Ông Trump đang dùng bản năng để gây chiến – và cách đó không hiệu quả

Một số bài học cũ về chiến tranh đã gõ cửa Phòng Bầu dục trong suốt tháng qua, kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu điều máy bay chiến đấu của hai nước đến ném bom Iran.

Việc không rút ra bài học từ quá khứ khiến ông Trump hiện đang đứng trước một lựa chọn khắc nghiệt: nếu không đạt được thỏa thuận với Iran, ông chỉ có thể tuyên bố chiến thắng theo kiểu chẳng ai tin, hoặc leo thang chiến tranh.

Bài học cũ nhất trong số những bài học ấy đến từ nhà chiến lược quân sự người Phổ [quốc gia tồn tại ở châu Âu từ năm 1525 đến 1947] Helmuth von Moltke, được biết với biệt danh Lão làng: "Không có kế hoạch nào trụ được sau lần đầu chạm mặt kẻ thù."

Ông viết điều này vào năm 1871 – năm nước Đức thống nhất thành một đế chế – một thời khắc có tầm ảnh hưởng to lớn đối với an ninh châu Âu, không kém gì những gì cuộc chiến hiện nay ở Iran có thể gây ra cho an ninh Trung Đông.

Có lẽ ôngTrump thích phiên bản hiện đại hơn của võ sĩ quyền Anh Mike Tyson: "Ai cũng chuẩn bị trước, cho đến khi bị ăn đấm."

Nhưng đáng để ông Trump suy ngẫm hơn cả là lời của một người tiền nhiệm – Dwight D. Eisenhower, vị tướng Mỹ từng chỉ huy cuộc đổ bộ D-Day năm 1944 và sau đó hai lần trở thành Tổng thống Mỹ thuộc Đảng Cộng hòa trong thập niên 1950.

Phiên bản của ông Eisenhower: "Kế hoạch thì vô giá trị, nhưng việc lập kế hoạch mới là tất cả".

Ý ông là: chính quá trình kỷ luật và tư duy trong việc lên kế hoạch tác chiến mới là thứ giúp người ta thay đổi hướng đi khi điều bất ngờ ập đến.

Với ông Trump, điều bất ngờ chính là sức chịu đựng của chính quyền Iran.

Có vẻ như nhà lãnh đạo Mỹ đang kỳ vọng một kịch bản lặp lại như vụ bắt giữ chớp nhoáng của quân đội Mỹ hồi tháng Một – khi Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng vợ là Cilia Flores bị bắt. Cả hai người hiện đang bị giam ở New York, đối mặt với những phiên tòa. Cấp phó của ông Maduro là bà Delcy Rodríguez đã lên thay và đang nghe lệnh từ Washington.

Hy vọng lặp lại chiến thắng trước ông Maduro cho thấy một sự thiếu hiểu biết trầm trọng về sự khác biệt giữa Venezuela và Iran.

Châm ngôn của cựu Tổng thống Eisenhower về việc tính chuyện tương lai được đưa ra trong một bài phát biểu vào năm 1957.

Từng là người chịu trách nhiệm lập kế hoạch và chỉ huy chiến dịch quân sự đổ bộ lớn nhất trong lịch sử – cuộc đổ bộ vào Tây Âu ngày D-Day [ngày quân đồng Minh đổ bộ vào bãi biển Normandy, Pháp để đánh phát-xít Đức] – ông hiểu rất rõ mình đang nói về điều gì.

Ông Eisenhower giải thích thêm rằng khi một tình huống khẩn cấp bất ngờ phát sinh, "điều đầu tiên bạn làm là lấy tất cả các kế hoạch trên kệ xuống, ném chúng qua cửa sổ và bắt đầu lại từ đầu. Nhưng nếu bạn không có kế hoạch từ trước, bạn sẽ không thể bắt đầu công việc một cách sáng suốt được."

"Đó là lý do tại sao việc lập kế hoạch lại quan trọng đến thế; bạn phải thấm nhuần bản chất của vấn đề mà một ngày nào đó bạn có thể được yêu cầu giải quyết – hoặc góp sức giải quyết."

Trái ngược với dự đoán về một sự đầu hàng hay sụp đổ sau khi Israel và Mỹ tiêu diệt Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei ngay trong cuộc không kích đầu tiên của cuộc chiến, chính quyền Tehran vẫn đang vận hành và phản công. Họ đang chơi tốt một ván bài yếu.

