درباره حمله ایران به پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه چه می‌دانیم؟

از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، گمانه‌زنی‌ها و ادعاهای مختلفی از سوی طرف‌های درگیر این جنگ در رابطه با حمله به یک‌دیگر یا دفع حملات منتشر شده است.

علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، پیش از شروع این جنگ هشدار داده بود که هرگونه «جنگ جدیدی با ایران منطقه‌ای» خواهد شد.

حالا این تهدید ایران ملی شده است. از روز شنبه ۹ اسفند (۲۸ فوریه) ایران و گروه‌های هم‌پیمان ایران هم در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل علاوه بر حملات موشکی و پهپادی به اسرائیل، به سیزده کشور در خاورمیانه و فراتر از آن حملات موشکی و پهپادی متعددی انجام داده‌‌اند.

ایران تاکید کرده حملاتش صرفا به پایگاه‌های آمریکا در منطقه است، نه به کشورهایی که آنها را «دوست و برادر» توصیف می‌کند.

در طرف مقابل بسیاری از کشورهای خاورمیانه، به ویژه کشورهای عرب حوزه خلیج فارس، می‌گویند ایران «عمدتا اهداف غیرنظامی» را هدف می‌گیرد.

وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده تاکنون در نتیجه حملات ایران هفت سرباز آمریکا در بحرین و عربستان سعودی کشته شدند و ۱۴۰ سرباز آمریکایی هم زخمی شدند که هشت نفرشان در فهرست «مجروحان شدید» قرار دارند.

پهپادهای ایرانی به بخش مهم استراتژی این کشور برای حملات تلافی‌جویانه تبدیل شده است. اکثر نیروهای آمریکا که تا الان کشته و زخمی شده‌اند، در نتیجه حملات پهپادی ایران بوده است.

بررسی‌های بخش راستی‌آزمایی بر اساس تصاویر ماهواره‌ای شرکت پلنت نشان می‌دهد که ایران دست‌کم به ۱۰ پایگاه‌ آمریکا یا پایگاه‌هایی که نیروهایی آمریکا در آن‌ها مستقرند، در اردن، عربستان، بحرین، امارات و کویت حمله کرده است.

این حملات آسیب‌هایی هم به جا گذاشته است که اکثر آنها در تصاویر ماهواره‌ای قابل مشاهده هستند و همه این خسارت‌ها پس از آغاز جنگ از روز شنبه ۹ اسفند به بعد به‌وجود آمده‌اند.

به بعضی از این پایگاه‌ها چندین بار حمله شده و تصاویر ماهواره روزهای مختلف افزایش میزان آسیب‌ها را نشان می‌دهد.

تصاویر ماهواره‌ای استفاده‌شده در این گزارش پیش از اعمال محدودیت‌های جدید شرکت پلنت جمع‌آوری شده است. شرکت پلنت نهم مارس (۱۸ اسفند) اعلام کرد زمان تأخیر برای انتشار همه تصاویر ماهواره‌ای جدید را به دلیل «پیچیده‌تر شدن روزافزون وضعیت امنیتی در منطقه» از ۴ روز به ۱۴ روز افزایش داده است.

بعضی از تصاویر ماهواره‌ای موجود از منطقه، بعد از اعمال محدویت‌های شرکت پلنت فعلا از در دسترس خارج شدند.

تصاویر ماهواره‌ای مربوط به اسرائیل معمولا ارائه نمی‌شود و شرکت‌های ماهواره‌ای آنها را به‌روز نمی‌کنند، به همین دلیل در موارد معتددی گزارش‌دهی از وضعیت حملات به اسرائیل بر اساس تصاویر ماهواره‌ای با محدودیت روبه‌رو است.

تا زمان تهیه این گزارش، به‌روز رسانی تصاویر ماهواره‌ای توسط شرکت پلنت از پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه تاریخ ۱۵ اسفند در دسترس بود و مورد بررسی قرار گرفته است.

کویت - پایگاه هوایی علی السالم

در شش پایگاه نظامی در کشور کوچک کویت در همسایگی ایران، نیروهای ارتش آمریکا مستقر هستند.

