شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
رمزگشایی از پیام ترامپ پس از حمله به میدان گازی ایران؛ آیا آمریکا و اسرائیل هماهنگ عمل میکنند؟
- نویسنده, پل آدامز
- شغل, خبرنگار دیپلماتیک، بیبیسی
- زمان مطالعه: ۵ دقیقه
در پی حملات روز چهارشنبه اسرائیل به یک میدان گازی بزرگ در ایران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بیانیهای صادر کرده که با لحن تند و تیز معمول او نوشته شده است.
اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی - بخشی از بزرگترین میدان گازی جهان، مشترک با قطر - حمله کرد و تهران نیز در پاسخ یک مجتمع انرژی در قطر را هدف قرار داد. این حملات باعث جهش قیمت انرژی شد و خشم دونالد ترامپ را برانگیخت.
آقای ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال بار دیگر ایران را تهدید کرد و گفت از برنامههای اسرائیل برای این حمله اطلاعی نداشته است.
اما زبان بهکاررفته از سوی رئیسجمهور آمریکا درباره مسیر جنگ و میزان همسویی آمریکا و اسرائیل در راهبرد و اهداف چه میگوید؟
آمریکا «هیچ اطلاعی» از این حمله نداشت
رئیسجمهور آمریکا میگوید این کشور «هیچ اطلاعی از این حمله خاص نداشت».
این ادعا با گزارشهای متعدد رسانههای اسرائیلی پس از حمله در تضاد است.
روزنامه میانهرو «یدیعوت آحارونوت» گزارش داد که این حمله «از پیش با آمریکا هماهنگ شده بود و… میان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مورد توافق قرار گرفته بود.»
روزنامه راستگرای «اسرائیل هیوم» حتی فراتر میرود و مینویسد: «رئیسجمهور ترامپ در آخر هفته درباره حمله قریبالوقوع اسرائیل به عسلویه با رهبران سه کشور حاشیه خلیج فارس گفتوگو کرده بود.»
همانطور که اغلب درباره اظهارات رئیسجمهور آمریکا دیده میشود، به سختی میتوان تشخیص داد حقیقت کجاست.
انتخاب واژگان او برای توصیف حمله اسرائیل نیز قابل توجه است. او میگوید اسرائیل «از سر خشم» به میدان گازی «به شدت حمله کرده است». این نوع ادبیات معمولا برای توصیف برخی واکنشهای تند ایران به کار میرود، نه یک عملیات نظامی حسابشده از سوی یک متحد نزدیک.
آیا دونالد ترامپ تلویحا میگوید اسرائیل اقدام نادرستی انجام داده است؟
اسرائیل «دیگر حملهای» به میدان گازی نخواهد کرد
استفاده آقای ترامپ از حروف بزرگ مشهور است، اما در این پست طولانی تنها یکبار از آن استفاده کرده است.
او مینویسد: «هیچ حمله دیگری از سوی اسرائیل به این میدان فوقالعاده مهم و ارزشمند پارس جنوبی صورت نخواهد گرفت»، «مگر آن که ایران به صورت غیرمعقولی تصمیم بگیرد به کشوری بسیار بیگناه، که در اینجا قطر است، حمله کند.»
برای رئیسجمهوری که میخواهد نشان دهد اوضاع را تحت کنترل دارد، آیا این جمله بازتاب یک تعهد قبلی است یا هشداری به بنیامین نتانیاهو؟
مانند بسیاری از نوشتههای سیال ذهنی ترامپ در تروث سوشال، پاسخ روشن نیست.
اما این اظهارات یادآور گزارشهایی است که میگفتند ترامپ در مراحل اولیه جنگ از حملات اسرائیل به انبارهای نفت ایران خشمگین شده بود.
آیا اهداف جنگی اسرائیل و آمریکا در حال فاصله گرفتن است؟
احتمالا اشتباه است که بیش از حد به یک پست شبانه رئیسجمهور ترامپ وزن داده شود.
مقامهای اسرائیلی تاکید دارند که دو کشور کاملا همسو هستند، حتی اگر گاهی ناخواسته به شکافهایی اشاره کنند.
الکس گندلر، سخنگوی سفارت اسرائیل در لندن، صبح پنجشنبه به بیبیسی گفت: «ما در بیشتر یا تمام اهداف خود درباره رژیم اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، و برنامههای موشکی و هستهای آنها کاملا همراستا هستیم.»
او افزود: «ما خواهان یک چیز هستیم.»
اما در حالی که دو متحد در بسیاری موارد توافق دارند، اسرائیل در تمایل خود برای تغییر رژیم در ایران، بسیار صریحتر بوده است.
مقامهایی که در رسانههای اسرائیلی از آنها نقل قول شده، حمله به پارس جنوبی را بخشی از تلاشی مستمر برای تضعیف اقتدار حکومت ایران توصیف کردهاند.
