Afarta waddo ee lagu joojin karo dagaalka Iran

Dagaalka Bariga Dhexe

Xigashada Sawirka, EPA

Waqtiga akhriska: 5 daqiiqo

Falanqaynteenna, waxaan ku eegaynaa siyaabo kala duwan oo uu dagaalka Iran ku dhammaan karo, iyadoo laga cabsi qabo in Iran ay colaadan u beddesho "dagaal khayraadka biyaha" oo ka dhan ah deriskeeda Gacanka.

Warbixin falaqayn ah,oo wargayska New York Times, oo cinwaankeedu yahay "Sidee ayuu dagaalkan u dhammaan doonaa?" waxay sharaxaysaa afar siyaabood oo uu dagaalkan ku dhamaan karo.

Waddada koowaad, sida falanqaynta lagu sheegay, waa isbeddelka xukunka ee Iran.

Tani waxay dhici kartaa haddii ay dhacaan mudaharaadyo waaweyn oo ay taageerayaan ciidamada iyo booliiska Iran, iyadoo taageero ka helaysa Mareykanka iyo Israel, si loo afgembiyo dowladda dalka.

Wargeysku wuxuu leeyahay: "Fikradan waa in aan la iska indha tirin, laakiin ma aha mid la isku halayn karo, sababtoo ah xukunka Iran wuxuu awood u leeyahay inuu sii jiro."

Ikhtiyaarka labaad waa isbeddelka nidaamka . Tani waxay ka dhigan tahay in nidaamku uu sida uu yahay u sii jiro, laakiin uu raaco rabitaanka Israel iyo Mareykanka. Si kastaba ha noqotee, tani way adkaan kartaa in la gaaro sababtoo ah booska Hogaamiyaha Sare ee hadda, Mojtaba Khamenei. Way adagtahay in la ogaado haddii hogaamiyaha hadda uu oggolaan doono inuu ka tanaasulo hubka nukliyeerka, gantaallada, iyo inuu joojiyo maalgelinta kooxo kala duwan sida Xisbullah.

Tan saddexaad ee dagaalka uu ku dhammaan karo waa in labada dhinac ay ku dhawaaqaan guul. Falanqayn ay sameysay The New York Times waxay soo jeedinaysaa in Trump iyo Netanyahu aanay gaarin ujeeddooyinkooda dagaalka.

"Way adag tahay in la qiyaaso in dagaalku dhammaan doono ka hor inta uusan Mareykanka iyo Israa'iil weerarin goobaha hubka nukliyeerka ee Iiraan ee harsan, taasina waxay horseedi kartaa isbeddel ku yimaada hoggaanka dalka."

Si kale ayaa ah in "la rido dowladda Iiraan". Tani waxay la mid tahay wixii ka dhacay Suuriya.

Qoraaga falanqaynta ayaa sheegaya in tani ay tahay fikrad ay Israa'iil hirgelin karto, laakiin waxaa laga yaabaa in Mareykanka iyo dalalka Khaliijka ay ka soo horjeestaan, maadaama faragelinta militariga ee Iiraan ay burburin doonto nabadda Bariga Dhexe.

Ikhtiyaarka ugu dambeeya waa in Mareykanku uu qabsado Jasiiradda Kharg, oo loo isticmaalo dhoofinta 90% saliidda Iiraan, isla markaana uu jaro dakhliga saliidda ee dowladda Iiraan. Tani waxay ka dhigi doontaa Iiraan inay awoodi weydo inay maamusho dowladdeeda, iyadoo aan la siinin shaqaalaheeda iyo askarteeda.