پایگاه هوایی علی السالم یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی در کویت و در نزدیکی شهر الجهراء است. این پایگاه متعلق به نیروی هوایی کویت است، اما نیروهای نظامی آمریکا نیز در آن حضور دارند و از آن برای عملیات‌های منطقه‌ای استفاده می‌کنند.

بررسی‌های بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی بر اساس تصاویر ماهواره‌ای شرکت پلنت نشان می‌دهد دست‌کم به چهار نقطه در پایگاه هوایی علی السالم حمله شده که در نتیجه آن چندین ساختمان آسیب دیده است.

تصاویر ماهواره‌ای زیر دو سازه شبیه به آشیانه هواپیما نزدیک به باند این پایگاه و چهار ساختمان کوچک‌ در پشت آنها را نشان می‌دهد که بر اثر حمله ایران آسیب دیده است.

تصویر ماهواره زیر نیز آسیب به سه سوله که شبیه به آشیانه هواپیما هستند، در جوار باند شمالی پایگاه هوایی علی السالم را نشان می‌دهد.

در این تصاویر به وضوح از بین رفتن دو سوله و آسیب وارد شده به یک سوله دیگر قابل مشاهده است.

تصویر ماهواره‌ای زیر نیز آسیب به دو سوله بزرگ در ضلع شمال شرقی پایگاه هوایی السالم را نشان می‌دهد.

این دو سوله که در میان مجموعه‌ای از ساختمان‌های دیگر قرار دارند، در نتیجه حمله کاملا از بین رفته‌اند.

پایگاه هوایی علی السالم میزبان یگان ایر اکسپدیشنری وینگ-۳۸۶ نیروی هوایی ایالات متحده است و یکی از مراکز اصلی پشتیبانی عملیات‌های آمریکا در خاورمیانه به شمار می‌رود. مأموریت‌های آن شامل حمل‌ونقل هوایی نظامی، پشتیبانی لجستیکی، دفاع موشکی، عملیات نجات رزمی و خدمات پزشکی است.

به دلیل موقعیت جغرافیایی نزدیک به عراق، این پایگاه در جنگ‌ها و عملیات‌های نظامی آمریکا در منطقه، از جمله عملیات «دیده‌بان جنوبی» که مأموریت نظارت و کنترل حریم هوایی جنوب عراق در بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۳ بود و جنگ عراق نقش مهمی ایفا کرد. این پایگاه همچنان به عنوان یکی از مراکز کلیدی انتقال نیرو، تجهیزات و تدارکات برای نیروهای ائتلاف در منطقه خاورمیانه عمل می‌کند.

کویت - کمپ بیورینگ

کمپ بیورینگ یکی دیگر از پایگاه‌های مهم ارتش آمریکا در کویت است که در منطقه‌ای بیابانی در شمال‌غرب این کشور و نزدیک مرز عراق قرار دارد. این پایگاه در سال ۲۰۰۳ و هم‌زمان با جنگ عراق ایجاد شد و از آن زمان به‌عنوان پایگاهی برای آماده‌سازی نیروهای ارتش آمریکا قبل از اعزام به عملیات استفاده می‌شود.

روز یک‌شنبه دهم اسفند، ویدیویی از حمله پهپادی به پایگاه کمپ بیورینگ منتشر شد. در این ویدیو انفجار یک پهپاد انتحاری پس از برخورد در این پایگاه قابل مشاهده است.

ما این ویدیو را بررسی کردیم ونشان می‌دهد در کمپ بیورینگ، در نزدیکی یک زمین بازی در وسط این پایگاه ضبط شده است و ساختمان‌هایی که در ویدیو دیده می‌شود با تصاویر ماهواره‌ای هم‌خوانی دارند.

در این ویدیو یک پهپاد شبیه به پهپاد انتحاری آرش-۲ دیده می‌شود. اگرچه در ویدیوی حمله به کمپ بیورینگ بال‌ها و دم این پهپاد شباهت زیادی به پهپاد آرش-۲ دارد، اما در نبود داده‌های بیشتر مانند عکس یا فیلم از لاشه پهپاد، نمی‌توان با قطعیت گفت این پهپاد از چه نوعی است.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که چندین بخش از این پایگاه مورد حمله قرار گرفته است.

