Home

Explore the BBC

MAWRTH
18fed Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig


	A-Y \| Chwilota

	Newyddion Chwaraeon Y Tywydd



	BBC Homepage Cymru'r Byd

»	Canrif O Brifwyl 1900 - 1913 1914 - 1937 1938 - 1955 1956 - 1966 1967 - 1979 1980 - 1999 Radio a Teledu Ble ar y We Amserlen teledu Amserlen radio E-gardiau Arolwg 2001 Gwybodaeth Ymateb

Lleoliad yr Eisteddfod Bae Colwyn

Prif Ddigwyddiadau Hanesyddol

Edward VII yn marw, Siôr V yn dod yn frenin.
Enwi David, mab Siôr V, yn Dywysog Cymru.
Y Rhyddfrydwyr yn colli eu mwyafrif yn yr Etholiad Cyffredinol.
Gwrthdaro rhwng Ty'r Cyffredin a Thy'r Arglwyddi wrth roi'r drafodaeth am annibyniaeth i Gymru a'r Alban o'r neilltu.
Swffragetiaid yn ymosod ar y Prif Weinidog, Asquith.
Cychwyn cyfnod yr 'Aflonyddwch Mawr', sef y don o anniddigrwydd a ddaeth yn ffenomen ryng-genedlaethol.
Terfysgoedd Tonypandy a phlismyn a milwyr yn ceisio cadw trefn.
Oherwydd atgasedd y goludog ac adwaith Seisnig yn erbyn Lloyd George, pardduwyd y Cymry mewn cyfrolau fel Perfidious Welshman.
John Rhys a Brynmor Jones yn cyhoeddi The Welsh People.
Capten Scott yn hwylio o Gaerdydd i Begwn y De ar y Terra Nova.
Florence Nightingale, Mark Twain, Tolstoy a Henri Rousseau yn marw.

Archdderwydd Dyfed

Y Gadair

Testun. Awdl: 'Yr Haf'
Enillydd: R.Williams Parry
Beirniaid: Dyfed, Berw, Pedrog

Ymateb a sylwadau Alan Llwyd

Er bod hwn yn gyfnod o wrthdaro ac o aniddiddigrwydd ymysg rhai merched a gweithwyr, 'roedd y gerdd hon yn adlewyrchu meddylfryd y cyfnod Edwardaidd: cyfnod o ffyniant a chyfnod o heddwch a hawddfyd. 'Roedd mwy o amser i hamddena ar ôl i'r undebau ymladd am lai o oriau gwaith ac ar ôl cyllideb chwyldroadol Lloyd George. Awdl 'Yr Haf' yw un o awdlau gorau'r ugeinfed ganrif hyd y dydd hwn. Cyrhaeddodd y Mudiad Rhamantaidd rhyw fath o anterth ym 1910. Awdl am Anfarwoldeb Serch, sef un o brif themâu'r beirdd rhamantaidd, oedd 'Yr Haf', ac 'roedd yn drwm dan ddylanwad cyfieithiad John Morris-Jones o benillion Omar Khayyâm, fel llawer o gerddi'r Rhamantwyr.

Y Goron

Testun. Pryddest: 'Ednyfed Fychan'
Enillydd: Crwys
Beirniaid: Cadfan, Gwynedd, Gwili
Cerddi eraill: daeth Alafon yn ail.

Ymateb a sylwadau Alan Llwyd

Pryddest arall ar destun hanesyddol, dull o ganu a oedd wedi hen chwythu ei blwc erbyn 1910. Pryddest anarbennig yw pryddest Crwys.

Y Fedal Ryddiaith                    Sefydlwyd ym 1937

Tlws y Ddrama                         Cystadleuaeth gynhlaiwyd rhwng 1961 a 1993

Tlws y Cerddor                        Sefydlwyd ym 1990

Llyfrau perthnasol

Dau lyfr Canrif o Brifwyl gan Alan Llwyd, Cyhoeddwyr, Barddas. Mis Awst 2000.

About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy

Trending Now