'या' प्राण्याच्या फोटोला मिळाला सर्वोत्तम फोटोचा पुरस्कार; बघा 'वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर ऑफ द इयर' स्पर्धेतील 24 फोटो

    • Author, मॅडी मोलॉय
    • Role, बीबीसी हवामान आणि विज्ञान प्रतिनिधी
  • वाचन वेळ: 9 मिनिटे

एका खेळकर आयबेरियन लिंक्सच्या (Lynx) फोटोला यावर्षीचा 'वाईल्डलाईफ फोटोग्राफर ऑफ द इयर पीपल्स चॉईस अवॉर्ड 2026' पुरस्कार मिळाला आहे.

लिंक्स हा प्राणी मांजराच्या प्रजातीतील असून तो बिबळ्यापेक्षा लहान आणि रानमांजरापेक्षा मोठा असतो. अमेरिका आणि यूरोपच्या उत्तर समशीतोष्ण प्रदेशात आणि आशियाच्या उत्तर व मध्य भागांत हे प्राणी आढळतात.

ऑस्ट्रियाचे फोटोग्राफर जोसेफ स्टेफान यांनी हा फोटो काढला आहे. 'फ्लाईंग रोडन्ट' (Flying Rodent) हे या फोटोचं नाव आहे. स्पेनच्या सियुदाद रिअल प्रांतातील 'Torre de Juan Abad' येथे 2 आठवडे राहून हा फोटो त्यांनी काढला आहे.

हा फोटो काढण्यासाठी ते अनेक दिवस एका जागी लपून प्रयत्न करत होते. त्या दरम्यान एके दिवशी एक तरुण लिंक्स प्राणी अचानक तिथे त्याची शिकार घेऊन आला आणि त्याने ती शिकार हवेत फेकत झेलण्यास सुरुवात केली.

जोसेफ स्टेफान म्हणाले, "तो लिंक्स सुमारे 20 मिनिटं त्याच्या शिकारीसोबत खेळण्यात मश्गुल होता. कधी कधी तो मागच्या दोन्ही पायांवर उभा राहून त्या शिकारीकडे नजर रोखून बघायचा. मला त्या लिंक्सचा खेळ बघून असं वाटलं की आता 'तो उंदीर (रोडन्ट) आता उडायलाच लागेल."

काहीवेळाने त्या लिंक्सचा या खेळातला रस संपला आणि तो त्याची शिकार घेऊन झुडपात खायला निघून गेला.

आयबेरियन लिंक्स ही जगातील सर्वात दुर्मिळ वन्य मांजरांपैकी एक प्रजात आहे आणि 2000च्या दशकाच्या सुरुवातीला, 100 पेक्षाही कमी लिंक्स शिल्लक राहिले होते. त्यामुळे ही प्रजात नामशेष होण्याच्या उंबरठ्यावर पोहोचली होती.

दीर्घकालीन संवर्धन आणि पुनर्वसनाच्या प्रयत्नांमुळे, या प्रजातीची संख्या वाढली. आता 2 हजारांहून अधिक आयबेरियन लिंक्स आहेत. तरीही, आययूसीएनच्या (International Union for Conservation of Nature) वर्गीकरणानुसार, हे लिंक्स अजूनही 'असुरक्षित प्रजाती' (Vulnerable Species) समजले जातात.

या वर्षीच्या 'वाईल्डलाईफ फोटोग्राफर ऑफ द इयर' (Wildlife Photographer of the Year) पीपल्स चॉईस अवॉर्डसाठी नामांकित झालेले 24 फोटो तुम्ही इथे पाहू शकता. वाईल्डलाईफ फोटोग्राफी आणि निसर्गाची आवड असणाऱ्या जगभरातील चाहत्यांनी या स्पर्धेत त्यांचं मत नोंदवलं. या स्पर्धेसाठी तब्बल 85 हजार 917 लोकांनी मतदान केलं आहे.

विजेत्या फोटोचं तर कौतुक झालंच पण इतर 4 फोटोंची सुद्धा मोठी प्रशंसा करण्यात आली.

12 जुलै 2026 रोजी हे प्रदर्शन संपेपर्यंत, लंडनच्या नॅच्युरल हिस्टरी म्यूजियममधील संग्रहालयात हे फोटो पाहता येणार आहेत. तसेच ऑनलाईन देखील हे पाचही फोटो तुम्ही बघू शकता.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'फॅमिली रेस्ट' - ख्रिस्तोफर पेटकाऊ (कॅनडा)

हडसन उपसागराच्या किनाऱ्यावरून लांबचा प्रवास करून आल्यानंतर एक ध्रुवीय अस्वलीण आणि तिची तीन पिल्लं विश्रांती घेत आहेत.