در تصویر ماهوره‌ای زیر در تاریخ ۱۰ اسفند، یک سوله بزرگ سفید در ضلع شمال‌غربی پایگاه بیورینگ دیده می‌شود که کاملا از بین رفته است.

همچنین بر روی باند هلی‌کوپترهای این پایگاه نظامی، لکه‌هایی شبیه به اثر به جای مانده از انفجار دیده می‌شود که پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران وجود نداشت.

کویت - بندر الشعیبه

ایران علاوه بر پایگاه هوایی علی السالم و کمپ بیورینگ در کویت، به یک مرکز فرماندهی آمریکا در بندر الشعیبه و کمپ عريفجان هم حمله موشکی و پهپادی کرده است.

در جریان حمله پهپادی ایران که به گزارش وزارت دفاع آمریکا موفق شد از پدافند هوایی کویت عبور کند، چند سرباز آمریکایی کشته شدند.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد یک سوله بزرگ در مرکز این بندر مورد حمله قرار گرفته است و آسیب به بخش‌هایی از آن وارد شده است.

تصاویر ماهواره‌ای مربوط به تاریخ دهم اسفند نیز ستون دود برخواسته از این سوله را نشان می‌دهد.

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرده شش سرباز آمریکایی، از جمله یک افسر ارشد فنی درجه ۳ که عضو نیروهای ذخیره ارتش آمریکا بودند، روز یکشنبه دهم اسفند / یکم مارس در حمله پهپادی به مرکز فرماندهی در بندر الشعیبه کشته شدند.

کویت - پایگاه عریفجان

پایگاه عریفجان یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در کویت است که در جنوب پایتخت این کشور قرار دارد. این پایگاه پس از جنگ خلیج و در چارچوب گسترش حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس ایجاد شد و امروزه به عنوان یکی از مراکز اصلی لجستیکی و فرماندهی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه عمل می‌کند.

عریفجان چهارمین پایگاه در کشور کوچک کویت است که مورد حمله قرار گرفته.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد چهار ریدوم (رادارپوش) از مجموع شش ریدوم در جنوب این پایگاه نظامی و یک سوله بزرگ آسیب دیده و کاملا از بین رفته‌اند.

در قسمت دیگری از کمپ عریفجان، بر اساس تصاویر ماهواره‌ای یک سوله بزرگ و دو ساختمان دیگر نیز آسیب دیده‌اند.

سوله به نظر می‌رسد تقریبا نابود شده است.

مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، چهارشنبه ۲۰ اسفند در حساب ایکس (توییتر) خود با اشاره به حمله ایران به برخی پایگاه آمریکایی در خاورمیانه از جمله کویت، نوشت: «جناب ترامپ! به سنتکام دستور دهید اطلاعات و تصاویر ماهواره‌ای قبل و بعد از حملات موشکی و پهپادی ایرانیان به پایگاه‌های الظفره، علی السالم، عریفجان و پایگاه پنجم را به شما نشان دهند. دیدنی است.»

بحرین - پایگاه NSA

پایگاه NSA که مخفف فعالیت پشتیبانی دریایی بحرین است که در بندر سلمان در شهر منامه پایتخت این کشور قرار دارد و یکی از تأسیسات نظامی مهم ایالات متحده در خاورمیانه در این پایگاه است. این پایگاه نقش کلیدی در عملیات‌های دریایی، اطلاعاتی و امنیتی آمریکا در خلیج فارس و مناطق اطراف دارد.

پایگاه NSA مقر فرماندهی ناوگان پنجم ایالات متحده و همچنین فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا در منطقه تحت فرماندهی مرکزی نیروهای دریایی ایالات متحده محسوب می‌شود.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد این پایگاه در فاصله تاریخ ۹ تا ۱۵ اسفند چندین بار مورد حمله قرار گرفته است و آثار تخریب در روزهای مختلف افزایش یافته است.

در تصاویر ماهواره‌ای زیر پنج سوله بزرگ، یک ساختمان و تأسیسات راداری در داخل پایگاه پشتیبانی دریایی بحرین در بندر سلمان آسیب رسیده است.

روز شنبه ۹ اسفند ویدیوی از برخورد یک پهپاد شبیه به شاهد-۱۳۶ منتشر شد که نشان می‌داد به یک ریددوم (آنتن‌پوش) در شهر منامه برخورد می‌کند.

