است.

وفیق صفا همچنین اظهار داشت که پایداری حزب‌الله در میدان نبرد، اسرائیل را وادار به ورود به مذاکرات کرده است.

او گفت: «اگر ایستادگی در خط مقدم وجود نداشت، اسرائیل به اهداف خود دست می‌یافت. اما اکنون با یک بن‌بست سیاسی و نظامی مواجه است.»

با این حال، بسیاری از لبنانی‌ها، از جمله افرادی که بی‌بی‌سی در گزارش‌های اخیر با آن‌ها گفت‌وگو کرده، خواستار خلع سلاح این گروه هستند و آن را مسئول کشاندن کشور به درگیری می‌دانند.

این مصاحبه نشان‌دهنده شکاف‌های عمیق در جامعه لبنان درباره نقش حزب‌الله است.

وفیق صفا این انتقادها را رد کرد و گفت: «این برداشت نادرست است. خطری که با آن مواجه هستیم ناشی از رفتار دشمن اسرائیلی است، نه حزب‌الله.»

او اسرائیل را متهم کرد که نه‌تنها در لبنان، بلکه در سراسر منطقه، از جمله در سوریه، عراق، ایران و یمن، دست به حملات می‌زند.

کشوری در آستانه بحران

لبنان از زمان تشدید درگیری‌ها با فشارهای شدیدی مواجه بوده است؛ به‌گونه‌ای که بخش‌های وسیعی از جنوب و مناطق مرزی به ویرانه تبدیل شده و بیش از یک میلیون غیرنظامی آواره شده‌اند.

زمان‌بندی این مصاحبه (تنها چند ساعت پیش از اعلام آتش‌بس) نشان می‌دهد که وضعیت تا چه اندازه شکننده و به‌سرعت در حال تغییر است.

اگرچه این آتش‌بس می‌تواند به‌طور موقت از شدت تنش‌ها بکاهد، اما اظهارات وفیق صفا نشان می‌دهد که مسائل بنیادین همچنان حل‌نشده باقی مانده‌اند.

در پایان مصاحبه، صدای وزوز یک پهپاد اسرائیلی را در بالای سر شنیدم. وفیق صفا عینک آفتابی‌اش را بر چشم گذاشت، کلاهش را پایین کشید و بی‌صدا ساختمان را ترک کرد.

با توجه به امتناع حزب‌الله از خلع سلاح و تاکید آن بر شروط گسترده‌تر، و همچنین پافشاری اسرائیل بر مطالبات امنیتی خود، هرگونه آتش‌بس ممکن است تنها وقفه‌ای در یک درگیری بسیار طولانی‌تر باشد.