فاطمه پیمان: نخواستم حضورم در سیاست استرالیا سمبولیک باشد

زمانی که به عنوان جوان‌ترین عضو وارد مجلس سنا در استرالیا شد، نام فاطمه پیمان در سرخط خبرها قرار گرفت و از آن زمان او الهام‌بخش نسل جوان افغان هم بوده است.

فاطمه پیمان، نخستین زن افغان‌تبار در استرالیا است که در ۲۷ سالگی به نمایندگی از ایالت غربی استرالیا از سوی حزب کارگر به مجلس سنا معرفی شد.

او در گفت‌وگوی اختصاصی با بی‌بی‌بی افغانستان می‌گوید: «روز اولی که وارد تالار مجلس سنا شدم، حیرت‌زده بودم. با خود فکر می‌کردم سناتورانی که هم‌سن پدر و مادرم هستند با من چگونه برخورد خواهند کرد.»

برای بسیاری شگفت‌آور بود که یک دختر افغان مهاجر باحجاب چگونه توانسته است پدیده‌ای در سیاست استرالیا شود؟

از آن‌جا که افغان‌ها هم معمولاً صحبت‌های او را با زبان انگلیسی شنیده‌اند، در این گفت‌و‌گوی ویژه، اصرار کردم که این‌بار با من به فارسی‌ دری صحبت کند. از آغاز گفتگو هیجان‌زده بود، اما به روانی و زیبایی صحبت کرد.

او صحبتش را چنین آغاز کرد:‌ «هیچ‌وقت نمی‌خواستم وارد سیاست شوم.»

خانم پیمان در این گفت‌وگوی از لحظه ورودش به سنا صحبت کرد و گفت که خودش هم تصور نمی‌‌کرده است که روزی وارد سیاست شود.

«تو از ده بچه برای ما پیش هستی»

فاطمه پیمان متولد سال ۱۳۷۴ (۱۹۹۵ میلادی) در کابل است و زمانی که طالبان در دوره اول بر بیشتر مناطق افغانستان مسلط شد، او کودکی پنج ساله‌ بود که همراه خانواده‌اش به پاکستان مهاجرت کرد.

زندگی آن‌ها در پاکستان سخت بود. عبدالوکیل، پدر فاطمه در سال ۱۹۹۹ از پاکستان به اندونیزیا رفت، بعد با قایق به استرالیا رسید و سپس حمایت مالی برای آوردن همسرش شگوفه و فرزندانش را فراهم کرد. آن‌ها چهار سال بعد به او پیوستند.

فاطمه پیمان گفته است که سخت‌کوشی و تعهد را از پدرش آموخته است و پدر و مادرش بزرگ‌ترین حامیان زندگی‌اش بودند. پدرش در سال ۲۰۱۹ بر اثر بیماری سرطان از دنیا رفت.

فاطمه هشت ساله بود که با خانواده‌اش به استرالیا رفت. او فرزند ارشد است و دو برادر و یک خواهر دارد. فاطمه پیمان می‌گوید:

«درسی که از پدرجان و مادرجانم آموختم این است که می‌گفتند همت پیش کوه پولاد، ارزن است. همیشه می‌گفتند تو از ده بچه (پسر) برای ما پیش هستی.»

اولین روز در سنا

استرالیا همواره یکی از مقصدهای محبوب برای مهاجرت افغان‌ها بوده است اما بنا به قوانین سخت‌گیرانه‌ مهاجرتی پذیرش محدود داشته است.

از سال ۲۰۲۱ میلادی که طالبان به قدرت بازگشت حدود ۲۵ هزار افغان وارد استرالیا شده‌اند. در سرشماری سال ۲۰۲۴ در استرالیا جمعیت جامعه مهاجران افغان در این کشور ۸۸ هزار و ۷۳۰ نفر است.

فاطمه پیمان در اول جون ۲۰۲۲ (دهم سرطان ۱۴۰۱) به عنوان سناتور ایالت غربی استرالیا انتخاب شد، حدود یک سال پس از اینکه طالبان در افغانستان به قدرت بازگشتند.

به‌عنوان یک سیاستمدار جوان، خانم پیمان باید در برابر گفتار مردم، انتقادها و نگاه‌ها، از هویت و پوشش گرفته تا طرز فکر سیاسی، استوار می‌ماند.

او اولین روزی را به یاد می‌آورد که وارد مجلس سنا شد:

«فشار بسیار زیاد بود. نه‌تنها از سوی افغان‌ها، بلکه مردم در سراسر استرالیا و جهان نگاه‌شان به من بود که چه می‌کنم، چه می‌گویم، چگونه رفتار می‌کنم، آیا می‌توانم کارم را به‌عنوان سناتور درست انجام دهم یا نه.»

