از عملیات ونزوئلا تا سرنوشت خامنه‌ای؛ وقتی سیاست به بازار شرط‌بندی می‌رسد

استو، مردی ۳۵ ساله از ایالت مونتانا، از زمانی که حدود ۱۸ ماه پیش اپلیکیشن «کالشی» را دانلود کرد، از شرط‌بندی‌های ورزشی گاه‌به‌‌گاه لذت می‌برد.

اما فقط چند هفته پیش، پس از آنکه هنگام گشت ‌و گذار شبانه در اینترنت گزارش‌هایی درباره افزایش تحویل پیتزا در اطراف پنتاگون دید، به سراغ نوع متفاوتی از شرط‌بندی رفت. او ۱۰ دلار شرط بست که علی خامنه‌ای، رهبر وقت جمهوری اسلامی، تا اول مارس «در قدرت نخواهد بود».

این معامله مرزهای نوع شرط‌‌بندی‌هایی را که در آمریکا مجاز است، به چالش کشید.

بازارهای به اصطلاح پیش‌بینی که شرکت‌هایی مانند کالشی بر آنها نظارت دارند، در یک سال گذشته به سرعت محبوب شده‌اند و بیش از ۴۴ میلیارد دلار معامله در آنها انجام شده است.

این بازارها به سرعت چشم‌انداز شرط‌بندی در آمریکا را دگرگون می‌کنند؛ جایی که شرط‌‌بندی ورزشی تا سال ۲۰۱۸ تا حد زیادی غیرقانونی بود و شرط‌‌بندی بر انتخابات نیز تا سال ۲۰۲۴ ممنوع بود.

در حالی که بخش بزرگی از فعالیت در این پلتفرم‌ها مربوط به مسابقات ورزشی است، کاربران می‌توانند درباره موضوعات گوناگونی گمانه‌زنی کنند، از جمله انتخابات محلی، این که آیا بانک مرکزی آمریکا نرخ بهره را کاهش خواهد داد یا نه، و حتی این که عیسی مسیح در چه سالی بازخواهد گشت.

این اپلیکیشن‌ها در جریان کارزار انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۴ بسیار مورد توجه قرار گرفتند؛ پس از آنکه یک پیروزی حقوقی راه را برای پذیرش شرط‌بندی روی نتیجه انتخابات باز کرد و این پلتفرم‌ها نشان دادند که احتمال پیروزی به نفع دونالد ترامپ در حال افزایش است.

اما اخیرا شرط‌بندی‌های دیگری مربوط به عملیات نظامی مرتبط با ایران، ونزوئلا و اسرائیل توجه‌ها را به خود جلب کرده است.

از نظر تئوری، چنین شرط‌هایی با قوانین مالی آمریکا در تضاد هستند؛ قوانینی که معامله بر قراردادهایی مرتبط با جنگ، تروریسم، ترور یا سایر فعالیت‌های غیرقانونی را ممنوع می‌کنند.

با این حال، این موضوع مانع از آن نشده است که شرکت‌ها میلیون‌ها معامله را بپذیرند.

منتقدان با اشاره‌ به این فعالیت‌ها خواستار برخورد با این اپلیکیشن‌ها هستند. آنها می‌گویند این پلتفرم‌ها در حال تسهیل نوعی سودجویی نامناسب و احتمالا غیرقانونی از جنگ هستند، خطرات امنیت ملی ایجاد می‌کنند و زمینه‌ای برای سوءاستفاده از اطلاعات محرمانه و فساد فراهم می‌کنند.

کریگ هولمن، لابی‌گر امور دولتی در گروه مدنی پابلیک سیتیزن، که این هفته شکایتی درباره این شرط‌بندی‌ها ثبت کرده است، می‌گوید: «شما اکنون عملا قمار روی تقریبا هر چیزی را ممکن کرده‌اید و این موضوع به نوعی بسیار هولناک از شرط‌بندی بر سر مرگ یک رئیس کشور تبدیل شده است.»

بر اساس برآوردی که خبرگزاری بلومبرگ ارائه کرده است، فقط در پلتفرم پلی‌مارکت بیش از ۵۰۰ میلیون دلار شرط‌بندی مرتبط با جنگ ایران انجام شده است. در مقطعی حتی امکان شرط‌بندی بر احتمال وقوع یک انفجار هسته‌ای نیز وجود داشت.

