Maandamano yafanyika kote nchini Marekani kumpinga Donald Trump

Moja kwa moja

Na Lizzy Masinga

1. 29 Machi 2026Katibu mkuu wa CAF ajiuzulu baada ya mzozo kuhusu fainali ya Afcon

   

   Chanzo cha picha, AFP via Getty Images

   Katibu mkuu wa Shirikisho la Soka la Afrika (Caf) amejiuzulu wakati wa kipindi cha mzozo barani Afrika.

   Veron Mosengo-Omba alisema katika taarifa kwamba alikuwa akistaafu, lakini kuondoka kwake kunakuja wakati wa mzozo kuhusu maamuzi ya kuipokonya Senegal taji la Kombe la Mataifa ya Afrika (Afcon) la 2025 na kuahirisha mashindano ya wanawake dakika za mwisho.

   Matukio haya yameiacha Caf, chombo kinachoongoza soka la Afrika, kikipambana na mgogoro wa kupoteza imani ya wapenzi wa soka.

   Mosengo-Omba aligusia utata uliokuwa ukimkabili wakati wa uongozi wake katika taarifa yake siku ya Jumapili. "Sasa kwa kuwa nimeweza kuondoa tuhuma kwamba baadhi ya watu wamejitahidi sana kunishawishi, naweza kustaafu nikiwa na amani ya akili na bila vikwazo, na kuiacha CAF ikiwa na mafanikio zaidi kuliko hapo awali," Mosengo-Omba, naibu wa rais wa Caf Patrice Motsepe, aliandika.

   Mwanaume huyo mwenye umri wa miaka 66 amekosolewa kwa kubaki kama Katibu Mkuu baada ya umri wa kustaafu wa lazima wa shirikisho hilo wa miaka 63.

   Pia ameshutumiwa na baadhi ya wafanyakazi kwa kuunda mazingira mabovu mahali pa kazi, ingawa uchunguzi baada ya malalamiko ya wafanyakazi ulimsafisha kuwa hakuwa na makosa yoyote.

   Mosengo-Omba, ambaye anatoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo lakini pia ana uraia wa Uswisi, aliteuliwa kuwa katibu mkuu mnamo Machi 2021.

   Unaweza kusoma;

   'Balozi wa soka la Afrika' - Mane ni shujaa wa Senegal katika Afcon

   Kususa kwaiponza Senegal, CAF yaipa Morocco ubingwa wa AFCON 2025

2. 29 Machi 2026Maandamano yafanyika kote nchini Marekani kumpinga Donald Trump

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Maandamano makubwa dhidi ya utawala wa Trump yamefanyika katika miji kote Marekani, kuashiria marudio ya tatu ya mikutano ya No Kings ambayo hapo awali iliwavutia mamilioni ya watu.

   Waratibu wanasema wanapinga sera zilizowekwa na Rais wa Marekani Donald Trump, ikiwa ni pamoja na vita nchini Iran, utekelezaji wa sheria za uhamiaji na kupanda kwa gharama ya maisha.

   "Trump anataka kututawala kama mtawala dhalimu. Lakini hii ni Marekani, na mamlaka ni ya watu, si kutaka kuwa wafalme au marafiki zao mabilionea," waratibu walisema.

   "Msemaji wa White House alisema maandamano hayo hayana umuhimu na ni waandishi wa habari tu wanaoyajali.

   Siku nzima ya Jumamosi, maandamano yalifanyika karibu kila jiji kubwa la Marekani, ikiwa ni pamoja na New York, Washington DC, Los Angeles, Boston, Nashville na Houston. Umati wa watu pia ulikusanyika katika miji midogo kote nchini.

3. 29 Machi 2026Marekani imesema nini kuhusu wanajeshi wa ardhini?

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Spika wa Bunge la Iran Mohammad Bagher Ghalibaf anasema vikosi vya Iran "vinawasubiri" wanajeshi wa ardhini wa Marekani.

