Umukuru w'ubutasi bw'Amerika avuga ko ubutegetsi bwa Irani ari 'butaraga' ariko 'bwarononekaye'

Umukuru w'ubugenzacyaha bw'Amerika, Kash Patel, umukuru w'ubutasi bwa gisirikare bw'Amerika (DIA) Lt Gen James Adams III, umukuru w'ubutasi bw'igihugu Tulsi Gabbard, Lt Gen William Hartman wo mu ngabo z'Amerika, n'umukuru w'ubutasi bwo hanze bw'Amerika (CIA) John Ratcliffe, barimo gutanga ubuhamya.

Ahavuye isanamu, Getty Images

    • Umwanditsi, Madeline Halpert
    • Umwanditsi, Kayla Epstein
  • Igihe co gusoma: iminota 4

Abategetsi bakuru b'ubutasi muri Amerika ku wa gatatu bavuze ko ubutegetsi bwa Irani ari "butaraga" ariko ko "ahanini bwarononekaye".

Umukuru w'ubutasi bw'igihugu Tulsi Gabbard hamwe n'abandi bategetsi bo ku rwego rwo hejuru bo kuri ubu butegetsi bwa Perezida Donald Trump, batanze ubuhamya mu ibazwa ryo mu nteko ishingamategeko mu gihe kirenga amasaha abiri ku nkeke zo ku isi kuri Amerika.

Ni yo makuru ya mbere y'ubutasi yari atanzwe mu ruhame kuva intambara itangiye mu mpera y'ukwezi kwa Gashyantare (2) uyu mwaka, ndetse uko kubazwa kwabaye hashize umunsi umutegetsi wo hejuru w'ibikorwa byo kurwanya iterabwoba yeguye avuga ko Irani nta nkeke yari yegereje kuba yari iteje kuri Amerika.

Gabbard, uhuza ibikorwa by'inzego z'ubutasi z'Amerika, yanavuze ko Amerika yari yarateganyije ko hazabaho umutekano mucye mu Bunigo bwa Hormuz (Détroit d'Ormuz/Strait of Hormuz), umuhora w'ingenzi cyane unyuramo ibicuruzwa.

Yagize ati: "Ubutasi busuzuma ko ubutegetsi muri Irani uko bigaragara ni butaraga, ariko ahanini bwarononekaye kubera ibitero ku butegetsi bwabwo no ku bushobozi bwa gisirikare."

Imbere y'inteko ishingamategeko ari kumwe n'umukuru w'ubutasi bwo mu mahanga bw'Amerika (CIA), umukuru w'ubugenzacyaha bw'Amerika (FBI), umukuru w'ikigo cy'igihugu gishinzwe umutekano (NSA) n'umukuru w'ubutasi bwa gisirikare (DIA), Gabbard yanze gusubiza ubwo yakomezaga kugenda abazwa na Senateri Jon Ossoff, wo mu ishyaka ry'abademokarate, ku kumenya niba yarafataga Irani nk'igihugu giteje inkeke iri hafi kuba.

Yagize ati: "Umuntu wenyine ushobora kumenya ikiri n'ikitari inkeke yegereje kuba ni perezida."

Kuva intambara itangiye, abadepite n'abatanga ibitekerezo ku kuntu ibintu bimeze bo mu mashyaka yombi (iry'abarepubulikani riri ku butegetsi n'iry'abademokarate) bibajije impamvu Amerika yarashe kuri iyo Repubulika ya Kisilamu no kumenya niba ubutegetsi bwa Trump bwari buzi ibibazo bishobora kubaho mu Bunigo bwa Hormuz ku nkombe y'amajyepfo ya Irani.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Perezida Donald Trump yavuze ko Amerika yateye Irani ahanini kubera ko Irani yari irimo gukora intwaro kirimbuzi za nikleyeri, zari ziteje inkeke kuri Amerika na Israel.

Ku wa kabiri, Joe Kent yeguye ku mwanya we nk'umukuru w'ikigo cy'Amerika cyo kurwanya iterabwoba. Mu ibaruwa y'ubwegure bwe yatangaje ku rubuga nkoranyambaga X, yavuze ko Irani "nta nkeke iri hafi kuba" yari iteje kuri Amerika ndetse anenga Trump kubera iyo ntambara.