یکی از این مقامها به روزنامه یدیعوت آحارونوت گفته است: «گازرسانی به شهروندان قطع میشود و این موضوع قیام را نزدیکتر خواهد کرد.»
بنیامین نتانیاهو هرگز تمایل خود برای سرنگونی جمهوری اسلامی را پنهان نکرده است؛ حکومتی که او - و بسیاری از اسرائیلیها - آن را مصمم به نابودی اسرائیل میدانند.
در حالی که آمریکا بخش عمده تلاش نظامی خود را بر تضعیف توان موشکی و پهپادی ایران، نابودی نیروی دریایی و در روزهای اخیر حمله به اهدافی در امتداد سواحل طولانی ایران در خلیج فارس متمرکز کرده، اسرائیل به طور گسترده در پی کشتن رهبران جمهوری اسلامی و هدف قرار دادن ساختارهای کنترل داخلی، از جمله نیروهای بسیج بوده که مسئول بخش زیادی از سرکوب خشونتبار اعتراضات اوایل سال بودهاند.
ایران «از موضوع آگاه نبود»
ترامپ در پست خود تاکید میکند که قطر نه در این حملات نقشی داشته و نه از پیش از آنها باخبر بوده است.
او در عین حال مینویسد که «متاسفانه»، ایران پیش از تلافی «ناحق و ناعادلانه» خود، از این موضوع خبر نداشت.
آقای ترامپ در اینجا به هیچ وجه ایران را تبرئه نمیکند، اما به نظر میرسد میگوید ایران در زمان پاسخ، تصویر کامل را در اختیار نداشت و شاید به اشتباه تصور کرده بود قطر در این حمله نقش داشته است.
تهدید به «انهدام کامل» میدان گازی ایران
بخشهایی از پست آقای ترامپ در تروث سوشال کاملا در چارچوب سبک همیشگی اوست: تهدید به استفاده از سطحی بیسابقه از خشونت برای رسیدن به اهدافش.
او هشدار میدهد اگر ایران بار دیگر تاسیسات گاز مایع قطر را هدف قرار دهد، آمریکا «با یا بدون کمک یا رضایت اسرائیل، کل میدان گازی پارس جنوبی را با شدتی عظیم و قدرتی که ایران هرگز ندیده است، منهدم خواهد کرد».
دونالد ترامپ و وزیر دفاع تهاجمیاش، پیت هگست، به چنین لحن اغراقآمیزی علاقه دارند. آقای ترامپ که خود را «رئیسجمهور صلح» مینامد، بارها از این نوع ادبیات استفاده کرده است.
بدون تردید، واشنگتن توان وارد کردن خساراتی بسیار بیشتر از آنچه تاکنون به ایران - و مردمش - وارد کرده را دارد.
اشاره به «رضایت اسرائیل» برای انجام این اقدام نیز قابل توجه است.
آیا این تذکری به بنیامین نتانیاهو بود و یادآوری صریحی درباره لزوم هماهنگی بیشتر در آینده؟
با توجه به اینکه بخشی از جنبش ماگا - که پایگاه طرفداران آقای ترامپ را تشکیل میدهد - از پیش معتقد بود که در این جنگ اسرائیل تصمیمگیرنده اصلی است، نه آمریکا، این جمله میتواند از سوی منتقدان رئیسجمهور به عنوان یک لغزش ناخودآگاه تعبیر شود.
اما با افزایش دوباره قیمت نفت و گاز، که تا حدی نتیجه همین حملات متقابل اخیر میان اسرائیل و ایران است، و در حالی که نشانه روشنی از پیشرفت در تلاشها برای تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز دیده نمیشود، به نظر میرسد دونالد ترامپ صبرش را از دست داده است.
این جنگ همچنان او را با چالشهای پیشبینینشدهای روبهرو میکند که به نظر میرسد دولت او آمادگی کامل برای رویارویی با آنها نداشته است.
حمایت از این جنگ که در اسرائیل همچنان بسیار بالاست، در آمریکا به کمتر از ۵۰ درصد رسیده است. این درگیری ممکن است به تثبیت دوباره نخستوزیری بنیامین نتانیاهو کمک کند، اما در انتخابات میاندورهای ماه نوامبر به ضرر حزب جمهوریخواه ترامپ تمام شود.
اسرائیل و آمریکا متحدان نظامی نزدیکی هستند، اما این نخستین بار است که در یک جنگ در کنار یکدیگر میجنگند.
آنها در کمتر از سه هفته به دستاوردهای قابل توجهی رسیدهاند.
اما با گذشت هر روز، این جنگ پیچیدهتر از آن چیزی میشود که دونالد ترامپ تصور میکرد.