"แม้จะอยู่ภายใต้การโจมตีด้วยขีปนาวุธ แต่ชีวิตเราก็ต้องดำเนินต่อไป" วัยรุ่นชาวอิหร่านรับมือในภาวะสงครามอย่างไร ?

A snow covered part of Tehran
คำบรรยายภาพ, พื้นที่บางส่วนของกรุงเตหะรานปกคลุมไปด้วยหิมะหลังจากฝนสีดำตกลงมาเป็นเวลาหลายวัน
    • Author, กอนเชห์ ฮาบิเบียซาด
    • Role, บีบีซีแผนกภาษาเปอร์เซีย
  • เวลาอ่าน: 7 นาที

เมื่อคืนวันอังคารที่ผ่านมาเกิดหิมะตกขาวโพลนในพื้นที่บางส่วนของกรุงเตหะราน เมืองหลวงของอิหร่าน หลังจากการโจมตีทางอากาศต่อคลังน้ำมัน ซึ่งทำให้ท้องฟ้ามืดครึ้มและเกิดฝนสีดำตกมาหลายวัน อย่างไรก็ตาม ชาวอิหร่านก็ยังคงดำเนินชีวิตต่อไป

ซาฮาร์ (นามสมมติ) หญิงสาววัย 20 กว่า ๆ บอกกับบีบีซีแผนกภาษาเปอร์เซียว่า เธอใช้เวลาส่วนใหญ่หลบภัยอยู่ที่บ้านในกรุงเตหะราน หุงหาอาหาร อ่านหนังสือ และเล่นวิดีโอเกมจำลองชีวิต

"ฉันคิดว่าความคิดสร้างสรรค์ของฉันเพิ่มขึ้นในช่วงสงคราม ฉันเครียดอยู่ตลอดเวลาและสุดท้ายก็สร้างบ้านที่สวยงามขึ้นในเกม" เธอกล่าว

ซาฮาร์ ทราบข่าวเมื่อวันอังคารที่ผ่านมาว่า เพื่อนร่วมโรงเรียนของเธอเสียชีวิตในเหตุสงคราม

"ตอนนี้ยังหาศพเธอไม่เจอ ฉันรู้สึกแย่มากหลังจากทราบข่าวนี้" เธอกล่าว

"ทำไมเราต้องประสบกับความน่าสยดสยองเช่นนี้ในช่วงวัยหนุ่มสาวของเรา ฉันแค่อยากให้เรื่องนี้จบลงก่อนวันโนรูซ (Nowruz) วันที่ฉันชอบที่สุดในชีวิตคือช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ"

เหลือเวลาอีกไม่ถึง 10 วันก็จะถึงวันโนรูซ เทศกาลปีใหม่ของชาวเปอร์เซีย ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการมาถึงของฤดูใบไม้ผลิ

โดยปกติแล้วมันจะเป็นช่วงเวลาที่ครอบครัวมารวมตัวกันเพื่อเฉลิมฉลอง ตลาดและถนนทั่วอิหร่านจะเต็มไปด้วยผู้คนมากมายเลือกซื้อขนมหวานและถั่วต่าง ๆ สำหรับต้อนรับแขกที่จะมาเยี่ยมเยือนก่อนวันหยุด

แต่ผู้ที่อาศัยอยู่ในกรุงเตหะรานบอกว่าปีนี้บรรยากาศกลับไม่เป็นเช่นนั้น

Composite image showing an almost empty road in Tehran (L), a meal is laid out on a plastic tablecloth at a home in Iran (C), and a woman holding a coffee cup (R)
คำบรรยายภาพ, นี่คือภาพการใช้ชีวิตในกรุงเตหะรานหลังสงครามดำเนินมานานกว่าหนึ่งสัปดาห์

"มันไม่เหมือนกับช่วงก่อนเทศกาลโนรูซเลย แต่ถึงแม้จะอยู่ภายใต้การถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธ เราก็ยังคงใช้ชีวิตต่อไป เราไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องมีชีวิตอยู่" เพย์แมน (นามสมมติ) ชายวัย 30 กว่าปีกล่าว

