Thống đốc Nguyễn Thị Hồng trở thành phó chủ tịch Quốc hội

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã được bầu làm phó chủ tịch Quốc hội vào chiều 6/4.

Ngoài bà Hồng, danh sách phó chủ tịch cơ quan lập pháp của Việt Nam còn có ông Đỗ Văn Chiến, ông Nguyễn Khắc Định, bà Nguyễn Thị Thanh, ông Nguyễn Doãn Anh và ông Nguyễn Hồng Diên.

Cùng Thống đốc Hồng, hai nhân sự mới được kiện toàn vào đội ngũ lãnh đạo Quốc hội là ông Nguyễn Doãn Anh – bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa và ông Nguyễn Hồng Diên – phó bí thư Đảng ủy Quốc hội.

Các phó chủ tịch khóa trước là các ông Nguyễn Đức Hải, Trần Quang Phương, Vũ Hồng Thanh và Lê Minh Hoan rời nhiệm sở.

Các phó Chủ tịch Quốc hội giúp Chủ tịch Quốc hội làm nhiệm vụ theo sự phân công của Chủ tịch, theo Luật tổ chức Quốc hội.

Khi Chủ tịch Quốc hội vắng mặt thì một Phó Chủ tịch Quốc hội được Chủ tịch uỷ nhiệm thay mặt thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch Quốc hội.

Trước đó, vào hôm 27/3, một bản tin được đăng trên Reuters cho hay bà Hồng sẽ thôi giữ chức vụ thống đốc khi kết thúc nhiệm kỳ và không tiếp tục trong nhiệm kỳ mới để tập trung vào vai trò mới tại Quốc hội.

Khi đó, hãng tin này cho hay bà sẽ đảm nhận một vị trí cấp cao trong cơ quan lập pháp vào tháng Tư.

Việc bà rời nhiệm sở được dự báo sẽ không gây ra tác động đáng kể đến chính sách tiền tệ, theo Reuters.

Tuy nhiên, thay đổi này diễn ra vào thời điểm nhạy cảm, khi các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến tranh tại Iran gây ra.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam cũng nỗ lực tiết chế các quyết định chính trị có thể gây ra hệ lụy tài chính tiêu cực.

Reuters dẫn ví dụ rằng năm ngoái, cơ quan này đã cảnh báo về những rủi ro từ hồ sơ đấu thầu của tập đoàn Vingroup cho một dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam, điều mà phần lớn rủi ro tài chính được đẩy về phía NHNN. Sau đó, Vingroup đã rút đơn thầu này.

Bà Hồng, sinh năm 1968, trúng cử Quốc hội khóa 16, đánh dấu lần đầu bà làm đại biểu tại cơ quan lập pháp. Bà tranh cử tại tỉnh Sơn La và nhận được gần 259.000 phiếu bầu, đạt tỷ lệ 95,09% số phiếu hợp lệ.

NHNN có nhiệm vụ kiểm soát lạm phát, với mục tiêu thứ yếu là hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, cơ quan này đã tăng đáng kể các mục tiêu tăng trưởng tín dụng nhằm thúc đẩy mở rộng kinh tế.

Năm ngoái, mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho hệ thống ngân hàng đã được nâng lên 20% từ mức 16%. Sau những lo ngại về rủi ro bong bóng tài sản, mục tiêu đó đã được hạ xuống 15% hồi tháng Một, dù con số này thường được điều chỉnh trong năm.

Bà Nguyễn Thị Hồng là nữ Thống đốc đầu tiên và duy nhất trong lịch sử 15 đời lãnh đạo NHNN.

Trưởng thành từ chuyên viên tại NHNN từ năm 1991, bà chính thức giữ cương vị Thống đốc từ tháng 11/2020 và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội 13.

Vị trí thống đốc này vốn được xem là nấc thang quan trọng trong hệ thống chính trị Việt Nam, khi nhiều người tiền nhiệm như các ông Lê Minh Hưng, Nguyễn Văn Bình hay Nguyễn Tấn Dũng sau đó đều đảm nhiệm những chức vụ cao hơn trong Bộ Chính trị hoặc hàng ngũ lãnh đạo cấp cao của Nhà nước.

Nhiệm kỳ của Thống đốc Nguyễn Thị Hồng trải qua nhiều sóng gió khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) liên tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, khiến dòng tiền tháo chạy khỏi các thị trường mới nổi.

Để hỗ trợ phục hồi kinh tế hậu đại dịch theo chủ trương của Quốc hội, NHNN ban đầu kiên trì giữ nguyên lãi suất và chấp nhận bán ra khoảng 22 tỷ USD để can thiệp tỷ giá. Tuy nhiên, động thái này khiến dự trữ ngoại hối sụt giảm mạnh từ mức đỉnh 110 tỷ USD xuống dưới 90 tỷ USD mà vẫn không thể hạ nhiệt được tỷ giá.

Hệ quả là NHNN buộc phải thay đổi chính sách, ngừng bán ngoại tệ và tăng lãi suất thêm 1 điểm phần trăm. Đến cuối năm 2024, dự trữ ngoại hối chỉ còn khoảng 79 tỷ USD và áp lực mất giá của đồng Việt Nam vẫn hiện hữu rõ rệt ở thời điểm hiện tại.

Hiện nay, NHNN đang đứng trước tình thế khó khăn khi dư địa chính sách tiền tệ bị thu hẹp đáng kể trước áp lực kép từ tỷ giá và lạm phát.

Trong khi mục tiêu kỹ trị đòi hỏi phải tăng lãi suất để ổn định đồng nội tệ và bảo vệ dự trữ ngoại hối, thì ý chí chính trị lại ưu tiên duy trì lãi suất thấp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, với mục tiêu trên 10% trong nhiệm kỳ 2026-2031.

Một trong những biện pháp mà Chính phủ Phạm Minh Chính trước đó áp dụng là thông qua việc bơm tiền và tăng trưởng tín dụng.

Nữ thống đốc đã phải tìm cách giải quyết sự mâu thuẫn giữa các mục tiêu chính sách ngược chiều này trong một nền kinh tế vốn phụ thuộc rất lớn vào vốn vay ngân hàng.

Tổ chức xếp hạng tín dụng S&P Ratings năm 2025 đánh giá lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam có rủi ro cao do những hạn chế về quy định, tính minh bạch kém và tiêu chuẩn công bố thông tin chưa cao.

Gần đây vào tháng 2, một tổ chức tương tự là Moody's cũng cảnh báo rằng nỗ lực thúc đẩy phát triển hạ tầng của Việt Nam có thể dẫn đến thâm hụt tài khóa cao hơn và nợ công gia tăng.