Welcome to My Bitesize, let's get you set up!

Add your subjects to find the right study guides, track progress and keep everything in one place.

Add my subjects
My Subjects

Yr atomMàs atomig cymharol

Mae atomau'n cynnwys protonau, niwtronau ac electronau. Mae'r electronau wedi'u trefnu mewn plisg o gwmpas y niwclews.

Part of CemegAdeiledd atomig a'r tabl cyfnodol

Màs atomig cymharol

Mae gan wahanol wahanol fasau. Mae atomau mor fach, mae hi’n fwy cyfleus gwybod eu masau o gymharu â’i gilydd. Rydyn ni’n defnyddio carbon fel yr atom safonol, ac mae ganddo fàs atomig cymharol (Ar) o 12.

  • Os yw Ar atom yn llai na hyn, mae ei fàs yn llai na màs atom carbon.
  • Os yw Ar atom yn fwy na hyn, mae ei fàs yn fwy na màs atom carbon.

Gwerthoedd Ar elfennau

Mae’r tabl yn dangos rhai gwerthoedd Ar:

ElfenMàs atomig cymharol
Hydrogen, H1
Carbon, C12
Ocsigen, O16
Magnesiwm, Mg24
Clorin, Cl35.5
ElfenHydrogen, H
Màs atomig cymharol1
ElfenCarbon, C
Màs atomig cymharol12
ElfenOcsigen, O
Màs atomig cymharol16
ElfenMagnesiwm, Mg
Màs atomig cymharol24
ElfenClorin, Cl
Màs atomig cymharol35.5

Mae’r gwerthoedd hyn yn dangos bod màs atom magnesiwm ddwywaith cymaint â màs atom carbon, a 24 gwaith cymaint â màs atom hydrogen. Maen nhw hefyd yn dangos bod màs atom hydrogen 12 gwaith yn llai na màs atom carbon. Mae’r gwerthoedd Ar hefyd yn caniatáu i ti gyfrifo bod màs tri atom ocsigen yr un fath â màs dau atom magnesiwm.

Mae Ar clorin, sef 35.5, yn gyfartaledd masau’r gwahanol clorin.

Cyfrifo màs atomig cymharol o gyflenwad isotopig [Haen uwch yn unig]

Màs atomig cymharol elfen yw cyfartaledd pwysol masau atomau’r isotopau – oherwydd os oes llawer mwy o un isotop, bydd hwnnw’n cael llawer mwy o ddylanwad ar y màs cyfartalog na’r isotop llai cyffredin.

Er enghraifft, mae gan glorin ddau isotop: 35Cl a 37Cl. Ond dydy màs atomig cymharol clorin ddim yn 36. Mewn unrhyw sampl clorin, mae 75 y cant o’r atomau’n 35Cl ac mae’r 25 y cant arall yn 37Cl.

Rydyn ni’n cyfrifo’r màs atomig cymharol drwy ddefnyddio’r fformiwla ganlynol, wedi’i harddangos ar gyfer dau isotop. Mae’r cyflenwadau wedi’u rhoi fel gwerthoedd canran.

\(A_{r} = \frac{(mas~1 \times cyflenwad~1) + (mas~2 \times cyflenwad~2) + \ldots}{100}\)

Er enghraifft, gan ddefnyddio clorin:

\(A_{r} = \frac{(35 \times 75) + (37 \times 25)}{100}\)

\(A_{r} = \frac{(2625) + (925)}{100}\)

\(A_{r} = \frac{3550}{100}\)

\(A_{r} = 35.5\)

Trending Now