"รถไฟใต้ดินว่างเปล่า ว่างเปล่ามากจนมีที่นั่งว่าง 30 หรือ 40 ที่นั่งต่อคน สภาพท้องถนนก็เต็มไปด้วยความเงียบมากเช่นกัน...เงียบจนคุณสามารถเล่นฟุตบอลกลางถนนได้อย่างสบาย ๆ" เขากล่าวเสริม

ขณะที่ชายอีกคนวัย 30 ปีกว่า ๆ เล่าว่า "ตารางการนอนของผมขึ้นอยู่กับการทิ้งระเบิดตอนนี้ ผมเข้านอนประมาณหกหรือเจ็ดโมงเช้าและตื่นตอนบ่ายสองโมง บางครั้งผมต้องออกไปซื้อของกินของใช้ แต่สภาพของกรุงเตหะรานนั้นดูว่างเปล่ามาก"

กรุงเตหะรานและจังหวัดปริมณฑลมีประชากรอาศัยอยู่ราว 14 ล้านคน แต่ผู้อยู่อาศัยบางส่วนได้อพยพไปพื้นที่ปลอดภัยที่อื่นนับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลเริ่มโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 ก.พ. ที่ผ่านมา

บางคนมุ่งหน้าไปทางเหนือสู่ทะเลแคสเปียน ซึ่งมีการโจมตีน้อยกว่า

Firefighters surrounding a burnt out fuel tanker

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, ควันดำหนาทึบปกคลุมท้องฟ้าเหนือกรุงเตหะรานหลังจากการโจมตีคลังน้ำมันชาห์ราน (Shahran) เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา

มีนา (นามสมมติ) หญิงสาววัย 20 ปีกว่า ๆ เป็นหนึ่งในคนที่เลือกเดินทางอออกจากกรุงเตหะราน ปัจจุบันเธออาศัยอยู่ในเมืองราชต์

"ครอบครัวของฉันยืนกรานให้เราไปเมืองราชต์เพื่อไปอยู่กับคุณยาย แต่เพื่อนสนิทและเพื่อนร่วมห้องของฉันไม่อยากออกจากกรุงเตหะราน ฉันรู้สึกผิดที่ต้องออกมาและทิ้งเธอไว้ ดังนั้นตอนแรกฉันจึงไม่อยากไป [เมืองราชต์]" เธอย้อนความทรงจำ

"คืนที่เกิดเหตุการณ์ระเบิดคลังน้ำมัน ห้องของเราสั่นสะเทือนไปจนถึงหน้าประตูบ้าน หน้าต่างทุกบานมีแสงผ่านเข้ามา สว่างราวกับเป็นตอนเช้า" เธอเล่า

เธอเสริมว่า "ฉันคิดอยู่ตลอดว่าถ้าเกิดอะไรขึ้นกับครอบครัวของฉัน มันจะเป็นความผิดของฉันที่บอกว่าเราไม่ควรไปราชต์"

"วันรุ่งขึ้น ในที่สุดเราก็เดินทางไปราชต์ ในรถที่เต็มไปด้วยคราบสกปรกจากฝนที่ปนเปื้อนมลพิษ"

"เพื่อนสนิทของฉันตัดสินใจอยู่ต่อที่กรุงเตหะรานกับครอบครัว แต่ฉันโทรหาเธอทุกวัน เราคุยกันทางโทรศัพท์เกี่ยวกับเรื่องน่าตื่นเต้นต่าง ๆ ที่เราจะทำหลังจากสงครามจบลง บางทีเราอาจจะย้อมผมให้สีอ่อนลงหลังจากนี้ก็ได้"

A woman stands on a Caspian Sea beach in Iran
คำบรรยายภาพ, ชายฝั่งทะเลแคสเปียนของอิหร่านได้รับผลกระทบจากสงครามน้อยกว่าในกรุงเตหะราน