   Hii inafuatia ripoti ya Washington Post kwamba Pentagon inajiandaa kwa wiki kadhaa za operesheni za ardhini nchini Iran, ingawa haijulikani wazi kama Donald Trump ataziidhinisha.

   Hapa kuna muhtasari wa kile ambacho utawala wa Marekani umesema kuhusu hili:

   Mapema mwezi huu, Trump aliwaambia waandishi wa habari: "Siwaweki wanajeshi popote", lakini akaongeza haraka: "Kama ningefanya hivyo, hakika nisingewaambia"

   Siku ya Ijumaa, Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Marco Rubio alisema Marekani inaweza kufikia malengo yake "bila wanajeshi wa ardhini" Alisema hatua za hivi karibuni zilikuwa za kumpa Trump chaguo zaidi, akieleza kwamba wanataka kuwa tayari kila wakati ili rais aweze kushughulikia hali yoyote.

   Siku ya Jumamosi, Kamandi Kuu ya Marekani ilisema meli ya kivita ya USS Tripoli ilikuwa imewasili katika eneo hilo , inaongoza kikosi cha mabaharia na wanajeshi wapatao 3,500.

   Unaweza kusoma;

   Hatima ya mazungumzo ya Marekani na Iran katika kivuli cha kutoaminiana

   Masharti matano ya Trump yatakayoamua hatima ya Iran

4. 29 Machi 2026Mashambulizi ya Iran kote Ghuba yaendelea, maeneo makubwa ya viwanda yakiathiriwa

   

   Chanzo cha picha, Aluminium Bahrain

   Mataifa ya Ghuba yaliripoti mfululizo wa mashambulizi huku vita kati ya Marekani na Israel dhidi ya Iran vikiingia wiki yake ya tano, ikiwa ni pamoja na mashambulizi dhidi ya miundombinu mikubwa ya viwanda.

   Falme za Kiarabu (UAE) zilisema watu kadhaa wamejeruhiwa katika shambulio la Iran kwenye kiwanda muhimu cha alumini huko Abu Dhabi, huku uharibifu mkubwa ukiripotiwa na mwendeshaji Emirates Global Aluminium.

   Wakati huo huo, Aluminium Bahrain inayodhibitiwa na serikali ilisema wafanyakazi wawili walijeruhiwa na shambulio la Iran kwenye moja ya vituo vikubwa zaidi vya kuyeyusha alumini duniani.

   Hatua hii inakuja baada ya Wahouthi wanaoungwa mkono na Iran wa Yemen kuingia kwenye mzozo huo Jumamosi, na kuzua hofu ya kuvurugika zaidi kiuchumi iwapo watalenga meli katika Bahari ya Shamu.

   Kundi hilo lilisema limezindua mkusanyiko wa makombora dhidi ya Israel yanayolenga maeneo "nyeti" ya kijeshi, na kuapa kuendelea na mashambulizi kama hayo.

   Israel ilisema imerusha makombora mawili kutoka Yemen.

   Bei ya mafuta na gesi tayari imepanda huku Iran ikifunga Mlango-Bahari wa Hormuz, njia muhimu ya usafirishaji wa nishati duniani kati ya Ghuba ya Uajemi na Ghuba ya Oman.

   Ikiwa Wahouthi wataamua kushambulia meli za kivita, kama walivyofanya ili kuunga mkono Hamas baada ya vita kuzuka Gaza, kufuatia mashambulizi yaliyoongozwa na Hamas dhidi ya Israeli mnamo tarehe 7 Oktoba 2023 - ingekuwa hatarini kuongeza bei za nishati.

   Unaweza kusoma;

   Waasi wa Houthi kujiunga vita ya Iran ina maana gani kwa dunia?

   Achana na mafuta: Zijue bidhaa nyingine zinazoathirika kwa kufungwa Mlango wa Bahari wa Hormuz

5. 29 Machi 2026Waandishi wa habari watatu wa Lebanon wauawa kwa shambulio la Israel

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Waandishi wa habari watatu wa Lebanon waliuawa katika shambulio la Israel kusini mwa Lebanon siku ya Jumamosi, waajiri wao wamesema.

