جهش قیمت نفت و سقوط بازارهای سهام؛ گروه هفت نشست اضطراری برگزار می‌کند

قرار است کشورهای عضو گروه هفت (جی ۷) امروز دوشنبه (۱۹حوت/۹ مارچ) نشستی اضطراری برگزار کنند تا درباره افزایش قیمت نفت تبادل نظر کنند. افزایشی که در پی بالا رفتن بهای نفت خام به بیش از ۱۰۰ دالر در هر بیرل/بشکه و سقوط بازارهای سهام در نتیجه تشدید درگیری میان امریکا و اسرائیل با ایران رخ داده است.

در این نشست وزرای مالیه اقتصادهای بزرگ صنعتی گرد هم می‌آیند تا پیامدهای اقتصادی این درگیری را بررسی کنند.

در پی نگرانی‌ها از اختلال طولانی‌مدت در عرضه انرژی از مسیر مهم کشتیرانی تنگه هرمز، قیمت جهانی نفت روز دوشنبه به حدود ۱۲۰ دالر رسید.

روزنامه فایننشال تایمز گزارش داده است که در نشست گروه هفت احتمال آزادسازی مشترک نفت از ذخایر استراتژیک با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی بررسی خواهد شد.

در صورت اجرای چنین اقدامی، این نخستین بار از سال ۲۰۲۲ خواهد بود که کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی، ذخایر نفتی خود را آزاد می‌کنند؛ اقدامی که پیش‌تر پس از تهاجم گسترده روسیه به اوکراین نیز انجام شده بود.

هرگونه اختلال جدی در عرضه انرژی از این منطقه می‌تواند باعث افزایش قیمت‌ها برای مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها در سراسر جهان شود. افزایش تورم نیز ممکن است موجب شود بانک‌های مرکزی با احتیاط بیشتری اقدام به کاهش نرخ بهره کنند.

حدود یک‌پنجم نفت جهان از طریق تنگه هرمز منتقل می‌شود، اما از زمان آغاز جنگ بیش از یک هفته پیش، رفت‌وآمد نفتکش‌ها در این گذرگاه باریک تقریباً متوقف شده است.

روز یکشنبه، ایران مجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان جانشین پدرش علی خامنه‌ای در مقام رهبری این کشور معرفی کرد؛ اقدامی که نشان می‌دهد با گذشت بیش از یک هفته از آغاز درگیری‌ها، تندروها همچنان کنترل امور کشور را در دست دارند.

در همین حال، امریکا و اسرائیل در دو روز گذشته، موج تازه‌ای از حملات هوایی به نقاط مختلف ایران انجام دادند و اهداف متعددی، از جمله ذخیرگاه‌‌های نفت را مورد حمله قرار دادند.

در مقابل، ایران نیز زیرساخت‌های انرژی در کشورهای همسایه خلیج فارس را هدف قرار داد. عربستان سعودی اعلام کرد که در طول شب دو موج پهپادی را که به سوی یکی از میدان‌های بزرگ نفتی در حرکت بودند رهگیری و منهدم کرده است.

صبح دوشنبه در بازارهای آسیایی، قیمت نفت خام برنت بیش از ۲۵ درصد افزایش یافت و در مقطعی به ۱۱۹.۵۰ دالر در هر بیرل رسید، هرچند بعداً به حدود ۱۰۷ دالر کاهش یافت.

نفت «وست تگزاس اینترمدیت امریکا» نیز نوسان مشابه را تجربه کرد و در حدود ۱۰۴ دالر در هر بیرل معامله شد.

قیمت گاز نیز افزایش یافت. بهای گاز بریتانیا برای تحویل ماه آینده در آغاز معاملات روز دوشنبه نزدیک به ۲۵ درصد افزایش یافت و به ۱۷۱ پنس در هر ترم رسید، هرچند بعداً به حدود ۱۵۶ پنس کاهش یافت.

بازارهای عمده سهام هم در آسیا و اروپا پرتلاطم بوده‌اند. در پایان معاملات، شاخص اصلی بورس توکیو بیش از ۵ درصد، بورس سئول نزدیک به ۶ درصد، بورس هانگ‌کانگ ۱/۳۵ درصد، و بورس شانگهای ۰/۶۷ درصد افت داشتند.

سه بورس بزرگ اروپا هم شرایط مشابهی را تجربه کرده‌اند. با شروع کار این بازارها، شاخص اصلی بورس لندن بیش از ۱/۵ درصد و بورس‌های پاریس و فرانکفورت نزدیک به ۲/۵ درصد کاهش یافتند.

عدنان مزراعی از مؤسسه اقتصاد بین‌الملل پترسون گفت افزایش قیمت نفت با توجه به توقف تولید در برخی کشورهای خلیج فارس و نشانه‌های طولانی شدن درگیری در منطقه قابل پیش‌بینی بوده است.

او افزود: «مردم در حال درک این واقعیت هستند که این بحران به‌سرعت پایان نخواهد یافت» و همچنین اظهار داشت که وعده‌ها و اهداف اعلام‌شده از سوی امریکا «بیش از پیش غیرواقعی به نظر می‌رسند.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا که در کارزار انتخاباتی خود وعده کاهش هزینه‌های زندگی را داده بود، بارها نگرانی‌ها درباره افزایش قیمت نفت را رد کرده است.

او روز یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال خود نوشت: «افزايش کوتاه مدت قيمت نفت، که وقتی تهديد هسته‌ای ايران از بين برود به سرعت کاهش می يابد، بهای بسيار کوچکی برای امنيت و صلح امريکا و جهان است. فقط احمق‌ها طور ديگری فکر می‌کنند.»

کریس رایت، وزیر انرژی امریکا، نیز روز یکشنبه به رسانه‌های امریکایی گفت که اسرائیل، نه امریکا، زیرساخت‌های انرژی ایران را هدف قرار می‌دهد؛ در حالی که نگرانی‌هایی درباره افزایش قیمت بنزین در داخل امریکا به دلیل جنگ وجود دارد.

بر اساس داده‌های گروه رانندگان ، میانگین قیمت بنزین معمولی در امریکا هفته گذشته ۱۱ درصد افزایش یافت و به ۳/۳۲ دالر برای هر گالن رسید.