Iran sử dụng trẻ em làm nhiệm vụ an ninh trong thời chiến

Cái chết của một cậu bé 11 tuổi người Iran, được cho là trong một cuộc không kích khi đang cùng với cha mình trực tại một chốt kiểm soát an ninh ở Tehran, đã khiến dư luận chú ý đến một sáng kiến ​​mới nhằm tuyển dụng trẻ em vào các lực lượng an ninh.

Mẹ của Alireza Jafari, bà Sadaf Monfared, nói với tờ báo Hamshahri do chính quyền thành phố kiểm soát rằng hai cha con đã giúp các đội tuần tra và trạm kiểm soát của lực lượng dân quân tình nguyện Basij "duy trì an ninh cho Tehran và người dân".

Cả hai cha con bị giết vào ngày 11/3.

Tuần trước, một quan chức của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) ở Tehran nói với hãng thông tấn Fars News Agency, một tổ chức có mối liên hệ với IRGC, rằng tổ chức này sẽ tuyển dụng "tình nguyện viên" từ 12 tuổi trở lên.

Các nhân chứng cho BBC hay rằng họ đã nhìn thấy trẻ em, trong đó có một số em được trang bị vũ khí, đảm nhiệm công tác an ninh ở thủ đô và các thành phố khác.

Các tổ chức nhân quyền nước ngoài cũng đã đưa tin về cái chết của Alireza.

Nhóm nhân quyền người Kurd có tên Hengaw cho biết Alireza là một "học sinh lớp năm", và thiệt mạng khi đang có mặt tại một trạm kiểm soát ở Tehran.

Mẹ của Alireza cho biết chồng bà đã nói với bà rằng trạm gác này không đủ nhân viên, chỉ có "bốn người" ở đó.

Bà kể chồng mình đã đưa Alireza đi cùng và dặn con trai cần "chuẩn bị cho những ngày sắp tới".

Bà nhớ lại con trai mình đã nói: "Mẹ ơi, hoặc chúng ta thắng cuộc chiến này hoặc chúng ta trở thành những người tử vì đạo. Thượng Đế phù hộ, chúng ta sẽ thắng, nhưng con muốn trở thành một người tử vì đạo."

Báo Hamshahri cho biết họ đã hứng phải "cuộc tấn công bằng drone của Israel".

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) nói với BBC rằng họ không thể xác minh thông tin này nếu không được cung cấp tọa độ của vụ tấn công được cho là đã xảy ra.

Rahim Nadali, thuộc Quân đoàn Muhammad Rasulollah vùng Tehran của IRGC, cho biết chương trình mới, được gọi là "Chiến binh Bảo vệ Tổ quốc cho Iran", sẽ giao cho trẻ em nhiều nhiệm vụ khác nhau, trong đó có tuần tra và triển khai tại các trạm kiểm soát.

Ông nói thêm rằng việc tuyển mộ có thể diễn ra tại các nhà thờ Hồi giáo trực thuộc lực lượng dân quân Basij ở Tehran, và tại các quảng trường thành phố nơi đã diễn ra các cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ.

Basij là một lực lượng dân quân tình nguyện do IRGC kiểm soát, với ước tính khoảng một triệu thành viên.

Lực lượng này thường được triển khai trên đường phố để trấn áp những người bất đồng chính kiến.

Israel cho biết gần đây họ đã nhắm mục tiêu vào một số trạm kiểm soát của Basij.

Mặc dù chính phủ Iran đã áp lệnh cắt internet, BBC đã trao đổi với bốn nhân chứng cho biết họ nhìn thấy trẻ em dưới 18 tuổi tại các trạm kiểm soát ở Tehran, thành phố Karaj gần đó và thành phố Rasht ở phía bắc.

Tên của các nhân chứng đã được thay đổi vì lý do an ninh.

