Giả danh công an Việt Nam, dựng ngân hàng giả: BBC thâm nhập ổ lừa đảo ở Campuchia

Đi dọc theo những hành lang tối om của một tòa nhà sáu tầng phía sau sòng bạc Royal Hill, mỗi cánh cửa lại mở ra một thế giới khác nhau.

Một cánh cửa mở ra căn phòng là bản sao hoàn hảo của một ngân hàng Việt Nam. Ở phòng khác, bạn như đang ở trong một đồn cảnh sát Úc. Một chiếc áo của cảnh sát Trung Quốc treo ở một góc trong một phòng khác.

Ở trên tường là những khẩu hiệu tạo động lực: "Tiền đến từ khắp nơi", dòng chữ tiếng Hoa trên một tấm biển viết như vậy. Những tờ tiền giả mệnh giá 100 USD bị vứt ngổn ngang khắp sàn nhà.

Đây từng là một khu tổ hợp lừa đảo khổng lồ, nằm ngay tại thị trấn biên giới có tên là O Smach, bên trong Campuchia.

Hàng ngàn người từ nhiều quốc gia khác nhau đã làm việc tại đây, dưới một chế độ hà khắc kiểm soát chặt chẽ cuộc sống của họ, để lừa đảo hàng ngàn người khác trên khắp thế giới và chiếm đoạt tiền tiết kiệm của họ.

Vào tháng 12/2025, sòng bạc Royal Hill đã bị không quân Thái Lan ném bom trong cuộc xung đột biên giới ngắn ngủi giữa hai nước – Bangkok cho rằng các drone của Campuchia được phóng từ cơ sở này.

Những người lao động đã bỏ chạy, để lại những bát mì chưa ăn hết, lon coca uống dang dở và một mùi hôi nồng nặc.

Hiện nay, Royal Hill không còn ai, ngoại trừ các binh sĩ Thái Lan đang chiếm đóng. Cửa sổ bị vỡ tan tành do bom đạn, và ở một số nơi, tường và mái nhà đã bị thủng lỗ, phủ bụi lên mọi thứ.

Quân đội Thái Lan đã đưa nhóm phóng viên BBC đến đây vì họ nói rằng họ muốn cả thế giới thấy ngành công nghiệp lừa đảo ở Campuchia đã phát triển lớn đến mức nào.

Họ nói với BBC rằng 'chúng tôi cần sự giúp đỡ quốc tế để chấm dứt tệ nạn này'; nhưng đó cũng đồng thời là một cách biện minh bổ sung cho các cuộc không kích của Thái Lan nhắm vào các mục tiêu ở Campuchia trong tháng 12/2025.

Chính phủ Campuchia đã phản đối việc Thái Lan chiếm đóng lãnh thổ của mình, nhưng Bangkok lập luận rằng theo thỏa thuận ngừng bắn, cả hai bên đã đồng ý giữ nguyên lực lượng tại vị trí khi giao tranh kết thúc.

Điều đáng chú ý về Royal Hill không chỉ là quy mô của nó, mà còn là việc hầu như không ai biết gì về cơ sở này cho đến khi Thái Lan kiểm soát nó.

Sòng bạc O Smach, một khu phức hợp nằm bên kia đường, đã xuất hiện trong các bản tin về những lao động bị lừa đảo đã bỏ trốn và tố cáo bị lạm dụng.

Chủ sở hữu của O Smach, tỷ phú Ly Yong Phat, là một trong những doanh nhân nổi tiếng nhất Campuchia, được biết đến với mối quan hệ thân thiết với gia tộc đang cầm quyền, đứng đầu là cựu Thủ tướng Hun Sen.

Ông Ly Yong Phat đã bị Mỹ và các quốc gia khác trừng phạt vì cáo buộc buôn người và lừa đảo trực tuyến.

Song chủ sở hữu của Royal Hill, Lim Heng, có hồ sơ cá nhân kín đáo hơn nhiều.