Ngược lại, ông Trump lại tạo ra ấn tượng rằng ông đang "tùy cơ ứng biến". Ông hành động theo bản năng và trực giác, chứ không dựa trên hàng xấp báo cáo tình báo và tư vấn chiến lược mà các đời tổng thống khác vẫn thường dày công nghiên cứu.

Điểm kết thúc của ông Trump

13 ngày sau khi cuộc chiến nổ ra, khi được đài Fox News Radio hỏi về thời điểm kết thúc, ông Trump trả lời rằng ông không nghĩ cuộc chiến này "sẽ kéo dài".

Còn về việc khi nào nó chấm dứt, ông nói sẽ là "khi tôi cảm thấy thế, cảm nhận trong xương tủy."

Ông dựa vào một nhóm cố vấn thân cận – những người làm việc chỉ để ủng hộ và hiện thực hóa các quyết định của ông. Có vẻ như việc "nói thẳng nói thật với cấp trên" không nằm trong bản mô tả công việc của họ.

Việc dựa vào bản năng thay vì kế hoạch bài bản – ngay cả khi chúng có thể phải điều chỉnh hoặc vứt bỏ – sẽ khiến việc điều hành chiến tranh trở nên khó khăn hơn.

Sự thiếu hụt một định hướng chính trị rõ ràng đang làm hao mòn sức mạnh hỏa lực khủng khiếp và tính hiệu quả của quân đội Hoa Kỳ.

Bốn tuần trước, ông Trump và ông Netanyahu đã đặt trọn niềm tin vào một chiến dịch ném bom dữ dội.

Cuộc tấn công không chỉ tiêu diệt vị lãnh tụ tối cao Iran cùng các cố vấn thân cận nhất, mà tính đến nay còn khiến 1.464 thường dân Iran thiệt mạng, theo số liệu từ HRANA – một tổ chức theo dõi nhân quyền tại Iran có trụ sở tại Mỹ.

Cả hai nhà lãnh đạo đều kỳ vọng vào một chiến thắng nhanh chóng. Họ đồng loạt kêu gọi người dân Iran tiếp nối các đợt dội bom này bằng một cuộc nổi dậy quần chúng nhằm lật đổ chính quyền Tehran.

Sự cứng rắn của Iran

Thế nhưng, chính quyền Tehran vẫn đứng vững, vẫn phản công, và ông Trump đang dần hiểu ra lý do vì sao những người tiền nhiệm của ông chưa bao giờ sẵn lòng cùng ông Netanyahu dấn thân vào một cuộc chiến do họ chủ động chọn nhằm tiêu diệt Cộng hòa Hồi giáo.

Những người phản đối chế độ ở Iran không nổi dậy - họ biết rõ rằng vào tháng 1/2026, các lực lượng của chính phủ đã giết hàng ngàn người biểu tình.

Các cảnh báo chính thức cũng đã được phát đi, cảnh cáo bất kỳ ai có ý định lặp lại các cuộc xuống đường rằng họ sẽ bị coi là kẻ thù của quốc gia.

Chính quyền Iran là một đối thủ cứng rắn, tàn bạo và có tổ chức chặt chẽ. Được thành lập sau cuộc cách mạng năm 1979 lật đổ Vua Shah, chế độ này sau đó đã được trui rèn trong nỗi thống khổ chết chóc của cuộc chiến kéo dài 8 năm với Iraq.

Hệ thống này được xây dựng dựa trên các định chế chứ không phải cá nhân, và được củng cố bởi đức tin tôn giáo sắt đá cùng tư tưởng tử vì đạo.

Điều đó có nghĩa là việc tiêu diệt các nhà lãnh đạo – dù gây chấn động và xáo trộn cực lớn – vẫn không thể coi là bản án tử hình đối với chế độ.

Sau những vụ giết người biểu tìn hồi tháng Một, họ sẽ coi cái chết của nhiều người dân Iran hơn nữa, dù là dưới tay lực lượng của chính mình hay do bom đạn của Mỹ và Israel, là một cái giá có thể chấp nhận được để sinh tồn.

Chính quyền Iran không thể hy vọng đối chọi lại sức mạnh hỏa lực của Mỹ và Israel, nhưng cũng giống như các ông Moltke, Tyson và Eisenhower, họ đã luôn lên kế hoạch.

Tehran đã mở rộng quy mô cuộc chiến, tấn công các nước láng giềng Ả Rập vùng Vịnh cũng như các căn cứ của Mỹ trên lãnh thổ của họ và cả Israel, gây ra thiệt hại trên diện rộng nhất có thể.

