Cynnydd sylweddol yn y galw am help ar Yr Wyddfa

Mae'r galw ar wasanaethau'r achubwyr sy'n helpu pobl mewn trafferthion ar Yr Wyddfa wedi cynyddu'n sylweddol eleni.

Yn ôl Tîm Achub Mynydd Llanberis, roedd nifer y galwadau am gymorth 18% yn uwch dros wyth mis cyntaf 2023 o'i gymharu â'r un cyfnod y llynedd.

Awgrymodd yr is-gadeirydd, Gruff Owen, y gallai'r sefyllfa fod yn anghynaladwy os ydy nifer y digwyddiadau brys yn parhau i dyfu.

Mae'n credu hefyd y gallai'r flwyddyn yma dorri'r record am nifer y galwadau i'w gwasanaeth.

"Adeg yma'r flwyddyn ddiwethaf, roedden ni o gwmpas 151 o ddigwyddiadau i'r tîm," esboniodd.

"Eleni 'dan ni wedi cyrraedd 182. Felly mae 'na gynnydd mawr y flwyddyn yma.

"'Dan ni'n disgwyl gweld ym mis Awst rhyw 30 neu 40 o ddigwyddiadau.

"Os ydy hynna'n digwydd eleni, fyddan ni'n cael y flwyddyn brysuraf erioed."

Gwirfoddolwyr sy'n rhedeg timau achub mynydd fel hwn, ac ar hyn o bryd mae 'na 55 o bobl yn rhan o griw Llanberis.

Ymateb i rhwng 80 a 100 digwyddiad y flwyddyn oedd y gwasanaeth pan ddechreuodd Gruff Owen roi ei amser i'r achos tua 15 mlynedd yn ôl.

Bellach, mae'n poeni nad oes ganddyn nhw'r bobl na'r adnoddau i ymateb i'r galw.

"'Dan ni rŵan mewn sefyllfa lle 'dan ni'n delio efo mwy nag un digwyddiad ar y tro," meddai.

"'Dan ni wedi bod yn lwcus hyd yn hyn - fel arfer maen nhw'n ddigwyddiadau sydd ddim yn rhy ddifrifol.

"Ond mater o amser fydd o pan fyddan ni'n gorfod delio efo dau neu dri digwyddiad difrifol ar yr un tro a fyddan ni'n eitha' tenau efo aelodau i helpu."

Rhan o'r ateb, ym marn Mr Owen, ydy denu mwy o bobl i wirfoddoli fel rhan o'r tîm.

Yr agwedd arall ydy cydweithio â'r sefydliadau perthnasol i godi ymwybyddiaeth am beryglon y mynyddoedd mewn ardal sy'n hynod boblogaidd ymhlith cerddwyr newydd, yn ogystal â rhai profiadol.

Ar hyn o bryd does dim ystadegau swyddogol ar gael am nifer yr ymwelwyr â'r Wyddfa ers diwedd 2022, ac felly dim sicrwydd bod hynny'n rheswm dros y galw cynyddol ar y tîm achub mynydd.

Ond mae tua 600,000 o bobl y flwyddyn yn dod i ddringo'r Wyddfa bob blwyddyn - a rhai ohonyn nhw ddim yn ymwybodol o beryglon y mynyddoedd.

"Be' sy'n achosi'r rhan fwyaf o broblemau… ydy pobl sydd ddim wedi deall bod Yr Wyddfa yn fynydd anodd i'w ddringo - mae pob un llwybr yn heriol," meddai Angela Jones, rheolwr partneriaethau gydag Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri.

"Pan 'dach chi'n dod yma - [mae angen] cynllunio o flaen llaw, gwybod pa fath o le 'dach chi'n dod ato fo, lle 'dach chi'n mynd, lle da chi'n mynd i barcio, a be' 'dach chi ei angen yn eich bag ar gyfer diwrnod ar Yr Wyddfa ym mhob un tywydd.

"Os buasa' pobl rili yn meddwl am be' maen nhw'n ei wneud o flaen llaw ac yn cynllunio'n gall, wedyn gobeithio fydd 'na lai o bwysau ar y timau achub mynydd."

Mae'r parc hefyd dweud bod y cyfryngau cymdeithasol yn cael effaith ar ba leoliadau sy'n boblogaidd a'r math o dwristiaid sy'n dod i lethrau'r Wyddfa.

Yn ddiweddar, mae delweddau o raeadrau Afon Cwm Llan, wrth ymyl Llwybr Watkin sy'n arwain o ardal Nant Gwynant i'r copa, wedi magu enwogrwydd ar TikTok ac Instagram.

"'Dan ni wedi gweld niferoedd yn cynyddu yn eithriadol dros y blynyddoedd diwethaf, ac mae hyn i gyd wedi dod o bobl yn rhannu lluniau o'r pyllau a'r rhaeadrau ar y llwybr," meddai Ms Jones.

"Un peth 'sŵn i'n ofyn i bobl… ydy i feddwl dim jyst am eu hôl troed nhw wrth adael yr ardal, ond hefyd eu hôl troed digidol nhw hefyd.

"Pan mae pobl yn rhannu lleoliadau mae o wedyn yn hyrwyddo llefydd i bobl eraill fynd i weld â nhw."

Wrth iddyn nhw edrych i ddenu mwy aelodau, mae Tîm Achub Mynydd Llanberis hefyd yn apelio am roddion ariannol er mwyn gallu parhau a'u gwaith.

Eu nod ydy symud i bencadlys newydd, modern, gan fod eu cartref mewn hen gapel yn Nant Peris yn gyfyng dan y pwysau presennol.