Maxay yihiin Shuruudaha hor-dhaca ah ee Iran ay soo bandhigtay wadaxaajoodka ka hor?

Haddii sawir laga qaado Madaxweyne Ku-xigeenka Mareykanka JD Vance isaga oo garab taagan Guddoomiyaha Baarlamaanka Iiraan Mohammad Bagher Ghalibaf magaalada Islamabad toddobaadkan, taasi waxay noqon doontaa taariikh.

Xilligaas wuxuu calaamad u noqon doonaa wada-hadalladii fool-ka-fool ee ugu sarreeyay ee dhex mara Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan iyo Mareykanka tan iyo Kacaankii Islaamiga ahaa ee 1979, kaas oo burburiyay xiriirkoodii istaraatiijiga ahaa ee xoogga lahaa isla markaana reebay raad dheer oo weli mugdi gelinaya xiriirkooda ilaa maanta.

Waxaa laga yaabaa in labada nin aysan dhoola cadeyn. Waxa laga yaabaa in aanay xataa is gacan qaadin. Ma ka dhigi doonto xiriirkan dhibka badan mid sahlan.

Laakiin waxay diri doontaa calaamad muujinaysa in labada dhinacba ay rabaan inay isku dayaan inay joojiyaan dagaalka u diraya argagaxa adduunka oo dhan, ka fogaadaan khataraha, loona jeesto diblomaasiyadda si ay u gaaraan heshiis.

Maxaa ka mid ah Shuruudaha hordhaca ee Iran?

Shuruudaha hordhaca ah ee uu soo jeediyay ninka hoggaaminaya wafdiga Iiraan — oo ay ka mid yihiin xabbad-joojin laga hirgeliyo Lubnaan iyo in dib loo soo celiyo balaayiin doollar oo hanti Iiraan laga xayiray — waxay muujinayaan sida ay u adag yihiin arrimaha horyaalla wadaxaajoodayaasha.

Arrinta ugu weyn uguna da'da weyn waa tan nukliyeerka, taas oo muddo dheer ahayd sababta walaaca reer Galbeedka ka qabaan Iiraan.

Dowladda Iiraan waxay ku adkaysanaysaa inaysan waligeed doonin inay samaysato hub nukliyeer ah, balse tan iyo markii Trump uu ka baxay heshiiskii nukliyeerka siddeed sano ka hor, Iiraan waxay kobcisay uranium heerar aad uga sarreeya inta looga baahan yahay barnaamij rayid ah.

Mareykanka wuxuu doonayaa in Iiraan ay wareejiso walxaha uranium-ka ee ay hore u kobcisay. Tani waa dhibaato, sababtoo ah waxaa la aaminsan yahay in lagu aasay burburka xarun ku dhow magaalada Isfahan.

Mareykanku sidoo kale wuxuu rabaa in Iiraan ay ballanqaaddo inaysan waligeed isku dayi doonin inay hesho hub nukliyeer ah, halka Iiraan ay sheegtay in xaqa ay u leedahay kobcinta uranium-ka aysana gorgortan ka geli karin.

Kadib waxaa imanaysa arrinta marin-biyoodka Strait of Hormuz. Arrintani dhibaato ma ahayn ka hor dagaalkan, balse hadda waxay noqotay mid ka mid ah hubabka ugu awoodda badan ee Iiraan.

Iyadoo si dhab ah gacanta ugu dhigtay mid ka mid ah marin-biyoodka ugu muhiimsan adduunka, Iiraan waxay doonaysaa inay soo rogtay xeerar cusub oo gebi ahaanba khuseeya maraakiibta, oo ay ka mid noqon karto xaqa ay u leedahay inay baarto maraakiibta, canshuur ka qaado ama xitaa gebi ahaanba ka mamnuucdo inay maraan.

Tani waa mid aan la aqbali karin qaybo badan oo dunida ka mid ah, gaar ahaan waddamada Khaliijka. Dhibaatooyinku intaas kuma eka. Israa'iil iyo Mareykanka waxay doonayaan inay meesha ka saaraan saameynta Iiraan ee gobolka, taas oo ay u arkaan mid waxyeello leh.

Dhinaca kale, Iiraan waxay dalbanaysaa in si buuxda loo qaado dhammaan cunaqabataynta caalamiga ah iyo magdhow laga siiyo khasaaraha ka dhashay bishii la soo dhaafay.

Iyadoo la bartilmaameedsaday laba weerar oo noocaas ah sannadkii la soo dhaafay, Iiraan waxay sidoo kale doonaysaa dammaanad ah inaysan jiri doonin weerarro mustaqbalka.

Si dhab ah marka loo eego, cidina ma filayso in dhammaan arrimahan lagu xalliyo Islamabad. Marka la eego xaaladda jilicsan ee jirtay ka hor wadaxaajoodka, dadka badankood waxay rajaynayaan oo keliya in xabbad-joojintu sii socoto.