د ۲۰۲۶ کال تر ټولو اوږدې روژې به په کومو سیمو کې وي؟

د مسلمانانو سپېڅلی میاشت رمضان، یا روژه سږکال سې‌شنبه د فبرورۍ ۱۸مه له ماښام وروسته پیلېږي، خو دا د نړۍ لروبر د هېوادونو له موقعیت سره تړاو لري.

د روژې میاشتې د پیل نېټه هر کال ځکه بدلېږي چې حساب یې له عقیدوي اړخه د سپوږمۍ د دورو له مخې کېږي.

عمومآ د رمضان میاشت له یوه کاله بل ته ۱۱ ورځې مخکې پیلېږي.

جغرافیه او فصلونه پر روژې څه اغېزه لري؟

دا چې اوس په سویلي نیمه کره کې دوبی دی، نو ورځې اوږدې دي او دا په دې معنا ده چې د روژې نیولو وخت هم اوږد وي.

برعکس، په شمالي نیمه کره کې بیا ژمی دی، نو د ژمي له لنډو ورځو سره د روژې نیولو وخت هم د اوړي پرتله کم وي.

ورځې او رڼا له یوې سیمې بلې ته څو ساعتونه توپیر لري، داسې چې په دوبي کې ورځې او په ژمي کې شپې اوږدې وي.

څومره چې سیمې د استوا له کرښې لېرې پرتې وي، دا توپیر پکې په هماغه انداز زیات دی.

د بېلګې په توګه، د چلي په پوېرتو ویلیامز کې به، چې ډېر وخت د نړۍ تر ټولو سویلي ښار ګڼل کېږي، د رمضان میاشتې پیل کې روژه د سهار له شپږ نیمو د شپې تر نهو بجو پورې وي، چې ۱۴ نیم ساعته کېږي.

خو د ناروې په لانګییربین ښار کې به بیا، چې معمولاً د نړۍ تر ټولو شمالي ښار یا دایمي مېشت ځای بلل کېږي، د دې سپېڅلې میاشتې د پیل ورځو کې، روژه د سهار له ۱۰:۵۰ څخه د غرمې تر ۱۳:۳۰ پورې تر دریېو ساعتونو هم لنډه وي.

خو دا چې ورځې اوږدېږي، نو دغلته ته به سږنۍ وروستۍ روژه نږدې ۱۳ ساعته وي.

د داسې سیمو مسلمانان، چې د شپې او ورځې وختونه پکې ډېر زیات بدلېږي، اکثرآ د مکې مکرمې د وختونو پیروي کوي.

د نړۍ په شمال کې، تر ټولو اوږدې روژې هغه وخت وي چې روژه د جون د ۲۱مې شاوخوا راشي او تر ټولو لنډې بیا هغه مهال وي، چې دا سپېڅلې میاشت د ډسمبر ۲۱مې ته نږدې پیل شوې وي.

په سویل کې بیا خبره برعکس ده.

رمضان میاشت چې هر څومره ډسمبر ته ورنږدې کېږي، روژې اوږدېږي، خو څومره چې د جون پر لور حرکت کوي، هماغومره لنډېږي.

روژه چېرته څو ساعته ده؟

د عربي نړۍ په ډېرو برخو کې به روژه د ۱۲ او ۱۳ ساعتونو ترمنځ وي. په دې معنا چې د ۲۰۲۶ کال روژه به د تېرو څو کلونو پرتله تر ټولو معتدل فصل کې وي.

په مکې مکرمه کې به د پیل ورځو کې روژه د سهار پر شاوخوا ۶:۵۰ بجو پیل او د ماښام تر ۰۶:۲۰ (۱۱.۵ ساعته) دوام وکړي. خو د میاشتې وروستیو کې به روژه تر یو نیم ساعت اوږده شي.

هغو مسلمانانو لپاره به د پشلمي او روژه ماتي ترمنځ وخت لا اوږد وي، چې د سویلي نیمه کرې په ګڼ مېشتو سیمو کې اوسي.

د ساري په توګه د ارجنټاین پلازمېنه بیونس ایرس کې باید مسلمانان د رمضان پیل کې ۱۳ ساعته او ۱۵ دقیقې روژه ونیسي.

د نیوزیلنډ په اکلنډ کې به هم د روژې د پیل وخت همدومره وي.

په دغو دواړو ښارونو کې به د روژې میاشتې تر پای پورې د روژې د نیولو ساعتونه شاوخوا یو ساعت راکم شي.

دا ځکه چې د کال په دې وخت کې په سویلي نیمه کره کې ورځې لنډیږي.

په ډېرو شمالي سیمو کې به د میاشتې په اوږدو کې د روژې ساعتونه په چټکۍ سره توپیر ومومي.

د بېلګې په توګه، د ګرینلنډ پلازمېنه نووک کې به د پیل ورځو کې روژه نږدې ۹ ساعته وي، خو د میاشتې تر پای پورې به ۱۲ ساعتونو ته ورسېږي.

د کال دې فصل کې د روژې ساعتونه په جون یا جولای میاشت کې د روژې را رسېدو پرتله ډېر د مدیریت وړ دي. په جون او جولای کې په لوړ عرض البلد کې د پرتو سیمو ورځې په ډراماتیک ډول اوږدېدای شي.

روژه چې کله د اوړي په دغو اوږدو ورځو کې راشي، نو د ناروې، روسیې او ګرینلنډ په ځینو برخو کې مېشت مسلمانان تر ۲۰ ساعتونو پورې روژې سره مخامخېدای شي.

په شمالي نیمه کره کې به د روژې ساعتونه د تېر کال پرتله یو څه لنډ وي او له یوه کال بل ته د روژې د لنډېدو دا لړۍ به تر ۲۰۳۱ کال پورې دوام وکړي.

البته بلخوا په سویلي نیمه کره کې بیا روژه تر ۲۰۳۱ پورې هر کال اوږدېږي.

مسلمانان ولې روژه نیسي؟

رمضان میاشت کې روژه نیول د اسلام له پنځو بناو یوه ده. دا ستنې مسلمانانو لپاره د ژوندانه د تېرولو د څرنګوالي بنسټ جوړوي.

روژه پر عبادت سربېره د نفس تزکیې لپاره ده.

شرعي سن ته رسېدلي مسلمانان په دې میاشت کې د لمرخاته او لمر پرېواته ( پشلمي او روژه ماتي) ترمنځ ساعتونو کې خوراک او څښاک نه کوي.

خو اسلام صحت ته د لومړیتوب په ورکولو سره خپل ناروغ لارویان مستثنی ګرځوي.

په دوی کې هغه ماشومان هم شامل دي چې لا بلوغ ته نه وي رسېدلي. همدا راز میندوارې یا شېدې ورکوونکې ښځې، حیض لرونکې مېرمنې، ناروغان او هغه کسان هم له روژې نیولو معاف دي، چې روژه یې روغتیا اغېزمنولی شي.

د لمرخاته او لمرپرېواته وختونو سرچینه: د متحده ایالتونو د سمندري او اتموسفیر ملي ادارې (NOAA) د نړیوالې څارنې لابراتوار

اضافي راپور د سرګي فورکاډا فریکساس، انډریو ویب او ایثار شلبي لخوا