Ông này chưa từng xuất hiện trong danh sách trừng phạt quốc tế, mặc dù giống như Ly Yong Phat, ông này cũng được Chủ tịch Thượng viện Hun Sen trao tặng danh hiệu danh giá Neak Oknha – đòi hỏi phải đóng góp ít nhất 500.000 USD – đưa ông vào tầng lớp tinh hoa Campuchia chỉ gồm vài trăm người.

Điều duy nhất có phần bất thường được biết đến về tài phiệt này là thói quen đến viếng mộ của của lãnh đạo Khmer Đỏ khét tiếng Pol Pot, nằm gần một sòng bạc khác của ông ở biên giới phía bắc giáp Thái Lan.

Phần lớn các tài phiệt Campuchia trở nên giàu có nhờ thu mua những khu đất rộng lớn trong những năm sau khi cuộc nội chiến Campuchia kết thúc vào năm 1991, thông qua mối quan hệ với gia đình cầm quyền.

Ban đầu, họ kiếm tiền từ việc khai thác gỗ và trồng trọt bất hợp pháp, sau đó hưởng lợi từ sự bùng nổ đầu cơ bất động sản ở các thành phố được các nhà đầu tư Trung Quốc thúc đẩy.

Nhưng ở các vùng biên giới như O Smach, sòng bạc là ngành kinh doanh sinh lợi nhất, tận dụng lệnh cấm đánh bạc ở các quốc gia láng giềng như Thái Lan và Trung Quốc. Chính phủ Campuchia đã cấp khoảng 200 giấy phép sòng bạc trong ba thập niên qua.

Điều đó thu hút các băng nhóm tội phạm Trung Quốc, những kẻ cũng điều hành các hoạt động cờ bạc trực tuyến sinh lời từ các sòng bạc. Nhưng vào năm 2019, dưới áp lực từ Trung Quốc, ông Hun Sen đã cấm cờ bạc trực tuyến. Sau đó là đại dịch Covid-19 làm gián đoạn việc đi lại xuyên biên giới.

Vì vậy, các băng nhóm chuyển sang lừa đảo trực tuyến, dụ dỗ những người lao động trẻ từ khắp nơi trên thế giới bằng những lời mời chào việc nhẹ lương cao.

Một số người biết trước rằng họ sẽ làm những công việc lừa đảo. Những người khác lại tin rằng họ sẽ làm công việc hành chính hoặc lập trình máy tính. Song rất ít người nhận ra rằng điều kiện làm việc sẽ khắc nghiệt đến mức nào cho đến khi họ đến các khu phức hợp.

Tại Royal Hill, chúng tôi đã thấy các tài liệu bằng tiếng Hoa, được thu hồi từ đống đổ nát, mô tả chi tiết các hình phạt dành cho việc không đạt chỉ tiêu. Nếu không có được một "khách" – tức là bắt đầu xây dựng mối quan hệ trực tuyến với nạn nhân – vào cuối ngày, sẽ bị đánh năm roi.

Lao động nào không có được bất kỳ "khách" nào sau ba ngày sẽ nhận ít nhất 10 roi. Việc nói chuyện riêng với đồng nghiệp, hoặc không chia sẻ các thông tin cá nhân thân mật như ảnh để xây dựng lòng tin với nạn nhân, cũng dẫn đến những hình phạt tương tự.

"Một số người bị chích điện. Một số bị đưa vào 'phòng đen'. Họ có một căn phòng gọi là 'Phòng Đen', nơi diễn ra những cuộc tra tấn khủng khiếp," Wilson, một thanh niên người Uganda được tuyển vào làm việc tại Royal Hill vào tháng 8/2025, cho biết.

Wilson nói rằng anh được thông báo là sẽ làm công việc tiếp thị kỹ thuật số ở Malaysia. Chúng tôi đã trao đổi với anh ở thủ đô Phnom Penh của Campuchia, nơi anh hiện đang được một tổ chức từ thiện giúp đỡ và đang cố gắng tìm cách trở về Uganda.