اما این شرکت که مقر آن در نیویورک است، فعالیت محدودی در آمریکا دارد. پلی‌مارکت در نهایت آن بازار را پس از جلب توجه در شبکه‌های اجتماعی حذف کرد. با این حال کاربران هنوز می‌توانند درباره پرسش‌هایی مانند این که چه زمانی نیروهای آمریکایی وارد ایران خواهند شد شرط‌بندی کنند. این شرکت به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهار نظر پاسخ نداد.

شرکت کالشی نیز در نهایت شرط‌بندی‌های مربوط به حذف علی خامنه‌ای را لغو کرد؛ بازاری که ۵۴ میلیون دلار معامله در آن انجام شده بود. این شرکت توضیح داد که نهادهای تحت نظارت آمریکا اجازه ندارند «بازاری داشته باشند که نتیجه آن مستقیما به مرگ یک فرد وابسته باشد».

این شرکت که به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهار نظر درباره این مقاله پاسخ نداد، گفته است شرط‌بندی‌های مربوط به جنگ در صرافی‌های بدون نظارت و خارج از آمریکا انجام می‌شود.

نگرانی‌ها درباره شرط‌بندی بر سر نتایج جنگ، با نبرد بزرگ‌تری بر سر چگونگی نظارت بر شرکت‌های بازار پیش‌بینی تلاقی پیدا کرده است.

برخلاف شرکت‌های سنتی قمار که در آنها ضرایب، توسط شرکت تعیین می‌شود، شرکت‌های بازار پیش‌بینی بیشتر شبیه بورس عمل می‌کنند و به کاربران اجازه می‌دهند با استفاده از «قراردادهای رویداد» بر سر نتیجه رویدادهای آینده با یکدیگر شرط‌بندی کنند.

این ساختار به نهادهای مالی ملی مانند کمیسیون معاملات آتی کالا در آمریکا اجازه داده است که بر این بازارها نظارت داشته باشند.

اما منتقدان می‌گویند این شرکت‌ها در واقع مشغول عملیات شرط‌بندی ورزشی و قمار هستند که تلاش می‌کنند خود را به شکل بورس مالی نشان دهند تا از قوانین سخت‌گیرانه‌تر و مالیات‌هایی که شرکت‌های سنتی قمار با آن روبه‌رو هستند فرار کنند؛ شرکت‌هایی که بر اساس قوانین ایالتی فعالیت می‌کنند.

اختلاف نظر درباره این که چه نهادی باید بر این اپلیکیشن‌ها نظارت کند، ده‌ها نبرد حقوقی در سراسر آمریکا ایجاد کرده است. ایالت‌ها در تلاش هستند تا حق خود برای تنظیم مقررات این شرکت‌ها مانند سایر شرکت‌های قمار را اعمال کنند، نه این که نظارت را به کمیسیون معاملات آتی کالا بسپارند.

حتی برخی جمهوری‌خواهان نیز نگرانی‌هایی مطرح کرده‌اند. این در حالی است که شرکت‌های سنتی قمار نیز فعالیت‌های لابی‌گری خود را افزایش داده‌اند و میک مالونی، مقام سابق دولت ترامپ را برای دفاع از موضع خود در واشنگتن به کار گرفته‌اند.

بن شیفرین، مدیر سیاست‌گذاری اوراق بهادار در مؤسسه «بتر مارکتس» که حامی اصلاحات مالی است، می‌گوید: «هیچ‌کس نمی‌گوید قمار نباید مجاز باشد؛ حرف ایالت‌ها و سایر حامیان این است که آنچه ماهیت قمار دارد، باید طبق قوانین قمار مدیریت و کنترل شود.»

شرط‌بندی‌هایی که زمان‌بندی مشکوکی داشته‌اند و با عملیات نظامی مرتبط با اسرائیل، ونزوئلا و ایران مرتبط بوده‌اند، به این درخواست‌ها دامن زده‌اند.

طی هفته‌های اخیر، دموکرات‌ها طرحی را برای منع مقامات فدرال از معامله در «قراردادهای مبتنی بر یک رویداد» ارائه کرده‌اند. آن‌ها به مواردی استناد می‌کنند که در آن شائبه رانت‌خواری وجود دارد؛ از جمله ماجرای قماربازی که در اولین تجربه خود در پلتفرم پلی‌مارکت، درست پیش از اعلام رسمی خبر دستگیری رئیس‌جمهور ونزوئلا، توانست نزدیک به نیم میلیون دلار سود کسب کند.

