Sheekada ninkii dahab lagu qiimeeyay malaayiin doollar ka helay markab quusay
Xigashada Sawirka, Getty Images
- Author, Grace Eliza Goodwin
- Waqtiga akhriska: 3 daqiiqo
Nin badda gunteeda hoose ka ugaarsan jiray waxyaabaha qaaliga ah oo u dhashay dalka Maraykanka oo ka gaabsaday inuu sheego halka ay ku yaalliin shilimaadka dahabka ee doontii caanka ahaa ee burburtay ayaa laga sii daayey xabsiga toban sano ka dib, iyadoo 500 oo qadaadiic ah aan ilaa hadda la haynin meel ay jaan iyo cidhib dhigeen.
Tommy Thompson, oo 73 jir ah, ayaa malaayiin doollar oo hanti ah ka helay burburkii SS Central America 1857, oo sidoo kale loo yaqaan Markab Dahab ah, oo ka baxsan xeebta South Carolina 1988kii.
Maalgashadayaasha ganacsiga Thompson ayaa ku eedeeyay inuu khiyaameeyay lacagihii loo ballan qaaday, sanado badan oo uu baxsad ahaa ka dib waxaa xabsiga loo taxaabay 2015-kii isagoo lagu eedeeyay dambi.
Markii uu degay 1857, markabka ayaa sidey 30,000 rodol oo dahab ah oo dhowaan laga soo saaray San Francisco.
Qasnadda markabka oo u socotay xeebta bari si uu kayd ugu sameeyo bangiyada, ayaa ku degtay 7,000 oo cagood oo hoosteeda badda, iyada oo la socotay 425 rakaab ah iyo shaqaalihii markabka, waxaanay gacan ka geysatay argagaxa dhaqaale ee 1857.
Wadar dhan 161 maalgashadayaal ayaa siisay Thompson $12.7m (£9.4m) si ay markabka u helaan fahamka ah inay arki doonaan soo celinta maalgashigooda.
Thompson, oo markaas ahaa injineer badweynta Battelle Memorial Institute oo ku yaalla Columbus, Ohio, iyo shaqaalihiisii waxay keeneen kumannaan baararka dahabka ah iyo qadaadiic sannadkii 1988-kii, kuwaas oo intooda badan markii dambe laga iibiyay koox suuq-geyneed dahab ah sannadkii 2000-kii, waxayna ku iibsadeen illaa $50m.
Waxa uu ku adkaystay in lacagta qadaadiicda ah lagu wareejiyo Belize iyo in faa'iidada ka soo baxda iibinta dufcadii ugu horreysay ee dahabku ay badi ku baxday kharashaad sharci iyo deymo bangi, sida uu sheegay laanta Maraykanka ee BBC-da ee CBS News.
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Maal-gashadayaashu waxay dacweeyeen Thompson 2005, iyagoo ku andacoonaya inaysan weli wax dakhli ah ka helin iibka khasnadda.
Ka dib, dacwad dembi oo ka dhan ah Thompson ayaa sheegtay in baararka dahabka ah iyo qadaadiicda uu ka soo helay sagxadda badda ay qiimahoodu dhan yihiin $400m.
Thompson ayaa la waayay 2012-kii isagoo wajahaya dalabaadyo uu ku doonayay inuu ka soo muuqdo maxkamad, sannado badan oo baxsad ah ka dib, isaga iyo saaxiibkiis ayaa lagu xiray 2015 Boca Raton, Florida.
Waxa ay hotel ku jireen muddo laba sano ah, iyaga oo qolkooda ku bixinaya lacag caddaan ah oo magac been ah wata, tagaasida iyo gaadiidka dadweynahana ay isticmaalayaan si aan loo ogaan.
Thompson waxaa loo haystaa quudhsi ka dib markii uu diiday inuu ka jawaabo su'aalaha ku saabsan halka ay yaaleen ilaa 500 oo qadaadiic ah oo dahab ah, waxaana loo diray xabsiga 24 bilood December 2015.
Xukunnada xaqiraad ee madaniga ah inta badan waa kuwo aan xad lahayn, waxayna soconayaan ilaa qofku u hoggaansamo amarka maxkamadda - taas oo kiiskan lagu sheegayo meesha ay ku yaalliin shilimaadka maqan.
Laakiin sannadkii hore, garsooraha ayaa ogolaaday in la joojiyo xukunka xaqiraadda madaniga ah ee Thompson, isagoo ku dooday in aanay u badnayn inuu waligii jawaab bixiyo, sida ay sheegtay CBS News.