Golnaz, một phụ nữ ngoài 20 tuổi ở phía đông Tehran, nói với BBC rằng cô đã nhìn thấy những thiếu niên có vũ trang tham gia lực lượng Basiji khi cô ra ngoài sau một cuộc không kích vào ngày 9/3 để xem chuyện gì đang xảy ra.

Sara, cũng ngoài 20 tuổi ở phía tây Tehran, nói với BBC rằng cô đã nhìn thấy một thiếu niên tại một trạm kiểm soát vào ngày 25/3.

"Cậu ta chĩa súng vào các xe ô tô. Cậu ta và những người khác chặn xe và lục soát. Cậu ta thấp và gầy."

Tháng trước, người dân Iran đã nói với BBC về các trạm kiểm soát an ninh xung quanh thủ đô, nơi họ cho biết cư dân bị chặn lại và lục soát.

Những người có thể kết nối internet đã nói với BBC rằng việc này vẫn đang tiếp diễn, và ban đêm, một số đội tuần tra đi lại với cờ và loa phóng thanh của Cộng hòa Hồi giáo.

Một số người nói với BBC rằng họ cũng đã nhìn thấy các thiếu niên tại các trạm kiểm soát ở các thành phố khác ngoài Tehran.

Peyman, khoảng 20 tuổi và sống ở Karaj, nói với BBC rằng anh đã nhìn thấy một người mà anh gọi là "cậu thiếu niên" cầm súng AK tại một trạm kiểm soát vào ngày 30/3.

"Cậu ấy còn chưa có ria mép," anh nói.

Tina, cũng khoảng 20 tuổi và đến từ Rasht, nói với BBC rằng cô đã nhìn thấy những người trẻ tuổi đang làm nhiệm vụ tại một quảng trường trong thành phố vào ngày 14/3.

"Họ đeo mặt nạ nên che kín mặt. Nhưng rõ ràng đó là trẻ em; tôi có thể nhận ra qua ánh mắt. Những người này cũng thấp bé nữa. Họ đứng trước những người lính trưởng thành. Tôi vừa cảm thấy đáng thương lại cũng vừa thấy sợ."

Trong một báo cáo về chiến dịch tuyển quân, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) cho biết đó là "sự vi phạm nghiêm trọng quyền trẻ em và là tội ác chiến tranh nếu trẻ em dưới 15 tuổi".

"Không có lý do gì để biện minh cho chiến dịch tuyển quân nhắm vào trẻ em, huống chi là trẻ 12 tuổi," ông Bill Van Esveld của HRW nói.

"Điều này cho thấy chính quyền Iran rõ ràng sẵn sàng đánh đổi tính mạng của trẻ em để có thêm nhân lực."

Bà Pegah Banihashemi, chuyên gia về luật hiến pháp và nhân quyền tại Trường Luật Đại học Chicago, nói với BBC: "Theo luật quốc tế, việc sử dụng trẻ em trong các vai trò an ninh hoặc quân sự bị hạn chế nghiêm ngặt và trong nhiều trường hợp là bất hợp pháp."

Bà cũng cho biết việc triển khai "gây ra những rủi ro lớn hơn cho xã hội: trẻ vị thành niên chưa được huấn luyện, hoạt động dưới áp lực, thường với cơ cấu chỉ huy hạn chế và hiểu biết không đầy đủ về việc sử dụng vũ lực, có thể vô tình làm leo thang bạo lực và gây nguy hiểm cho dân thường".

Bà Holly Dagres, chuyên gia về Iran tại Viện Chính sách Cận Đông Washington, nói với BBC rằng việc sử dụng trẻ em tại các trạm kiểm soát an ninh "cho thấy sự tuyệt vọng của Cộng hòa Hồi giáo".

Bà nói điều đó cho thấy "họ không được lòng dân đến mức gặp khó khăn khi tuyển dụng người lớn để làm việc tại các chốt kiểm soát an ninh và phải dùng đến trẻ em cho các vai trò hỗ trợ trong thời chiến".