Việc Iran đóng cửa một cách hiệu quả Eo biển Hormuz – cửa ngõ hẹp dẫn vào vùng Vịnh – đã cắt đứt khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ thế giới và khiến các thị trường tài chính toàn cầu chao đảo.

Iran đã mất nhiều năm và tiêu tốn hàng tỷ đô la để xây dựng mạng lưới đồng minh và các lực lượng ủy nhiệm mà họ gọi là "Trục kháng chiến" – bao gồm Hezbollah ở Lebanon cùng Hamas ở Gaza và Bờ Tây – nhằm đe dọa và răn đe Israel.

Phía Israel đã giáng những đòn rất mạnh và hiệu quả vào mạng lưới này kể từ khi cuộc chiến Gaza bùng nổ sau các vụ tấn công của Hamas vào ngày 7/10/2023.

Thế nhưng, Iran hiện đang chứng minh rằng một đặc điểm địa lý – Eo biển Hormuz nhỏ hẹp – có thể trở thành một công cụ răn đe và đe dọa còn hiệu quả hơn cả hệ thống liên minh quân sự tốn kém khủng khiếp của họ.

Iran có thể củng cố quyền kiểm soát eo biển này bằng các loại thiết bị bay không người lái (drone) giá rẻ, vốn có thể được phóng từ các vùng núi sâu trong nội địa cách đó hàng trăm km.

Đồng minh có thể bị tiêu diệt, nhưng địa lý thì bất biến. Nếu không thể đánh chiếm và kiểm soát các vách đá ở hai bên eo biển cùng dải đất rộng lớn phía sau của Iran, Mỹ và Israel – cũng như phần còn lại của thế giới – đang dần nhận ra rằng chính quyền Tehran sẽ yêu cầu có được một tiếng nói trọng lượng trong việc mở cửa trở lại Eo biển Hormuz.

Như cựu Phó Tư lệnh NATO, Tướng Richard Shirreff đã nhận xét trên chương trình Today của BBC: bất kỳ kịch bản diễn tập chiến tranh nào tính toán đến hệ quả của một cuộc tấn công vào Iran đều sẽ chỉ ra rằng Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo sẽ phong tỏa Eo biển Hormuz.

Điều này quay trở lại tầm quan trọng của việc lập kế hoạch: làm thế nào để bắt đầu một cuộc chiến, kết thúc nó ra sao và đối phó với những gì xảy ra sau đó như thế nào.

Ông Donald Trump cùng nhóm cố vấn thân cận, vốn đang phấn khích trước triển vọng về một chiến thắng nhanh chóng và dễ dàng, dường như đã bỏ qua các bước này.

"Trục kháng chiến" còn bao gồm cả lực lượng Houthi tại Yemen. Vào hôm 27/3, họ đã bắn một loạt tên lửa vào Israel lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến này bắt đầu bằng các cuộc không kích vào Iran ngày 28/2.

Nếu Houthi tiếp tục các cuộc tấn công vào tàu thuyền trên Biển Đỏ, Ả Rập Xê Út sẽ mất đi tuyến đường biển phía Tây để xuất khẩu dầu sang châu Á.

Biển Đỏ cũng có "điểm nghẽn" riêng là Eo biển Bab al-Mandab, nơi có tầm quan trọng đối với thương mại thế giới không kém gì Eo biển Hormuz.

Nếu Houthi quyết định leo thang bằng cách tấn công tàu bè tại Bab al-Mandab và xa hơn về phía Nam như họ đã làm trong cuộc chiến Gaza, lực lượng nà sẽ cắt đứt tuyến đường từ châu Á sang châu Âu qua kênh đào Suez.

Điều đó sẽ đặt ra một tình trạng khẩn cấp tồi tệ hơn cho kinh tế toàn cầu.

Sự rõ ràng của ông Netanyahu

Trái ngược với ông Trump, ông Netanyahu đã tính toán chi tiết về cuộc chiến này kể từ khi bắt đầu sự nghiệp chính trị – con đường đã đưa ông trở thành vị thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Israel.

Ngay ngày đầu tiên của cuộc chiến nhằm vào Iran, ông Netanyahu đã ghi hình khi đọc một tuyên bố từ trên sân thượng của tòa tháp Kirya tại thủ đô Tel Aviv, nơi đặt trụ sở bộ chỉ huy quân sự của Israel. Ông đã nói về các mục tiêu chiến tranh của Israel với một sự mạch lạc mà ông Trump vẫn chưa thể định hình được.

Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên. Việc tiến hành chiến tranh với Iran là một phương án trực diện đối với Israel hơn là đối với Mỹ. Những mối bận tâm của một cường quốc khu vực hoàn toàn khác biệt so với những thách thức toàn cầu rộng lớn hơn nhiều mà Hoa Kỳ đang phải đối mặt.

Tổng thống Netanyahu tin chắc rằng ông có thể đảm bảo an ninh tương lai cho Israel bằng cách gây ra thiệt hại lớn nhất có thể cho Cộng hòa Hồi giáo.

Trong đoạn video, ông tuyên bố cuộc chiến này là "để đảm bảo sự tồn vong và tương lai của chúng ta."

Ông Netanyahu luôn coi Iran là kẻ thù nguy hiểm nhất của Israel. Những người chỉ trích ông cho rằng chính sự ám ảnh đó là một trong những nguyên nhân khiến Israel thất bại trong việc phát hiện và ngăn chặn các cuộc tấn công của Hamas từ Gaza vào ngày 7/10/2023.

Ông gửi lời cảm ơn quân đội Mỹ và ông Trump vì sự "hỗ trợ" của họ, rồi chuyển sang điểm cốt lõi của vấn đề đối với ông.

"Liên minh các lực lượng này cho phép chúng ta thực hiện điều mà tôi đã khao khát suốt 40 năm qua: đánh tan chính quyền khủng bố. Đây là những gì tôi đã hứa – và đây là những gì chúng ta sẽ thực hiện."

Trong suốt nhiều năm cầm quyền, ông Netanyahu và giới quân sự Israel đã nhiều lần nghiên cứu các phương án tiến hành chiến tranh với Iran, nhằm phá hủy các cơ sở hạt nhân, tên lửa hành trình và mọi thứ tạo nên mối đe dọa đối với họ.

Kết luận của Israel luôn là: dù họ có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng, đó cũng chỉ là một bước thụt lùi tạm thời đối với chính quyền Tehran.

Một quan điểm chung đã được thừa nhận rộng rãi là cách duy nhất để đập tan năng lực quân sự của Iran trong một thế hệ hoặc lâu hơn chính là liên minh với Hoa Kỳ.

Thế nhưng, điều đó đòi hỏi một tổng thống tại Nhà Trắng sẵn sàng tham chiến cùng với Israel – điều chưa từng xảy ra trước đây, dù hai nước có quan hệ rất chặt chẽ và Israel phụ thuộc vào hỗ trợ quân sự, ngoại giao của Mỹ.

Ông Netanyahu chưa bao giờ có thể thuyết phục được một tổng thống Hoa Kỳ rằng việc gây chiến với Iran là vì lợi ích của nước Mỹ – cho đến nhiệm kỳ thứ hai của ông Donald J. Trump.

Dù mối quan hệ giữa Mỹ và Iran luôn trong tình trạng thù địch và độc hại kể từ khi Vua Shah, một đồng minh kiên trung của Mỹ, bị lật đổ vào năm 1979, các đời tổng thống Mỹ tiếp theo vẫn tin rằng cách tốt nhất để đối phó với Cộng hòa Hồi giáo Iran là kiềm chế nước này.

Trong thời kỳ Mỹ chiếm đóng Iraq, Washington đã không gây chiến với Iran, ngay cả khi Tehran bị cáo buộc huấn luyện và trang bị cho các lực lượng dân quân Iraq gây thương vong cho lính Mỹ.

Họ tính toán rằng, lý do duy nhất để tham chiến phải là một mối đe dọa cận kề, đặc biệt là thông tin cho thấy Iran sắp chế tạo được vũ khí hạt nhân.

Ông Trump đã đưa mối đe dọa hạt nhân vào danh sách các lý do ngày càng dài thêm để phát động chiến tranh.

Tuy nhiên, không có bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy Iran sắp sở hữu vũ khí hạt nhân hay phương tiện triển khai. Thậm chí, trên trang web của Nhà Trắng vẫn còn một tuyên bố đề ngày 25/6/2025 với dòng tiêu đề: "Các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị xóa sổ – và mọi ý kiến trái ngược khác đều là tin giả."

Tổng thống Trump hiện đang dần nhận ra lý do tại sao các vị tiền nhiệm của ông lại quyết định rằng rủi ro của việc chủ động chọn con đường chiến tranh là quá lớn.

