Cyfrifo a chymharu cyfraddau
Cyfrifo cyfraddau
Mewn arbrawf cyfraddau nodweddiadol, rydyn ni’n mesur Faint o fater sydd mewn gwrthrych. Rydyn ni’n mesur màs mewn gramau (g). neu Mae cyfaint siâp tri dimensiwn yn dangos faint o le neu ofod sydd ynddo, ee cyfaint diod mewn can ydy 330 ml. y Sylwedd sy’n cael ei ffurfio mewn adwaith cemegol. yn rheolaidd. Rydyn ni fel arfer yn cofnodi’r canlyniadau mewn tabl addas.
| Amser (munudau) | Cyfaint y nwy sy’n cael ei gynhyrchu (cm³) |
| 0 | 0 |
| 1 | 34 |
| 2 | 42 |
| 3 | 48 |
| 4 | 50 |
| 5 | 50 |
| Amser (munudau) | 0 |
|---|---|
| Cyfaint y nwy sy’n cael ei gynhyrchu (cm³) | 0 |
| Amser (munudau) | 1 |
|---|---|
| Cyfaint y nwy sy’n cael ei gynhyrchu (cm³) | 34 |
| Amser (munudau) | 2 |
|---|---|
| Cyfaint y nwy sy’n cael ei gynhyrchu (cm³) | 42 |
| Amser (munudau) | 3 |
|---|---|
| Cyfaint y nwy sy’n cael ei gynhyrchu (cm³) | 48 |
| Amser (munudau) | 4 |
|---|---|
| Cyfaint y nwy sy’n cael ei gynhyrchu (cm³) | 50 |
| Amser (munudau) | 5 |
|---|---|
| Cyfaint y nwy sy’n cael ei gynhyrchu (cm³) | 50 |
Mae’r canlyniadau sydd wedi’u cofnodi yma’n dangos bod yr adwaith wedi gorffen ar ôl pedwar munud, oherwydd doedd dim mwy o nwy’n cael ei gynhyrchu ar ôl hynny.
Cyfradd gymedrig yr adwaith = 50 ÷ 4 = 12.5 cm3/mun
Fodd bynnag, roedd y gyfradd yn lleihau yn ystod yr adwaith. Mae’r tabl yn dangos sut roedd hyn yn digwydd.
| Munud | Cyfaint y nwy (cm³) | Cyfradd yr adwaith (cm³/mun) |
| Cyntaf (0 i 1) | 34 – 0 = 34 | 34 ÷ 1 = 34 |
| Ail (1 i 2) | 42 – 34 = 8 | 8 ÷ 1 = 8 |
| Trydydd (2 i 3) | 48 – 42 = 6 | 6 ÷ 1 = 6 |
| Pedwerydd (3 i 4) | 50 – 48 = 2 | 2 ÷ 1 = 2 |
| Pumed (4 i 5) | 50 – 50 = 0 | 0 ÷ 1 = 0 |
| Munud | Cyntaf (0 i 1) |
|---|---|
| Cyfaint y nwy (cm³) | 34 – 0 = 34 |
| Cyfradd yr adwaith (cm³/mun) | 34 ÷ 1 = 34 |
| Munud | Ail (1 i 2) |
|---|---|
| Cyfaint y nwy (cm³) | 42 – 34 = 8 |
| Cyfradd yr adwaith (cm³/mun) | 8 ÷ 1 = 8 |
| Munud | Trydydd (2 i 3) |
|---|---|
| Cyfaint y nwy (cm³) | 48 – 42 = 6 |
| Cyfradd yr adwaith (cm³/mun) | 6 ÷ 1 = 6 |
| Munud | Pedwerydd (3 i 4) |
|---|---|
| Cyfaint y nwy (cm³) | 50 – 48 = 2 |
| Cyfradd yr adwaith (cm³/mun) | 2 ÷ 1 = 2 |
| Munud | Pumed (4 i 5) |
|---|---|
| Cyfaint y nwy (cm³) | 50 – 50 = 0 |
| Cyfradd yr adwaith (cm³/mun) | 0 ÷ 1 = 0 |
Graffiau
Gallwn ni ddadansoddi cyfradd adwaith drwy blotio graff o swm y cynnyrch yn erbyn amser. Mae’r graff isod yn dangos hyn ar gyfer dau adwaith.
Dyma sut mae llinell graff yr adwaith cyflymach yn wahanol i linell yr adwaith araf:
- mae’r graddiant yn fwy serth i ddechrau
- mae’n mynd yn llorweddol yn gynt (sy’n dangos bod cyfradd yr adwaith yn fwy)
[Haen uwch yn unig]
Mae disgwyl i ti allu cyfrifo cyfradd adwaith unrhyw bryd yn ystod adwaith drwy luniadu tangiad i’r gromlin ar yr amser hwnnw ac yna gyfrifo graddiant y tangiad. Mae enghraifft wedi’i dangos isod.