Profi am ïonau a nwyon
Yn aml, bydd gofyn i gemegwyr brofi sampl o sylwedd i ganfod a yw’n cynnwys Gronyn sy’n cael ei wefru’n drydanol, sy’n cael ei ffurfio pan mae moleciwl neu atom yn ennill neu'n colli electron(au). neu Sylwedd sy'n cael ei ffurfio gan uniad cemegol dwy neu ragor o elfennau drwy ffurfio bond neu fondiau. penodol. Mae amrywiaeth o dechnegau ar gael i wneud hyn.
Profi am ïonau – profion fflam
Gallwn ni ddefnyddio prawf fflam i ganfod presenoldeb ïon metel alcali.
Rydyn ni’n rhoi gwifren prawf fflam lân, laith mewn sampl solid o’r cyfansoddyn. Yna, rydyn ni’n ei rhoi hi i mewn i ymyl fflam Bunsen las. Mae lliw’r fflam sy’n cael ei chynhyrchu’n dangos pa ïon metel sy’n bresennol yn y cyfansoddyn.
Lliwiau fflamau a’r ïon metel maen nhw’n ei gynrychioli
| Lliw’r fflam | Ïon sy’n bresennol |
| Coch | Lithiwm, Li+ |
| Melyn-oren | Sodiwm, Na+ |
| Lelog | Potasiwm, K+ |
| Lliw brics coch | Calsiwm, Ca2+ |
| Lliw gwyrdd afal | Bariwm, Ba2+ |
| Lliw’r fflam | Coch |
|---|---|
| Ïon sy’n bresennol | Lithiwm, Li+ |
| Lliw’r fflam | Melyn-oren |
|---|---|
| Ïon sy’n bresennol | Sodiwm, Na+ |
| Lliw’r fflam | Lelog |
|---|---|
| Ïon sy’n bresennol | Potasiwm, K+ |
| Lliw’r fflam | Lliw brics coch |
|---|---|
| Ïon sy’n bresennol | Calsiwm, Ca2+ |
| Lliw’r fflam | Lliw gwyrdd afal |
|---|---|
| Ïon sy’n bresennol | Bariwm, Ba2+ |