Chiến tranh không cân xứng

Cuộc chiến ở Iran dường như đang trở thành một ví dụ điển hình về cách một nước nhỏ hơn, yếu hơn có thể đối đầu với một kẻ thù lớn mạnh hơn nhiều – loại hình xung đột mà các nhà chiến lược gọi là chiến tranh bất đối xứng.

Vẫn còn quá sớm, chỉ sau một tháng, để so sánh với các cuộc chiến như ở Việt Nam, Iraq hay Afghanistan – nơi Mỹ trên giấy tờ dường như thắng thế về số lượng kẻ thù bị tiêu diệt và các cuộc không kích.

Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng sau nhiều năm đổ máu và giết chóc, tất cả những cuộc chiến đó đều kết thúc theo những cách không khác gì một thất bại đối với Hoa Kỳ.

Những quyết định tiếp theo của ông Trump và ông Netanyahu có thể quyết định liệu cuộc chiến ở Iran có trở thành một sai lầm lớn khác của Mỹ hay không.

Ông Trump đã hai lần trì hoãn lời đe dọa phá hủy mạng lưới điện của Iran – hành động mà theo mô tả của ông có thể cấu thành tội ác chiến tranh.

Ông cho rằng nguyên nhân là do Iran đang tuyệt vọng muốn đạt được một thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh, khi chính quyền này đã bị giáng đòn nặng nề bởi những thiệt hại và thương vong mà Mỹ gây ra, đồng thời lo sợ rằng Mỹ có thể còn làm nhiều hơn thế.

Các liên lạc giữa hai bên, thông qua sự trung gian của Pakistan và các quốc gia khác, đang diễn ra. Phía Iran phủ nhận khẳng định của ông Trump rằng đây là một cuộc đàm phán toàn diện.

Văn bản chính thức về kế hoạch hòa bình 15 điểm của tổng thống Mỹ vẫn chưa được công bố, nhưng các phiên bản rò rỉ cho thấy đây là một tài liệu tập hợp tất cả những yêu sách mà Mỹ và Israel đã đặt ra với Iran trong nhiều năm qua.

Nó giống như các điều khoản đầu hàng hơn là một cơ sở để đàm phán.

Iran đã đáp trả bằng những yêu sách riêng cũng không kém phần khó chấp nhận đối với phía bên kia, bao gồm việc công nhận quyền kiểm soát của họ đối với Eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh và rút các căn cứ của Mỹ khỏi Trung Đông.

Trừ khi cả hai bên có thể bàn về một giải pháp trung gian mà chưa bên nào từng nghĩ tới, nếu không thì rất khó để xác lập một thỏa thuận. Điều này không phải là bất khả thi.

Chính quyền Iran vốn có lịch sử thương lượng. Các nguồn ngoại giao Arab đã xác nhận các báo cáo khác, nói với tôi [biên tập viên BBC] Iran từng đề xuất một lộ trình đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân khi Mỹ đột ngột từ bỏ ngoại giao để phát động chiến tranh vào ngày 28/2.

Một nguồn tin nói với tôi: "Ông biết đấy, Iran đã sẵn sàng đưa ra mọi thứ." Nghe có vẻ như là một sự đơn giản hóa vấn đề, và phía Mỹ phủ nhận có tiến triển, nhưng các dấu hiệu cho thấy vẫn còn không gian cho ngoại giao khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom.

Cuộc chiến đang ở thời điểm quyết định. Nếu không có thỏa thuận nào giữa Mỹ và Iran, ông Trump sẽ có rất ít lựa chọn. Ông có thể tuyên bố chiến thắng, nói rằng Mỹ đã tiêu diệt quân đội Iran, do đó nhiệm vụ đã hoàn thành, và việc mở lại Eo biển Hormuz không phải là trách nhiệm của ông.

Điều này có thể làm sụp đổ thị trường tài chính toàn cầu và khiến các đồng minh vốn đã bất mãn ở châu Âu, châu Á và vùng Vịnh thêm lo ngại. Một Iran bị tổn thương và giận dữ vẫn có nhiều cách để gây áp lực lên kinh tế thế giới.

Khả năng cao hơn là ông Trump sẽ quyết định leo thang chiến tranh. Mỹ hiện có hơn 4.000 lính Thủy quân lục chiến trên các con tàu đang hướng về vùng Vịnh, lính dù từ Sư đoàn Không vận 82 đang trong tư thế sẵn sàng, và các bên đang thảo luận về việc tiếp tục tăng viện.