Ma jirto fursad uu Putin ku guuleysan karo dagaalkan

Dagaalka bariga dhexe

Xigashada Sawirka, EPA

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Falanqayn uu sameeyay wargeyska Ingiriiska ee The Telegraph, warbixin cinwaan looga dhigay "Putin kuma guuleysanayo dagaalkan, adduunku wuu ka hor burburayaa" ayuu ku falanqeeyay saameynta dagaalka Israa'iil iyo Mareykanka ee ka dhanka ah Iiraan uu ku leeyahay Ruushka, isagoo ku tilmaamay "isku-darka "waqtiyada wanaagsan iyo waqtiyada xun"

Wargeysku wuxuu sheegayaa in kororka qiimaha saliiddu uu kordhinayo dakhliga Ruushka. Waxay saadaalinaysaa in qiimaha foosto saliid Ruush ah uu gaari karo $80, taasoo keeni karta faa'iido dheeraad ah oo u dhaxaysa shan dolar 5 iyo lix dolar foosto kasta.

Wuxuu sheegay in "jihada qiimaha saliiddu ay ku xiran tahay sii socoshada khilaafka ka jira Gacanka Hormuz, ha ahaado mid xiran ama mid furan"

Falanqayntu waxay ku dartay in "faa'iidadani aad u yar tahay marka la barbar dhigo khasaaraha dagaalka Iiraan ee Putin, maadaama madaxweynaha Ruushku uu lumiyo xulafadiisa oo uusan badbaadin karin," isagoo tixraacaya dowladaha Venezuela, Iiraan, iyo Suuriya.

Falanqayntu waxay ku dartay in "Ciidamada laba maamul oo muhiim u ah Moscow, Venezuela iyo hadda Iiraan, ay si xun u saameeyeen. Sidoo kale, waa arrin waqti ah ka hor inta uusan dhicin nidaamka shuuciga ah ee Cuba, jasiirad uu Putin u arko saaxiibka ugu dhow."

Intaa waxaa dheer, dagaalka Ukraine wuxuu wiiqay awoodda militariga Ruushka iyo saameynta diblomaasiyadeed ee adduunka, taasoo yareysay awoodda Ruushka ee ah inuu si dhakhso ah u geeyo ciidamadiisa meelo kala duwan.

Tani waxay siineysaa Shiinaha xoog, haddana "Moscow ma la tartami karto hantida Beijing."

Dagaallada kheyraadka biyaha

Dagaalka Bariga Dhexe

Xigashada Sawirka, Rueter

Qoraa Roger Boyes ayaa leh "dagaalkii biyaha ee Tehran waa tusaale cabsi leh"

Qoraagu wuxuu sharxayaa in Iiraan "ay ku dhowdahay inay burburto," sababtoo ah "ciidamadeedu way daalan yihiin saldhigyadeeda milatarina waxay u "furan yihiin" weerarrada Mareykanka iyo Israa'iil."

Waxa kale oo uu ka digayaa suurtagalnimada in Tehran ay isticmaali karto "dagaal aan sinnayn," taasoo la macno ah bartilmaameedsiga kaabayaasha dhaqaalaha ee dalalka Khaliijka.

"Dalalka Khaliijka waa xiriirka ugu daciifsan ee isbahaysiga reer galbeedka ee ka dhanka ah Iiraan, waa dowlado hodan ah laakiin daciif ah. Sidaa darteed, Tehran waxay rabtaa inay dagaal ka dhex abuurto dalalkan oo ay burburiso sumcaddooda oo ah meel ammaan ah. Waxay sidoo kale rabtaa inay xirto marinnada badda, oo ay burburiso dhaqaalaha adduunka."

Falanqayntu waxay sidoo kale ka digaysaa in "joojinta sahayda biyaha cusub ee loo fidiyo waddamada Khaliijka ay biyaha u rogi karto hub dagaal."

Qoraaga falanqayntu wuxuu soo xigtay weerarkii Iiraan ay ku qaadday xarun biyood oo ku taal Baxrayn dhammaadka toddobaadkan, iyo sidoo kale burburinta kaabayaasha kale ee milixda ka saara ee Kuwait iyo Imaaraadka Carabta, taasoo muujinaysa "soo ifbixidda qaab dagaal oo cusub oo u dhexeeya Iiraan iyo deriskeeda Khaliijka."

Falanqaynta ayaa ku soo gabagabaynaysa in "Hogaamiyaha cusub ee Iiraan uu u muuqdo mid diyaar u ah inuu biyaha ka dhigo hub dagaal oo gobolka ka dhaca."