समुद्रावरील बर्फ कमी होत असल्यामुळे ध्रुवीय अस्वलांना शिकार करणे कठीण होत आहे. परंतु स्वालबार्डमध्ये, काही अस्वले परिस्थितीशी जुळवून घेत असल्याची चिन्हे शास्त्रज्ञांच्या लक्षात येऊ लागली आहेत.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'ब्युटी अगेन्स्ट द बीस्ट' - अलेक्झांद्र ब्रिसन (स्वित्झर्लंड)

नामिबियातील वाल्विस बे येथील एका अभयारण्यात, सूर्यास्ताच्या वेळी लहान फ्लेमिंगोंचा एक समूह विजेच्या तारांच्या खाली जमतो.

यातल्या दोन फ्लेमिंगोनी आकाशात झेप घेतली आणि हा फोटो आकारास आला.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'डान्सिंग इन द हेडलाईट्स' - विल निकोल्स (यूके)

कॅनडातील जॅस्पर नॅशनल पार्कमध्ये, रस्त्याच्या मधोमध अस्वलाची दोन पिल्ले खेळताना दिसली.

अस्वलांची पिल्लं सहजासहजी दिसत नाहीत, कारण त्यांची आई नेहमीच पिल्लांना इतरांच्या नजरेपासून दूर ठेवत असते.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'नेव्हर एंडिंग स्ट्रगल' - कोहेई नागीरा (जपान)

जपानच्या नोत्सुके बेटावर, एक सिका हरीण प्रतिस्पर्ध्याचं डोकं घेऊन जाताना जाताना दिसलं.

एका मच्छीमाराने सांगितले की, लढाईनंतर या हरणाने कित्येक दिवस त्याच्या प्रतिस्पर्धी हरणाचा मृतदेह आणि अखेर शीर धडावेगळं केलं.

ते हरीण हिवाळ्यात एकटंच जिवंत राहिलं आहे.

या स्पर्धेतले इतर काही 'अविश्वसनीय' फोटो

'होल्ड मी टाइटली' - द्विर बार्के (अमेरिका)

कोस्टा रिका येथील ला सेल्वा जैविक केंद्रात एक आई स्लॉथ मुसळधार पावसापासून आपल्या पिल्लाचे रक्षण करत आहे.

2025 च्या एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, स्लॉथचे झाडांवरील संथ जीवन हे त्यांच्या जगण्याचं मुख्य कारण असू शकतं.

'द फायनल पोर्ट्रेट' - निमा सारीखानी (यूके)

एक ध्रुवीय अस्वलाचे पिल्लू त्याच्या आईसोबत स्वालबार्डच्या बर्फाळ किनाऱ्यावरून प्रवास करत होतं. त्यानंतर लगेचच, लोकांनी त्यांना जवळच्या झोपड्पट्टीमधून दूर हाकलून लावलं; नंतर त्या पिल्लाची आई मृत अवस्थेत आढळली आणि आक्रमकता दाखवल्यामुळे पिल्लाला गोळ्या घालून ठार मारण्यात आलं, याचा अर्थ हा कदाचित त्यांचा शेवटचा फोटो असू शकतो.

'रेडी टू पाऊन्स' (झडप घालण्यास सज्ज) - जोसेफ फेरारो (अमेरिका)

ते तासन्तास असं स्थिर राहू शकतं आणि शिकार खूप जवळ आल्यावरच हल्ला करतं. बाकीचं काम त्याच्यातलं विष एका क्षणात करून टाकतं.

'अलाँग फॉर द राईड' - ख्रिस गुग (अमेरिका)

इंडोनेशियाच्या लेम्बे सामुद्रधुनीमध्ये रात्रीच्या वेळी, एक चिंचोर्ला खेकडा वाहत्या जेलीफिशला घट्ट धरून बसला आहे.

तो त्याच्या या 'सजीव तराफ्यावरून' प्रवास करत होता, लपत होता की शिकार करत होता हे कोणालाच ठाऊक नाही.

'अ फ्रजाईल फ्युचर' - लान्स व्हॅन डी वायव्हर (दक्षिण आफ्रिका)

दक्षिण आफ्रिकेतील एका बचाव केंद्रात, खवलेमांजराचे एक पिल्लू ब्लँकेटमध्ये गुंडाळून विश्रांती घेत आहे.

जगात सर्वाधिक बेकायदेशीर तस्करी होणाऱ्या प्राण्यांमध्ये खवलेमांजर पहिल्या क्रमांकावर आहे. या पिल्लाच्या आईने, पिल्लाला जन्म देण्याइतपत काळ शिकाऱ्यांपासून स्वतःचा बचाव केला; मात्र त्यानंतर लवकरच तिचा मृत्यू झाला.

'डार्क नाईट' - प्रसेनजीत यादव (भारत)

सिमिलिपाल व्याघ्र प्रकल्पात, 'T12' म्हणून ओळखला जाणारा दुर्मिळ आणि असामान्यरीत्या रुंद, गडद पट्टे असलेला, एक वाघ जंगलातून एखाद्या सावलीप्रमाणे फिरतो आहे.

