Lao động châu Á băn khoăn liệu việc làm ở Vùng Vịnh có đáng mạo hiểm không

Tất cả những gì Norma Tactacon có thể làm là cầu nguyện khi tiếng còi báo động vang lên.

Người phụ nữ 49 tuổi, làm giúp việc nhà ở Trung Đông, đang cách xa quê nhà Philippines hàng ngàn cây số, nơi chồng và ba đứa con bà sinh sống.

Mắc kẹt ở Qatar, nơi đang nằm giữa cuộc chiến của Mỹ và Israel nhắm vào Iran, hy vọng duy nhất của bà là được trở về nhà với gia đình.

"Tôi sợ hãi và lo lắng mỗi khi nhìn thấy hình ảnh và video về tên lửa trên không," bà nói với BBC.

"Tôi cần phải sống sót để ở bên gia đình mình. Tôi là tất cả những gì họ có."

Khi các quốc gia Vùng Vịnh giàu có trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công của Iran vì các căn cứ quân sự của Mỹ ở đó, người nước ngoài đã rời đi với số lượng lớn và du khách cũng tránh xa.

Nhưng điều này đặc biệt khó khăn đối với hàng triệu người di cư mà tương lai của họ giờ đây trở nên bất định.

Từ người giúp việc nhà đến công nhân xây dựng, họ từ lâu đã hòa vào nền kinh tế của các quốc gia này để giúp gia đình họ ở quê nhà thoát khỏi nghèo đói.

Bà Tactacon từng hy vọng có thể chu cấp cho con trai 23 tuổi của mình tốt nghiệp học viện cảnh sát và cho hai cô con gái, 22 và 24 tuổi, trở thành y tá, một bước đệm để có được những công việc lương cao ở nước ngoài.

Đó là lý do tại sao bà đã dành phần lớn trong hai thập kỷ để làm giúp việc nhà ở Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Điều vẫn giữ bà ở đó chính là mức lương. Người giúp việc nhà người Philippines ở Trung Đông kiếm được mức lương tối thiểu 500 đô la (13 triệu đồng)/tháng, gấp khoảng bốn đến năm lần so với mức lương họ có thể kiếm được trong một công việc tương tự ở quê nhà.

"Tôi hy vọng thế giới sẽ lại hòa bình và mọi thứ sẽ trở lại như xưa. Tôi cầu nguyện chiến tranh sẽ chấm dứt", bà Tactacon nói ở Qatar.

Nhưng chiến tranh đang khiến bà phải suy nghĩ lại. Bà có thể trở về nhà và bắt đầu một công việc kinh doanh nhỏ với chồng. Bà có lý do để lo lắng.

Một trong những nạn nhân đầu tiên của cuộc xung đột là Mary Ann Veolasquez, 32 tuổi, người Philippines, làm nghề chăm sóc người già ở Israel.

Đại sứ quán Israel tại Manila cho biết cô bị thương khi đang đưa bệnh nhân đến nơi an toàn, sau khi một tên lửa đạn đạo bắn trúng căn hộ của cô ở Tel Aviv.

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), khu vực này là nơi sinh sống của 24 triệu lao động nhập cư, trở thành điểm đến hàng đầu thế giới về lao động nước ngoài. Hầu hết họ đến từ châu Á - Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Philippines và Indonesia.

Nhiều người lao động này làm những công việc lương thấp hoặc bấp bênh, và ít được tiếp cận với các dịch vụ như chăm sóc sức khỏe, ILO cho hay.

Theo các báo cáo, ít nhất 12 lao động nhập cư Nam Á đã thiệt mạng cho đến nay do cuộc xung đột.

Số người chết ngày càng tăng trong chiến tranh bao gồm Dibas Shrestha, 29 tuổi, người Nepal, làm bảo vệ ở Abu Dhabi.

Anh thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Iran vào ngày 1/3.

"Tôi đã cố gắng thuyết phục nó trở về Nepal, nhưng nó nói rằng mình thích công việc ở Abu Dhabi và cuộc sống thì rất tốt," ông Ramesh, chú của Shrestha, nói với BBC.

"Chúng tôi có nhiều người thân đã chuyển đến Vùng Vịnh làm việc, vì vậy chúng tôi rất lo lắng cho tất cả bọn họ."