Umukuru wa CIA, John Ratcliffe, yatanze ubuhamya ku wa gatatu avuga ko atemeranya na Kent.

Yagize ati: "Ntekereza ko Irani yamye ari inkeke kuri Leta Zunze Ubumwe [z'Amerika] mu gihe kirekire, ndetse muri iki gihe yari iteje inkeke y'aka kanya."

Gabbard yavuze ko ibitero byo mu kirere by'Amerika na Israel mu Burasirazuba bwo Hagati "ahanini byashenye" ubushobozi bwa gisirikare bwa Irani.

Yanavuze ko inzego z'ubutasi z'Amerika zasuzumye (zabonaga) ko "Irani yari irimo igerageza gukira iyangirika rikomeye ry'ibikorwa-remezo bya nikleyeri byayo ryabaye mu ntambara y'iminsi 12 ndetse ko yakomeje kwanga kubahiriza inshingano zayo zijyanye n'ibya nikleyeri".

Amerika na Israel byagabye ibitero kuri Irani mu gihe cy'iminsi 12 muri Kamena (6) mu 2025, bigamije gusenya ubushobozi Irani ishobora kuba ifite bwo gukora igisasu kirimbuzi cya nikleyeri.

Mu magambo yanditse yari yateguye kuvugira muri iryo bazwa, Gabbard yari yashimangiye ko ibyo bitero "byashenye burundu" gahunda ya Irani yo gutunganya ibya nikleyeri, ndetse ko Irani "nta muhate" yagize wo kongera kuyubaka. Ariko uko gushimangira ntiyagusomeye aho mu ruhame.

Ubwo Senateri Mark Warner, w'umudemokarate, yabazaga Gabbard impamvu atabivuze, yavuze ko byabaye ngombwa ko agabanya amagambo yo kuvugira mu ruhame kuko amagambo ye yari arimo "kuba maremare".

Warner arasubiza ati: "Rero wahisemo kureka ibice bivuguruza perezida", akomoza ku kwemeza kwa Trump ko igikorwa cya gisirikare kuri Irani cyari gifite ishingiro kubera ko yari irimo ikora intwaro kirimbuzi za nikleyeri.

Abadepite banabajije uruhare abategetsi b'inzego z'ubutasi bagize mu cyemezo cya Trump cyo gutera Irani. Senateri Angus King, wigenga wo muri leta ya Maine, yabajije niba bari bari "mu cyumba" hamwe na Trump ubwo yafataga "icyemezo cya nyuma" cye cyo gutera Irani.

Ratcliffe wa CIA yagereranyije ko yari ari mu nama zibarirwa muri za "mirongo na mirongo" hamwe na Perezida, ariko ko atazi niba hari "igihe kimwe gusa aho [ubwo] icyemezo cyafashwe".

Senateri King yabajije niba abategetsi b'ubutasi bari baramenyesheje Trump ko Irani ishobora gutera Ubunigo bwa Hormuz muri iyi ntambara n'Amerika. Kuva intambara y'Amerika-Israel na Irani itangiye, Irani urebye yafunze uwo muhora w'ingenzi cyane unyuramo ibikomoka kuri peteroli.

Ratcliffe yagize ati: "Perezida ahora ashyikirizwa amakuru ajyanye n'iperereza." Yongeyeho ko Pentagon (ibiro bikuru by'ingabo z'Amerika) yiteguye ko Irani izarasa "inyungu z'Amerika mu bigo by'ingufu [z'amashanyarazi] mu karere kose" kandi ko "yafashe ingamba zo kurinda ingabo".

Gabbard yavuze ko inzego z'ubutasi z'Amerika zifite "isuzuma rimaze igihe kirekire" ko Irani "ishobora kuzafata Ubunigo bwa Hormuz". Yavuze ko minisiteri y'ingabo y'Amerika yafashe "ingamba z'igenamigambi zo gukumira" ishingiye ku makuru y'iyo raporo y'iperereza.