Adeiledd yr atom
Y model niwclear
Mae atomau’n cynnwys tri gronyn isatomig sef Gronyn isatomig gyda gwefr bositif a màs cymharol o 1., Gronyn isatomig heb ei wefru, gyda màs o 1 o’i gymharu â’r proton. ac Gronyn isatomig yw electron, sydd â gwefr negatif a'i fàs yn ddibwys o'i gymharu â phroton a niwtron..
Mae’r protonau a’r niwtronau yn y Rhan ganolog atom. Mae’n cynnwys protonau a niwtronau, a dyma lle mae’r rhan fwyaf o fàs yr atom. Mwy nag un niwclews yw niwclysau. yng nghanol yr atom. Mae’r niwclews yn llawer llai na’r atom cyfan. Mae’r electronau wedi’u trefnu mewn plisg o gwmpas y niwclews.
Priodweddau gronynnau isatomig
| Gronyn | Màs cymharol | Gwefr gymharol |
| Proton | 1 | +1 |
| Niwtron | 1 | 0 |
| Electron | \(\frac{1}{1836}\) Gallwn ni ddisgrifio hyn fel dibwys (bron yn sero). | –1 |
| Gronyn | Proton |
|---|---|
| Màs cymharol | 1 |
| Gwefr gymharol | +1 |
| Gronyn | Niwtron |
|---|---|
| Màs cymharol | 1 |
| Gwefr gymharol | 0 |
| Gronyn | Electron |
|---|---|
| Màs cymharol | \(\frac{1}{1836}\) Gallwn ni ddisgrifio hyn fel dibwys (bron yn sero). |
| Gwefr gymharol | –1 |
Mae nifer yr electronau mewn atom bob amser yr un fath â nifer y protonau, felly mae atomau yn drydanol Gwrthrych heb wefr bositif na negatif. ar y cyfan.
Mae atomau’n gallu colli neu ennill electronau. Wrth wneud hyn, maen nhw’n ffurfio gronynnau â gwefr o’r enw ïonau:
- os yw atom yn colli un neu fwy o electronau, mae’n ffurfio ïon â gwefr bositif
- os yw atom yn ennill un neu fwy o electronau, mae’n ffurfio ïon â gwefr negatif