بخش راستی‌آزمایی این ویدیو را بررسی و تایید کرده است که نشان می‌دهد پهپاد در پایگاه NSA به ریدوم (آنتن‌پوش) اصابت و باعث انفجار می‌شود.

در سمت راست این ویدیو نیز ستون دودی دیده می‌شود که مربوط به سوله‌های بزرگ پشت ریدوم است که ظاهرا قبل از حمله به ریدوم مورد حمله قرار گرفته است.

بخش دیگری از پایگاه NSA در بندر سلمان و با فاصله کمی از محلی که ریدوم مورد هدف پهپاد قرار گرفت، یک سوله بزرگ دیگر در نزدیکی اسلکه، با بررسی تصاویر ماهواره‌ای قابل مشاهده است که آسیب زیادی دیده است.

تصاویر قبل و بعد سوله‌ای در نزدیکی پایشگاه NSA که آسیب دیده است

در کنار فعالیت‌های دریایی، پایگاه NSA دارای زیرساخت‌های ارتباطات ماهواره‌ای و اطلاعات سیگنالی است که برای شنود و پایش ارتباطات در منطقه استفاده می‌شوند.

دولت بحرین در بیانیه‌ای ضمن تایید حملات موشکی و پهپادی ایران به این پایگاه، آن را به شدت محکوم کرد.

سپاه پاسداران روز یکشنبه یازدهم اسفند در بیانیه‌ای حمله به پایگاه دریایی آمریکا در میناء (بندر) سلمان بحرین را تایید کرد و گفت این پایگاه «مورد اصابت ۴ فروند پهپاد قرار گرفته و خسارت شدیدی به مراکز فرماندهی و پشتیبانی آن وارد شده» است.

اردن - پایگاه هوایی شهید موفق

پایگاه هوایی شهید موفق از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی اردن در منطقه الأزرق و نزدیک مرز کشورهای عراق و سوریه قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی خود نقش مهمی در عملیات‌های نظامی و امنیتی منطقه‌ای ایفا می‌کند.

این پایگاه یکی از مراکز اصلی عملیات ائتلاف بین‌المللی علیه گروه داعش در سوریه و عراق بوده است. هواپیماهای ائتلاف از این پایگاه برای انجام مأموریت‌های شناسایی، حملات هوایی و پشتیبانی لجستیکی استفاده می‌کردند.

بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی پیش از آغاز جنگ با بررسی تصاویر ماهواره در گزارشی نشان داد که تعداد زیادی از جنگنده‌های آمریکا، از جمله جنگنده‌های اف-۳۵ در این پایگاه مستقر شده‌اند.

بررسی تازه‌ترین تصاویر ماهواره‌ای شرکت پلنت نشان می‌دهد یکی از پدافندهایی که در جنوب این پایگاه هوایی قرار دارد، بعد از آغاز جنگ آسیب دیده است.

نیروهای مسلح اردن روز شنبه ۹ اسفند طی بیانیه اعلام کرد «۱۳ موشک بالستیک را در عملیاتی که منجر به خسارت شد اما تلفات جانی نداشت، با موفقیت رهگیری» کردند. در این بیانیه اما اشاره‌ای نشد که این موشک‌های بالستیک در کدام منطقه خسارت به وجود آورده است.

خبرگزاری سی‌ان‌ان پنجم فوریه در گزارشی تحقیقی با استناد به تصاویر ماهواره‌ای شرکت ایرباس از همین پدافند در پایگاه هوایی شهید موفق گفت که «سیستم رادار یک سامانه موشکی پدافندی تاد آمریکایی در اردن در روزهای اول حملات آمریکا و اسرائیل به ایران مورد اصابت قرار گرفته و ظاهراً منهدم شده» است.

ان. آر. جنزن جونز، متخصص مهمات و مدیر شرکت تحقیقاتی خدمات تحقیقاتی تسلیحات آرس به سی‌ان‌ان گفته که «این رادار به راحتی قابل جایگزینی نیست و آن را یک خسارت قابل توجه» خوانده است.

بررسی‌های بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی فارسی بر اساس تصاویر ماهواره‌ای شرکت پلنت نشان می‌دهد دست‌کم دو منطقه دیگر در داخل محوطه پایگاه هوایی شهید موفق دچار آسیب شده است.