การติดต่อสื่อสารกับผู้คนภายในอิหร่านยังคงเป็นเรื่องยากมาก ท่ามกลางการตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตตามคำสั่งการของรัฐบาล นับตั้งแต่สงครามเริ่มต้นขึ้น แต่ผู้ที่เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีได้ใช้อุปกรณ์ บริการอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม สตาร์ลิงก์ (Starlink) และแบ่งปันการเชื่อมต่อกับผู้อื่น

ระบบอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมนี้ได้กลายเป็นเส้นทางการสื่อสารที่สำคัญสำหรับบางคนที่พยายามติดต่อกับโลกภายนอก มันทำงานเหมือนเสาสัญญาณโทรศัพท์มือถือในอวกาศ โดยใช้กลุ่มดาวเทียมในการสื่อสารกับจานรับสัญญาณขนาดเล็กบนพื้นดินที่มีเราเตอร์วายฟายในตัว

การใช้สตาร์ลิงก์ในอิหร่านมีโทษจำคุกสูงสุดสองปี และมีรายงานว่าเจ้าหน้าที่กำลังค้นหาจานรับสัญญาณเพื่อหยุดยั้งไม่ให้ผู้คนเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต

เมห์ราน (นามสมมติ) ชายวัย 20 ปีกว่า ๆ ที่อาศัยอยู่ในกรุงเตหะราน กล่าวว่า เขาได้แบ่งปันการเชื่อมต่อสตาร์ลิงก์ของเขากับคนอื่น ๆ อย่างน้อย 25 คน เขาเสริมว่าตนได้ซ่อนอุปกรณ์ไว้ "ในที่ห่างไกล" เพื่อป้องกันไม่ให้เจ้าหน้าที่ "ค้นพบหรือรบกวน" มัน

เขาบอกด้วยว่าได้อนุญาตให้บุคคลที่เขารักเข้าใช้บริการได้ฟรี แม้ว่าการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่ขายอยู่บนแอปพลิเคชันส่งข้อความเทเลแกรม (Telegram) จะมีราคาประมาณ 6 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 190 บาท) สำหรับความเร็ว 1GB ซึ่งถือเป็นราคาที่สูงในประเทศที่เงินเดือนเฉลี่ยต่อเดือนอยู่ที่ประมาณ 200 ถึง 300 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 6,300 - 9,500 บาท)

Damaged police station in Rey County, southern Tehran, Iran
คำบรรยายภาพ, ประชาชนบางส่วนได้อพยพออกจากกรุงเตหะราน ซึ่งถูกโจมตีซ้ำแล้วซ้ำเล่าโดยกองกำลังอิสราเอลและสหรัฐฯ

ขณะที่ ชีมา (นามสมมติ) หญิงสาววัย 20 ปีกว่า ๆ ที่อาศัยอยู่ในกรุงเตหะราน และเป็นหนึ่งในผู้ใช้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านสตาร์ลิงก์กล่าวว่า "คุณต้องซื้อจากคนที่คุณไว้ใจ มิฉะนั้นอาจมีโอกาสที่พวกเขาจะตัดอินเทอร์เน็ตของคุณหลังจากที่คุณจ่ายเงินจำนวนมากไปแล้ว"

องค์กรตรวจสอบสถานการณ์เน็ตบล็อกส์ (NetBlocks) กล่าวเมื่อวันพุธว่า การตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตในอิหร่านเข้าสู่วันที่ 12 แล้ว โดยการเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตยังคงอยู่ที่เพียง 1% ของระดับปกติหลังจากผ่านไป 264 ชั่วโมง

"วีพีเอ็น (VPN) ของ สตาร์ลิงก์ (Starlink) ที่แพงเหลือเชื่อที่ฉันซื้อมาใช้ในกรณีฉุกเฉินใช้เวลานานในการเชื่อมต่อ ทำให้ฉันสงสัยว่ามันคุ้มค่าที่จะเสียเงินมากมายขนาดนี้หรือไม่" ชีมากล่าว

"แต่อย่างน้อยฉันก็สามารถบอกคนที่ฉันรักในต่างประเทศได้ ว่าฉันไม่ได้ถูกไฟไหม้จนเป็นเถ้าถ่าน และฉันยังมีชีวิตอยู่" เธอกล่าว