آنها همچنین به مصرف‌کنندگان درباره خطر سوءاستفاده از اطلاعات محرمانه هشدار داده‌اند و از دولت خواسته‌اند قوانین مربوط به شرط‌بندی بر جنگ را با وضوح بیشتری اجرا کند.

اما احتمال اعمال محدودیت گسترده همچنان کم است.

اگرچه دولت جو بایدن موضع سخت‌گیرانه‌ای در برابر این بخش داشت و پیشنهاد کرده بود قراردادهای رویداد مربوط به ورزش و سیاست ممنوع شوند، این تلاش نظارتی پس از شکست در دادگاه و انتخاب دونالد ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ متوقف شد؛ کسی که با وعده رویکردی ملایم‌تر در این زمینه به قدرت رسید.

ماه گذشته، کمیسیون معاملات آتی کالا اعلام کرد پیشنهاد ممنوعیت قراردادهای مربوط به ورزش و انتخابات را پس می‌گیرد.

این نهاد همچنین در نبردهای حقوقی که شرکت‌های بازار پیش‌بینی در ایالت‌ها با آن روبه‌رو هستند، از آنها حمایت کرده است؛ نبردهایی که مایکل سلیگ، رئیس کمیسیون معاملات آتی کالا در دولت ترامپ، در یادداشتی آنها را «بیش از حد سختگیرانه» توصیف کرده است.

او استدلال کرد قراردادهای رویداد «کارکردهای اقتصادی مشروع» دارند و به کسب‌وکارها اجازه می‌دهند در برابر خطرهایی که از رویدادها ناشی می‌شود، پوششی برای جبران ضررهای احتمالی داشته باشند.

او در حالی که تاکید کرد پلتفرم‌ها همچنان باید از قوانین پیروی کنند، گفت: «واضح است که آمریکایی‌ها این محصول را دوست دارند و می‌خواهند در آن مشارکت کنند.»

با افزایش فشارها، پلی‌مارکت اعلام کرده اقداماتی برای نظارت رسمی‌تر بر فعالیت‌های مشکوک انجام خواهد داد. در همین حال اپلیکیشن کالشی که خود را یک «صرافی تحت نظارت» معرفی می‌کند، با صدای بلندتری درباره اقداماتی که برای مقابله با سوءاستفاده از اطلاعات محرمانه انجام می‌دهد صحبت کرده است.

این شرکت اخیرا اعلام کرده در دو مورد سوءاستفاده از اطلاعات محرمانه، مجازات‌هایی اعمال کرده و فاش کرده است که در سال گذشته ۲۰۰ تحقیق در این زمینه آغاز کرده است.

این شرکت همچنین در نهایت بازار ۵۴ میلیون دلاری مربوط به کنار رفتن علی خامنه‌ای را لغو کرد.

این شرکت در مجموعه‌ای از بیانیه‌ها که برای توضیح این تصمیم منتشر شد گفت بازارهایی را که «مستقیما با مرگ مرتبط باشند» فهرست نمی‌کند و افزود شرایط استفاده آن چنین استثنایی را در بر داشته است.

این شرکت وعده داد این شرایط را از همان ابتدا شفاف‌تر بیان کند و گفت از این ماجرا «درس‌های زیادی» گرفته است.

اما نشانه‌ای از چالش‌های رو به رشد این صنعت آن بود که این تصمیم همچنان خشم کاربران، از جمله استو را برانگیخت. او گفت که این شرکت در ابتدا این قوانین را «پنهان کرده بود» و توضیح آن غیرصادقانه به نظر می‌رسید، زیرا «تنها چند روش واقع‌بینانه» برای کنار رفتن خامنه‌ای وجود داشت.

استو که مبلغ پرداختی خود را پس گرفته بود، گفت مطمئن نیست که «قانون‌گذاری» راهکار نهایی باشد، اما با این دیدگاه همدل بود که به نظر می‌رسد این مجادلات صرفا درگیر بازی با کلمات شده است.

او گفت: «آن‌ها به این کار معامله‌گری قرارداد می‌گویند که حدس می‌زنم از نظر فنی هم همین‌طور باشد. اما اگر بخواهیم با خودمان صادق باشیم، این کار هنوز هم همان شرط‌بندی است.»