«من همیشه با حرف‌های مادرم قوت می‌یافتم. تشویق‌های او بود که نمی‌گذاشت تحت تأثیر حرف‌های مردم قرار بگیرم و با جرأت نظر و فکر خود را بیان می‌کردم.»

با این‌که در سراسر جهان سهم زنان در سیاست نسبت به مردان کم است، اما در همین شمار اندک، زنان افغان در کشورهای میزبان دستاوردهای چشم‌گیری داشته‌اند.

شمار زنان افغان مهاجر فعال که در کشورهای غربی وارد سیاست شده‌اند، به نظر می‌رسد بیشتر از مردان افغان بوده است.

در این زمینه خانم پیمان می‌گوید:

«زنان افغان در کشور خودشان سرکوب شده‌اند؛ وقتی در بیرون فرصت پیدا می‌کنند، از آن استفاده می‌کنند، جرأت دارند و خود را به جایی می‌رسانند. ثابت می‌کنند که خاموش نمی‌مانند.»

«دلتنگ شیریخ و قروت افغانستان هستم»

فاطمه می‌گوید که با وجود دوری از افغانستان، تلاش می‌کند رابطه‌اش با زبان و فرهنگ افغانستان نزدیک بماند.

او گاهی در مراسم و محافل افغان‌ها در استرالیا و جشن‌های عید شرکت می‌کند:

«به جشن‌های عید و عروسی می‌رویم و لباس‌های افغانی خود را می‌پوشیم. برای ما مهم نیست از کدام ولایت افغانستان هستیم. مهم این است که افغان هستیم، مسلمان هستیم و در استرالیا زندگی می‌کنیم.»

از او پرسیدیم چه چیزی بیشتر افغانستان را برایش یادآوری می‌کند؟ گفت شیریخ و قروت افغانستان را دوست دارد.

فاطمه پیمان آخرین‌بار ۱۵ سال پیش در سفر به افغانستان طعم شیریخ را چشیده و می‌گوید دیگر هیچ جا، همان مزه را نیافته است:

«اینجا در ملبورن هم شیریخ هست، افغان‌ها می‌سازند و خورده‌ام، اما به مزه‌ شیریخ افغانستان نمی‌رسد. و قروت را هم دوست دارم و زیاد قروت‌خور هستم.»

مخالف حجاب اجباری

فاطمه پیمان به عنوان سیاستمدار محجبه شناخته می‌شود اما تاکید می‌کند که مخالف اجبار در پوشش زنان است.

او معتقد است که حجاب اجباری در افغانستان و ایران بنا به آموزه‌های اسلامی نیست:

«این‌که در افغانستان و ایران با زور و خشونت زنان را مجبور به حجاب می‌کنند، این اسلام نیست. اسلام طالبان با اسلامی که من خوانده‌ام و در قرآن و حدیث آمده، بسیار متفاوت است.»

او که حجاب را بخشی از هویت خود می‌داند، می‌گوید هر زن حق دارد خود تصمیم بگیرد که حجاب داشته باشد یا نه.

او می‌گوید: «یازده‌ساله بودم که تصمیم گرفتم حجاب کنم. پدرم مرا نشاند و پرسید که آیا می‌توانم تا آخر به این تصمیم پایبند بمانم یا نه؟ گفتم: بلی، این خواست خودم است و تا آخر پای آن ایستاد می‌باشم.»

فاطمه پیمان که در دو دهه اخیر با حجاب ظاهر شده است می‌گوید می‌خواهد نشان دهد که یک فرد در یک زمان می‌تواند «هم افغان باشد، هم مسلمان و هم استرالیایی.»

در روزهای نخست بسیاری در استرالیا با تعجب به حجاب او نگاه می‌کردند، اما می‌گوید «هرگز تحت تأثیر قرار نگرفتم.»

تاسیس حزب جدید

در سال ۲۰۲۴ میلادی عضویت خانم پیمان در حزب حاکم کارگر به‌دلیل «حمایت از مردم غزه» به حالت تعلیق درآمد.

او مدتی بعد، از حزب کارگر استعفا داد و حزب جدیدی به‌نام «صدای استرالیا» را تاسیس کرد.

او می‌گوید: «نمی‌خواستم حضورم تنها سمبولیک باشد و به همین دلیل تصمیم گرفتم از حزب (کارگر) استعفا بدهم.»

خانم پیمان در سال ۲۰۲۴ با جیکوب استوکس ازدواج کرد.

پس از استعفای خانم پیمان از حزب کارگر استرالیا شوهرش، جیکوب استوکس نیز که عضو حزب کارگر بود، از این حزب خارج شد و از همسرش اعلام حمایت کرد.