İran Türkiye'yi hedef almadığını açıkladı: 'Komşu ve dost Türkiye'nin egemenliğine saygı duyuyoruz'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Türkiye hava sahasına yöneldiği tespit edildikten sonra vurulan balistik füze ile ilgili İran'dan açıklama geldi.

İran Genelkurmay Başkanlığı, 5 Mart'ta yaptığı açıklamada "Komşu ve dost ülke Türkiye'nin egemenliğine saygı duyduğunu" ve İran tarafından Türkiye topraklarına herhangi bir füze fırlatılmadığını açıkladı.

Fransız haber ajansı AFP'ye konuşan ve ismini vermeyen bir Türk yetkili de etkisiz hale getirilen füzenin Güney Kıbrıs'ta bir askeri üssü hedef aldığını ancak rotasından saptığını söyledi.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), 4 Mart'ta İran'dan ateşlenen bir füzenin düşürüldüğünü açıkladı.

Açıklamada balistik füzenin Irak ve Suriye hava sahasını geçtikten sonra Türk hava sahasına yöneldiği, bunun üzerine Doğu Akdeniz'de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından düşürüldüğü ifade edildi.

Bakanlık, füzeyi imha eden hava savunma mühimmatının bir parçasının Hatay'ın Dörtyol ilçesine düştüğünü fakat olayda can kaybı veya yaralanma olmadığını duyurdu.

MSB, 5 Mart'ta yaptığı haftalık basın bilgilendirme toplantısında Türkiye'nin "vatandaşlarının ve hava sahasının güvenliğini sağlama konusundaki kararlılığını ve kapasitesini en üst düzeyde muhafaza ettiğini" vurguladı ve şu ifadeleri kullandı:

"Ancak kimden gelirse gelsin hasmane tutumlara cevap verme hakkımızın mahfuz olduğunu bir kez daha vurguluyor; gelişmeleri NATO ve diğer müttefiklerimizle yakın koordinasyon içinde takip ediyoruz."

'Uyarılarımızı en net şekilde yapıyoruz'

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 4 Mart'ta katıldığı bir iftar programında "Bu sıkıntılı günlerde hudutlarımızın, hava sahamızın güvenliği konusunda işi şansa bırakmıyoruz… Bir daha benzer hadisenin yaşanmaması için uyarılarımızı en net şekilde yapıyoruz" diye konuştu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise olayın ardından İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Dışişleri kaynaklarından edinilen bilgiye göre Fidan, etkisiz hale getirilen balistik mühimmat konusunda Ankara'nın tepkilerini iletti.

Fidan görüşmede Arakçi'ye çatışmaların yayılmasına neden olacak her türlü adımdan kaçınılması gerektiğini ifade etti.

Fidan ayrıca ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile de görüştü.

ABD Dışişleri bakanlığı sözcüsünün aktardığına göre Rubio, görüşmede "Türkiye'nin egemen topraklarına yapılan saldırıların kabul edilemez olduğunu ve ABD'nin [Türkiye'ye] tam desteğini taahhüt etti".

NATO Sözcüsü Allison Hart, "İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınadıklarını" söyledi.

Reuters haber ajansının aktardığına göre Hart, NATO'nun Türkiye de dahil olmak üzere tüm müttefiklerinin yanında olduğunu dile getirdi.

Hart, "Hava ve füze savunması da dahil olmak üzere tüm alanlarda caydırıcılık ve savunma duruşumuz güçlü bir şekilde sürmektedir" dedi.

'Ankara'nın pozisyonunu değiştirir'

Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) Direktörü Sinan Ülgen, Türkiye'nin İncirlik Hava Üssü'nün İran'a karşı saldırılarda kullanılmasına izin vermediğini açıkladığını hatırlatarak İran füzesinin Malatya'daki Kürecik Radar Üssü'nü hedeflemiş olabileceği yorumunu yaptı:

"Kürecik durum farkındalığı sağlayan bir altyapı. O anlamda İran'ı da gözlemleyen bir altyapı. Geçmişte İran Kürecik'i doğrudan tehdit etti."

Malatya'nın Akçadağ ilçesindeki Kürecik Radar Üssü ise 2012'de kurulan ve NATO'ya bağlı bir erken uyarı tesisi.

Dönemin İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, 2011'de yaptığı bir açıklamada üssün kurulmasını eleştirmiş ve tesisin İsrail'i, İran'ın olası füze saldırılarına karşı korumak için yapıldığını iddia etmişti.

EDAM direktörü, İran'ın doğrudan Türkiye'yi hedef aldığının netleşmesi durumunda bunun Ankara'nın pozisyonunu değiştirecek nitelikte bir hamle olduğu yorumunu yaptı:

"Türkiye'nin bugüne kadarki varsayımı İran'ın Türkiye'ye saldırmayacağıydı. Ama bu varsayımın geçerli olmadığı görüldü. O bakımdan durumu değiştiriyor."

İzmir Ekonomi Üniversitesi'nden Doçent Doktor Sıtkı Egeli, önleyici füzenin "büyük ihtimalle" Doğu Akdeniz'de konuşlanmış bir ABD savaş gemisinden ateşlendiğini söyledi.

Kitle imha silahları, hava ve füze savunması ve nükleer caydırıcılık gibi konularda uzmanlaşan Egeli, füzeye neden NATO güçlerinin müdahale ettiğine dair şu değerlendirmeyi yaptı:

"Çelik Kubbe'nin uzun menzil-yüksek irtifa boyunu oluşturan milli sistemleri henüz yeterli sayılarda envantere girmedi. Mevcut olanlar, doğru yerde doğru zamanda bulundukları takdirde önleme yapabilir. Ama menzilleri ve etkili oldukları irtifaları sınırsız değil."

"En azından teorik olarak balistik füzelere karşı önleme yeteneği bulunan S-400'ler de kullanılmıyor. Zaten S-400'ler erken ihbar verilerine sahip olmadan kullanılsalar bile bu denli uzun menzilli bir balistik füzeyi tespit edip durdurmaları imkansıza yakın."