Khi chiến tranh bắt đầu, anh Shrestha trấn an gia đình rằng mọi việc đều an toàn. Trong một bài đăng trên Facebook, anh viết rằng việc xem tin tức đã khiến anh "lo lắng" nhưng cũng cảm thấy răng "tin tức đôi khi đưa ra thông tin phóng đại hoặc gây hiểu nhầm".

Chú của Shrestha nói rằng anh đã tiết kiệm tiền để xây dựng lại nhà của bố mẹ sau khi bị hư hại trong trận động đất năm 2015 khiến hàng trăm người thiệt mạng.

"Nó là con trai duy nhất của họ," ông Ramesh nói thêm. "Rất tốt bụng và rất thông minh."

Cách đó hơn 120km, tại Dubai, mảnh vỡ từ một quả tên lửa bị đánh chặn đã giết chết Ahmad Ali, một nhà cung cấp bồn chứa nước 55 tuổi đến từ Bangladesh.

Con trai ông, Abdul Haque, cho biết anh đã sang UAE làm việc cùng cha nhưng đã trở về Bangladesh trước khi chiến tranh bắt đầu.

Cha anh vẫn tiếp tục gửi tiền về nhà - từ 500 đến 600 đô la mỗi tháng, một khoản tiền rất lớn ở quốc gia nghèo khó Nam Á này.

Ahmad qua đời trong tháng Ramadan, và con trai ông được biết chuyện xảy ra vào buổi tối, ngay khi mọi người dùng bữa tối sau thời gian nhịn ăn.

"Cha thực sự thích người dân ở Dubai, ông ấy nói họ rất hiếu khách, đó là một nơi tuyệt vời để sống," Abdul nói với BBC.

"Tôi thậm chí không nghĩ ông ấy biết chiến tranh đang diễn ra. Ông không đọc tin tức và không có điện thoại thông minh."

Quan điểm của Abdul về Dubai và khu vực đã thay đổi: "Bây giờ không còn an toàn nữa, không ai muốn mất cha."

Các chính phủ ở châu Á đang gấp rút đưa người lao động nhập cư về nước.

Nhưng mối đe dọa từ các cuộc tấn công tên lửa đã làm gián đoạn việc đi lại đến và đi từ Dubai, Abu Dhabi và Qatar. Vì vậy, những người muốn rời đi đã phải chọn những tuyến đường dài hơn để về nhà.

Chuyến bay hồi hương cuối cùng đã đưa 234 công nhân Philippines từ Kuwait, Qatar và Bahrain di chuyển bằng đường bộ tới tám tiếng đến Ả Rập Xê Út, nơi 109 người khác đang chờ để lên chuyến bay của hãng hàng không Philippine Airlines.

Theo chính phủ, tính đến ngày 23/3, gần 2.000 công nhân Philippines và người thân của họ đã được đưa trở lại Manila bằng đường hàng không.

Trung Đông là nơi sinh sống của khoảng một nửa trong số hơn hai triệu người Philippines đang làm việc ở nước ngoài, và kiều hối của họ chiếm 10% nền kinh tế.

Kiều hối cũng rất quan trọng đối với Bangladesh - phần lớn trong số 14 triệu lao động di cư của nước này đang làm việc ở Trung Đông.

Gần 500 công nhân Bangladesh đã được hồi hương kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu và Dhaka đã sắp xếp ít nhất hai chuyến bay nữa về nước, khởi hành từ Bahrain.

Đối với một số người, rời đi không phải là một lựa chọn. Su Su đến từ Myanmar đã tìm được một mái ấm an toàn ở Dubai khi cô rời đất nước đang chìm trong cuộc nội chiến đẫm máu kéo dài từ năm 2021.

Người phụ nữ 31 tuổi, làm chuyên viên vận hành cho một công ty bất động sản, đã sống ở Dubai được hai năm.

Cô cho biết việc làm việc tại nhà hiện tại khiến cô nhớ đến thời kỳ phong tỏa do Covid - ngoại trừ việc khi nghe thấy tiếng còi báo động. Khi đó, cô cần phải tránh xa cửa sổ.

"Tôi đã chuẩn bị sẵn một túi đồ khẩn cấp phòng trường hợp phải sơ tán... Đây chỉ là thói quen tôi học được từ Myanmar."

Tuy nhiên, cô khẳng định: "Cảm giác ở đây tôi bình tĩnh hơn. Tôi tin rằng cuối cùng mọi chuyện sẽ ổn thôi."

BBC News Tiếng Miến Điện BBC News Tiếng Indonesia tường thuật bổ sung