ایالات متحده طی سال‌های اخیر حضور نظامی خود را در این پایگاه افزایش داده و نیروهای هوایی این کشور در این پایگاه مستقر هستند و از آن برای عملیات در منطقه استفاده می‌کنند.

در سال ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ آمریکا پروژه‌ای حدود ۱۴۳ میلیون دلار برای توسعه زیرساخت‌های پایگاه اجرا کرد.

عربستان - پایگاه هوایی ملک سلطان

پایگاه هوایی ملک سلطان در نزدیکی شهر الخرج در جنوب ریاض قرار دارد. این پایگاه یکی از بزرگ‌ترین تأسیسات نیروی هوایی عربستان و یکی از مراکز مهم همکاری نظامی میان عربستان و آمریکا است.

در سال ۲۰۱۹ و پس از افزایش تنش‌های منطقه‌ای، ایالات متحده نیروهای نظامی خود را دوباره در پایگاه هوایی ملک سلطان مستقر کرد.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد یکی از ساختمان‌های این پایگاه بر اثر حمله بعد از تاریخ نهم اسفند از بین رفته است.

روابط عمومی سپاه پاسداران شامگاه نهم اسفند طی بیانیه‌ای از حمله موشکی و پهپادی به پایگاه هوایی ملک سلطان خبر داد.

وزارت دفاع آمریکا ۲۲ اسفند / نهم مارس در بیانیه‌ای کشته شدن یک سرباز آمریکایی به نام گروهبان بنجامین ان. پنینگتون در نتیجه حمله دهم اسفند / یکم مارس به پایگاه هوایی ملک سطاان را تایید کرد. در این بیانیه آمده است که این سرباز آمریکایی بر اثر جراحات چند روز بعد در تاریخ هشتم مارس جان باخت.

خبرگزاری سی‌ان‌ان در گزارشی تحقیقی بر اساس بررسی تصاویر ماهواره‌ای همین پایگاه، گفته «چادر یک سیستم رادار متعلق به یک سامانه پدافندی تاد به شدت سوخته و آسیب دیده» است.

یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های پایگاه هوایی ملک سلطان پشتیبانی از شبکه دفاع هوایی در برابر تهدیدهای موشکی و پهپادی در منطقه است. در این پایگاه سامانه‌های دفاعی و مراکز فرماندهی برای نظارت بر فضای هوایی منطقه مستقر شده‌اند.

امارات متحده عربی - پایگاه هوایی الظفره

پایگاه هوایی الظفره در جنوب ابوظبی توسط نیروی هوایی امارات متحده عربی اداره می‌شود، اما در عین حال میزبان نیروهای نظامی چند کشور از جمله آمریکا و فرانسه است.

نیروهای یگان هوایی اکسپدیشنری وینگ ۳۸۰ آمریکا از سال ۲۰۰۲ در این پایگاه فعالیت می‌کند.

نزدیکی پایگاه الظفره به تنگه هرمز باعث شده که به یکی از نقاط مهم نظارت نظامی بر خلیج فارس تبدیل شود.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد دست‌کم سه نقطه شامل یک سوله بزرگ و چندین ساختمان و سوله کوچک‌تر آسیب دیده‌اند و آثار انفجار در این محل پیداست.

روز شنبه نهم اسفند وزارت دفاع امارات طی بیانیه‌ای حملات ایران به امارات را به شدت محکوم کرد، اما اشاره‌‌ مستقیم به هدف قرار گرفتن پایگاه هوایی الظفره نکرد.

دست‌کم چهار بار در بیانیه‌هایش اعلام کرده که به پایگاه هوایی الظفره حمله کرده است، اما به دلیل محدود شدن دسترسی به تصاویر ماهواره‌ای به‌روز، بررسی مکان‌های بیشتری که ممکن است در این پایگاه آسیب دیده باشد، امکان‌پذیر نیست.

سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا هفدهم اسفند طی بیانیه‌ای ادعا کرد «حدود ۲۰۰ سرباز آمریکایی در پایگاه الظفره کشته و مجروح» شدند، ادعایی که توسط فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تکذیب شد.