   Ali Shoeib, mwandishi wa habari wa Al Manar TV inayohusishwa na Hezbollah, aliuawa katika mji wa Jezzine pamoja na mwandishi wa habari Fatima Ftouni na kaka yake, mpiga picha Mohamed Ftouni, wote kutoka kituo cha Al Mayadeen, kulingana na vituo hivyo.

   Inaripotiwa kwamba shambulio hilo liligonga gari la waandishi wa habari.

   Vikosi vya Israel (IDF) vilithibitisha kuwa vimemuua Shoeib, vikimtaja kama "gaidi" kutoka Kikosi cha Radwan cha Hezbollah kinachoungwa mkono na Iran ambaye "alifanya kazi kwa miaka mingi chini ya kivuli cha mwandishi wa habari".

   Ilisema alikuwa amefanya kazi "kufichua maeneo ya wanajeshi wa IDF waliokuwa wakifanya kazi kusini mwa Lebanon na kando ya mpaka", ikiwa ni pamoja na wakati wa mapigano ya sasa, na alikuwa akitumia nafasi yake "kusambaza nyenzo za propaganda za Hezbollah".

   IDF haikutoa ushahidi wowote wa kuunga mkono madai yake kwamba Shoeib alikuwa na jukumu la kijeshi.

   Haikutoa maoni yoyote kuhusu vifo vya Fatima au Mohamed Ftouni.

   Hezbollah ililaani shambulio hilo ikisema ni la "kulenga waandishi wa habari makusudi".

   "Madai ya uwongo ya adui si kitu kingine ila udhaifu wake, na jaribio la kukata tamaa la kukwepa jukumu la uhalifu huu," kundi hilo lilisema katika taarifa kwenye Telegram.

6. 29 Machi 2026Iran yasema vikosi vyake 'vinawasubiri' wanajeshi wa ardhini wa Marekani

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Spika wa bunge la Iran Mohammad Bagher Ghalibaf amechapisha ujumbe akisema vikosi vya Iran "vinawasubiri wanajeshi wa Marekani waingie ardhini ili waweze kuwanyeshea mvua ya moto".

   Ghalibaf ni mwanasiasa mhafidhina wa Iran mwenye historia ya kijeshi na amekuwa spika wa bunge la Iran tangu Mei 2020.

   Amezaliwa mwaka wa 1961, alijiunga na Kikosi cha Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC) mwaka wa 1980 na kuwa mmoja wa makamanda wake wakati wa Vita vya Iran-Iraq.

   Ghalibaf amegombea urais mara nne bila mafanikio - akiwa wa nne mwaka wa 2005, wa pili mwaka wa 2013, akijiondoa kabla ya uchaguzi wa 2017, na akiwa wa tatu katika uchaguzi wa mapema wa 2024.

   Yeye ni rubani mtaalamu na aliwahi kuwa kamanda wa Jeshi la Anga la IRGC kuanzia 1997 hadi 2000, na kama mkuu wa polisi wa Iran kuanzia 2000 hadi 2005.

   Ghalibaf ameshutumiwa kwa kutumia nafasi yake ya kuficha kashfa za ufisadi wakati wa enzi yake kama meya wa Tehran.

   Baadhi ya ripoti ambazo hazijathibitishwa zilionesha kuwa utawala wa Trump ulimwona Ghalibaf kama anayeweza kuwa mshirika na pengine hata kiongozi wa siku zijazo.

   Unaweza kusoma;

   Kutoka vita vya Iraq hadi Iran je makosa ya zamani yanajirudia?

   Nani anataka nini na kwa nini katika mazungumzo ya Marekani na Iran?

7. 29 Machi 2026IDF yakamilisha wimbi la mashambulizi dhidi ya Tehran

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Jeshi la Ulinzi la Israel, Israel Defense Forces (IDF)) linasema limekamilisha wimbi jingine la mashambulizi dhidi ya Tehran, likilenga vituo vya muda vya uongozi na maeneo ya uzalishaji wa silaha.