Anh kể rằng bị bắt phải làm việc 15 đến 16 tiếng mỗi ngày, làm theo các kịch bản do những người chủ người Trung Quốc soạn ra, và sử dụng AI để biến đổi giọng nói và ngoại hình.

"Bạn phải đóng vai một người phụ nữ 37 tuổi, giàu có và đang muốn tìm chồng. Bạn trò chuyện với những người Mỹ lớn tuổi với mục đích khiến họ tin rằng bạn đã yêu họ. Vì vậy, trong kịch bản, sẽ có một thời điểm bạn khiến họ suy sụp về mặt cảm xúc. Bạn xây dựng lòng tin, rồi sau đó có thể dụ họ mua các sản phẩm."

Chàng trai người Uganda cũng nói rằng họ bị buộc phải tiếp tục làm việc, ngay cả trong lúc sòng bạc bị không quân Thái Lan ném bom.

"Mỗi khi chúng tôi nghe thấy tiếng bom – tòa nhà có lúc rung lên – chúng tôi chạy ra ngoài. Chúng tôi rất sợ. Nhưng sau đó lại phải quay vào và tiếp tục làm việc."

Chúng tôi đã thấy các tài liệu mô tả những kịch bản lừa đảo tương tự, bằng nhiều ngôn ngữ, nhằm xây dựng lòng tin với nạn nhân và trấn an họ về các "khoản đầu tư" tiềm năng. Ngoài ra còn có các quy định áp dụng cho tất cả nhân viên, bao gồm nhiều mức phạt khác nhau cho việc đi trễ.

Người lao động phải xin phép để đi vệ sinh, và chúng tôi thấy một tờ giấy có tiêu đề "Phiếu đăng ký ra ngoài của nhân viên", ghi lại từng lần đi vệ sinh của mỗi người trong những ngày trước cuộc tấn công của Thái Lan, thậm chí còn thống kê lại họ đã ở trong nhà vệ sinh bao lâu.

Tiếp theo là các hoạt động lừa đảo. Bên cạnh một căn phòng là "bản sao" của một đồn cảnh sát Brazil, các dãy buồng làm việc được lót vật liệu cách âm đã được dựng lên. Trên bàn là những ghi chú viết tay bằng tiếng Bồ Đào Nha, nhắc nhở những kẻ lừa đảo về các "mẹo" họ phải sử dụng để chiếm được lòng tin của nạn nhân.

Có một lệnh triệu tập giả nhưng rất thuyết phục từ cảnh sát São Paulo, dường như buộc tội một cá nhân về hành vi rửa tiền, thường được dùng để dọa nạt nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng.

Trong nhiều năm, chính phủ Campuchia đã phớt lờ những lo ngại ngày càng gia tăng của quốc tế về ngành công nghiệp lừa đảo và các tội phạm liên quan.

Báo cáo năm 2025 về nạn buôn người của Bộ Ngoại giao Mỹ đã cáo buộc chính phủ Campuchia không có nỗ lực đáng kể để xóa bỏ tình trạng này, chưa từng bắt giữ hay truy tố bất kỳ người nào bị cáo buộc là điều hành hoặc chủ sở hữu khu lừa đảo.

Khi Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với ông Ly Yong Phat vào tháng 9/2024 vì liên quan đến lừa đảo và lao động cưỡng bức, Đảng Nhân dân Campuchia cầm quyền – nơi doanh nhân này là một nhân vật cấp cao – đã yêu cầu dỡ bỏ các biện pháp này, cáo buộc Mỹ vi phạm chủ quyền Campuchia.

Tuy nhiên, năm nay chính phủ Campuchia đã đột ngột thay đổi hướng đi, sau áp lực liên tục từ Mỹ, Trung Quốc và các quốc gia khác yêu cầu hành động chống lại các vụ lừa đảo.