Không ai nói về một cuộc xâm lược toàn diện vào Iran, nhưng có khả năng Mỹ sẽ cố gắng đánh chiếm các hòn đảo ở vùng Vịnh, bao gồm đảo Kharg – cảng dầu chính của Iran.

Điều đó sẽ đòi hỏi một loạt các cuộc đổ bộ đường biển phức tạp và nguy hiểm. Kịch bản này thậm chí có thể hợp ý Iran, quốc gia đang muốn kéo Mỹ vào một cuộc chiến tiêu hao kéo dài. Iran tin rằng khả năng chịu đựng tổn thất của họ lớn hơn của ông Trump.

Ông Trump đang nhận ra rằng mình đang chạm tới giới hạn quyền lực khi đối đầu với Iran. Chính quyền Tehran có định nghĩa khác về chiến thắng và thất bại – đối với họ, chỉ cần tồn tại đã là chiến thắng.

Nhưng giờ đây họ đang kỳ vọng nhiều hơn thế, tin rằng việc kiểm soát Eo biển Hormuz mang lại cho họ đòn bẩy mới để đưa ra các yêu sách, thậm chí có thể là đạt được những lợi ích chiến lược.

Trong số các yêu cầu, phía Iran đòi hỏi một lời hứa không bị tấn công trong tương lai và sự công nhận quyền kiểm soát của họ đối với Eo biển Hormuz, coi đó là cái giá để mở cửa trở lại cho mọi tàu thuyền qua lại.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết vào hôm 25/3 rằng: "Tổng thống Trump không nói suông và ông sẵn sàng tung ra 'cơn thịnh nộ từ địa ngục'. Iran không nên phạm sai lầm trong tính toán một lần nữa."

"Nếu Iran không chấp nhận thực tại hiện nay, nếu họ không hiểu rằng họ đã bị đánh bại về mặt quân sự và sẽ tiếp tục bị như vậy, Tổng thống Trump sẽ đảm bảo rằng họ bị giáng những đòn nặng nề hơn bất kỳ đòn tấn công nào họ từng phải hứng chịu trước đây."

Bị đánh bại trong chiến tranh không phải là một lựa chọn. Nếu Iran bị đánh bại nặng nề như những gì Trump và cộng sự của ông tuyên bố, thì chính quyền Tehran lẽ ra đã sụp đổ từ lâu. Ông sẽ không cần phải đe dọa để ép họ chấp nhận số phận của mình.

Mỹ và Israel có thể gây ra nhiều thiệt hại hơn nữa và sát hại thêm nhiều người tại Iran. Tại Lebanon, Israel cũng đang đẩy mạnh cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah, đồng minh chính của Iran.

Trong bối cảnh chưa có một lệnh ngừng bắn, họ tính toán rằng có thể tiếp tục gia tăng cường độ sử dụng vũ lực cho đến khi Iran không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải khuất phục.

Tuy nhiên, điều đó vẫn còn rất xa vời.

Cuộc chiến càng kéo dài, hệ lụy đối với khu vực và toàn thế giới càng lớn. Ali Vaez, một chuyên gia hàng đầu về Iran từ tổ chức chuyên nghiên cứu về các xung đột toàn cầu International Crisis Group, đã nói với BBC rằng những hệ quả này có thể ở mức "thảm khốc".

Năm 1956, Anh và Pháp đã tham chiến cùng với Israel sau khi Tổng thống Ai Cập Gamal Abdul Nasser quốc hữu hóa kênh đào Suez – một tuyến đường thủy toàn cầu vốn là một "điểm nghẽn" quan trọng đối với nền kinh tế thế giới tương tự như Eo biển Hormuz hiện nay.

Họ đã đạt được tất cả các mục tiêu quân sự nhưng sau đó bị Tổng thống Mỹ Eisenhower buộc phải rút quân.

Đối với Anh, đó là khởi đầu cho sự suy tàn quyền lực đế quốc ở Trung Đông.

Nước Mỹ hiện đang đối mặt với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Khi lịch sử viết về cuộc cạnh tranh để trở thành cường quốc mạnh nhất thế giới giữa hai bên, cuộc chiến thiếu tính toán của ông Donald Trump nhắm vào Iran có thể được coi là một bước ngoặt, một "trạm dừng" trên con đường suy tàn, giống như sự kiện Suez đã từng gây ra đối với Vương quốc Anh.