   Kulingana na IDF, utawala wa Iran ulikuwa umehamisha baadhi ya vituo vya uongozi kwenda kwenye vitengo vya simu baada ya maeneo ya awali kushambuliwa. Sasa inasema baadhi ya vituo hivyo vimeharibiwa.

   Pia imesema kuwa makamanda waliokuwa wakifanya kazi katika makao hayo walilengwa katika mashambulizi hayo.

   Unaweza kusoma;

   Kwa nini UAE inalipa gharama kubwa zaidi kwa vita vya Iran?

   Waasi wa Houthi kujiunga vita ya Iran ina maana gani kwa dunia?

8. 29 Machi 2026Iran yatishia kushambulia vyuo vikuu vya Israel na Marekani Mashariki ya Kati

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Jeshi la Iran (IRCG) kimetishia kulenga vyuo vikuu vya Israel na Marekani katika Mashariki ya Kati, baada ya shambulio la Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia huko Tehran.

   IRCG inasema vyuo vikuu vyote katika eneo hilo vinachukuliwa kuwa shabaha "hadi vyuo vikuu viwili vyao vitakaposhambuliwa kulipiza kisasi kwa vyuo vikuu vya Iran vilivyoshambuliwa".

   "Tunawashauri wafanyakazi wote, walimu, na wanafunzi wa vyuo vikuu vya Marekani katika eneo hilo, pamoja na wakazi walio karibu nao, kuwa umbali wa kilomita 1 kutoka vyuo vikuu hivi ili kuhakikisha usalama wao".

   Taarifa hiyo inaongeza kuwa Marekani lazima ilaani shambulio la mabomu dhidi ya vyuo vikuu vya Iran ili kuepuka kulipiza kisasi kwa taasisi za Marekani katika eneo hilo, ikitoa tarehe ya mwisho ya saa 12:00 za ndani Jumanne, tarehe 30 Machi kufanya hivyo.

   Unaweza kusoma;

   Kwanini Wakurdi wanataka kujiunga na vita vya Marekani dhidi ya Iran?

   Iran haiwezi kuishinda Marekani kijeshi: Je, inatumia mbinu gani kujiokoa?

   Mkakati wa Iran wa kutumia makombora umebadilika vipi?

9. 29 Machi 2026Waasi wa Houthi wathibitisha shambulio la pili la kombora dhidi ya Israel

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Waasi wa Houthi wa Yemen wanasema wamefanya shambulio la pili katika sehemu za kusini mwa Israeli leo.

   Yahya Saree, msemaji wa Vikosi vya Wanajeshi vya Yemen, kundi la Houthi la jeshi la Yemen, anasema kundi hilo lilifanya "mkusanyiko wa makombora ya meli na ndege zisizo na rubani" kulenga "maeneo kadhaa muhimu ya kijeshi" ya Israel.

   Anaongeza kuwa mashambulizi hayo "yaliambatana" na yale ya Iran na operesheni za kijeshi za Hezbollah, na kwamba "limefanikiwa kufanikisha malengo yake", na kuongeza kuwa kutakuwa na mashambulizi zaidi katika siku zijazo "hadi adui mhalifu atakapoacha mashambulizi na uchokozi wake".

   Taarifa hiyo kwenye akaunti yake ya Telegram inakuja baada ya ripoti katika vyombo vya habari vya Israel na Marekani kuhusu duru ya pili ya mashambulizi ya Houthi, saa chache baada ya Houthi kuthibitisha kuwa walikuwa wamerusha kombora lao la kwanza kuelekea Israel tangu mgogoro na Iran ulipoanza.

   Mapema leo, Israel ilisema ilikuwa imezuia kombora lililokuwa likitoka Yemen.

   Unaweza kusoma;

   Kwa nini UAE inalipa gharama kubwa zaidi kwa vita vya Iran?

   Waasi wa Houthi kujiunga vita ya Iran ina maana gani kwa dunia?

10. 29 Machi 2026Habari za asubuhi, karibu katika taarifa zetu leo