Các đội cảnh sát đã đột kích hàng chục khu tổ hợp bị nghi là lừa đảo, và Thủ tướng Hun Manet tuyên bố ngành này sẽ bị xóa sổ hoàn toàn vào cuối tháng 4/2026, cho rằng nó đang phá hoại nền kinh tế và danh tiếng của Campuchia.

Động thái gây chú ý nhất là việc bắt giữ và dẫn độ sang Trung Quốc trùm lừa đảo Trần Chí (Chen Zhi) hồi tháng Một. Đây là một doanh nhân trẻ người Trung Quốc, đã bị Mỹ và Anh trừng phạt vào năm 2025 với cáo buộc điều hành một mạng lưới công ty khổng lồ được tài trợ bằng các hoạt động lừa đảo quy mô lớn.

Trần Chí đã mua quốc tịch Campuchia và vươn lên trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất tại quốc gia này, với vai trò cố vấn cá nhân cho ông Hun Sen. Tập đoàn Prince của ông ta sở hữu một ngân hàng quốc gia, một hãng hàng không và nhiều dự án bất động sản lớn.

Trong nhiều năm, ông trùm dường như "bất khả xâm phạm". Tuy nhiên, sau khi bị bắt, một đoạn video ghi lại cảnh Trần Chí bị lôi xuống máy bay trong tình trạng bị trùm đầu và còng tay, đưa đến Trung Quốc đã được công bố.

Hiện tại, ông ta đang chờ xét xử ở Trung Quốc với cáo buộc điều hành một đường dây cờ bạc và lừa đảo xuyên biên giới.

Cách đối xử mang tính hạ nhục này đã gửi đi một tín hiệu rằng những nhân vật cấp cao trong ngành lừa đảo có thể bị hy sinh để cứu vãn danh tiếng của Campuchia.

Sau đó, chính quyền Campuchia tiếp tục với việc dẫn độ Li Xiong, chủ tịch Huione Pay, một hệ thống thanh toán trực tuyến bị cáo buộc rửa tiền từ lợi nhuận của các khu lừa đảo.

Hiện nay, nhiều khu phức hợp lừa đảo đã bị bỏ hoang. Cảnh sát cho biết hơn 10.000 lao động nước ngoài đã được hồi hương. Những người khác, như Wilson, vẫn đang tìm cách trở về nhà.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều lý do để hoài nghi về tuyên bố của Chính phủ Campuchia rằng đây là dấu chấm hết cho các hoạt động lừa đảo tại nước này.

Việc đột kích các khu lừa đảo được ví như trò chơi "đập chuột". Việc di chuyển người lao động sang các khu phức hợp mới kín đáo hơn là quá dễ dàng, và người ta tin rằng hàng ngàn người đã chọn ở lại Campuchia.

Và ngoài Trần Chí, chưa có bất kỳ tài phiệt nào bị đụng tới - những người bị cáo buộc cho phép các khu tổ hợp lừa đảo hoạt động phía sau sòng bạc của họ. Ly Yong Phat, Try Pheap và Kok An đều là những nhân vật giàu có và quyền lực, đã bị trừng phạt ở nước ngoài, nhưng vẫn tiếp tục sống thoải mái tại Campuchia.

Một nghịch lý trớ trêu là, các thượng nghị sĩ Ly Yong Phat và Kok An lại tham gia bỏ phiếu thông qua một đạo luật mới mà chính phủ Campuchia cho biết sẽ trừng phạt nghiêm khắc những người liên quan đến lừa đảo.

Còn đối với Lim Heng, tài phiệt đã xây dựng Royal Hill – cho đến khi quân đội Thái Lan vượt qua biên giới và chiếm giữ sòng bạc của ông ta, tên của ông này chưa từng xuất hiện trong bất kỳ báo cáo hay cuộc điều tra nào về ngành công nghiệp lừa đảo.