T12 ला 'स्यूडो-मेलानिझम' (pseudo-melanism) हा गुणधर्म लाभला आहे आणि एकेकाळी तो या प्रकल्पातील एकमेव नर वाघ होता. आता त्याने वाघांच्या नव्या पिढ्यांना जन्म दिला आहे.

'इन टू द फर्नेस' - मोगन्स ट्रोल (डेन्मार्क)

थायलंडच्या कांग क्राचान राष्ट्रीय उद्यानात एक अस्वल पावसापासून स्वतःचा बचाव करत असताना, एक फुलपाखरू क्षणभर त्याच्या नाकावर विसावतं. सहज मिळणाऱ्या भक्ष्याच्या शोधात ही अस्वले कॅम्पसाईटजवळ वाढत्या प्रमाणात दिसू लागली आहेत.

'पोर्ट्रेट ऑफ एक्सटिन्शन' - ॲडम ओसवेल (ऑस्ट्रेलिया)

युगांडातील मर्चिसन फॉल्स राष्ट्रीय उद्यानात, रेंजर जप्त केलेल्या सापळ्यांच्या एका प्रचंड ढिगाऱ्याचे रक्षण करत आहेत. हा ढिगारा म्हणजे, जंगलातून केवळ एका वर्षात जप्त करण्यात आलेले सापळे आहेत.

'युनिकनेस' - डॅनिएला अँगर (जर्मनी)

ब्राझीलच्या दक्षिण पॅन्टानलमध्ये, एक दुर्मिळ फिकट रंगाचा महाकाय पाणमांजर कॅटफिश मासा खातो आहे. त्याच्या अंगावरील पांढरे केस ल्युसिझम नावाच्या आजारामुळे आलेले आहेत, ज्यामुळे तो अधिक असुरक्षित बनू शकतो, तरीही तो निरीक्षकांची पर्वा न करता वारंवार त्याच फांदीवर परत येत होता.

'अबव्ह अँड बिलो' - चार्ल्स डेव्हिस (ऑस्ट्रेलिया)

टास्मानियामध्ये क्वॉल्सचा (एक प्रकारचा प्राणी) फोटो काढण्यासाठी लावलेल्या एका कॅमेरा ट्रॅपमध्ये, रात्रीच्या वेळी अन्नाचा शोध घेणाऱ्या एका पोसम आणि तिच्या पिल्लाचा फोटो निघाला. एके दिवशी हे पिल्लू खेळकर बनलं आणि त्याच्या आईच्या प्रत्येक हालचालीची नक्कल करू लागलं.

'स्वर्लिंग सुपरपॉड - सेसिल गॅबिलॉन (फ्रान्स)

कोस्टा रिकाच्या किनाऱ्याजवळ फ्री-डायव्हिंग करत असताना, सेसिल गॅबिलॉन यांना स्पिनर डॉल्फिनच्या एका विशाल समूह दिसला.

अतिमासेमारी आणि प्रदूषण वाढत असल्यामुळे असे मोठे कळप दुर्मिळ होत चालले आहेत.

'बॅक तो बिक' - पोनलावात थाईपिन्नारोंग (थायलंड)

थायलंडमधील बरी राम येथील भातखाचरांमध्ये, एक सारस पक्षी आपल्या अवघ्या एका आठवड्याच्या पिल्लाला हळुवारपणे स्वच्छ करतो आणि त्यानंतर चोचीला चोच भिडवून एका शांत, निवांत क्षणाचा अनुभव घेतो.

'मार्व्हलस स्पॅच्युलेटेल' - डस्टिन चेन (युके)

पेरूमधील 'ह्युएम्बो लॉज' येथे, 'मार्व्हलस स्पॅच्युलेटेल' जातीचा एक नर हमिंगबर्ड फुलांमधील मकरंद सेवन करत असताना, आपली विलक्षण शेपटी पंख्याप्रमाणे पसरवतो.

हा पक्षी आपल्या या नक्षीदार शेपटीचा वापर जोडीदाराला आकर्षित करण्यासाठी करतो; मात्र लोकसंख्या वाढ, शेती विस्तार आणि वृक्षतोड यांमुळे त्याचा नैसर्गिक वन-अधिवास नष्ट झाला असून, आता तो उत्तर अँडीज पर्वतरांगेतील केवळ एका लहानशा भागातच सीमित राहिला आहे.

'अ फ्लीटिंग मोमेंट' - लिओर बर्मन (कोस्टा रिका)

एक तांबूस-पोटाचा कोकीळ लष्करी मुंग्यांच्या थव्यापासून पळून जाणाऱ्या एका टोळकिड्याला पकडते. हा फोटो कोस्टा रिकामधला आहे.

हा मायावी, इंद्रधनुषी शिकारी अत्यंत अचूक वेळेवर अवलंबून असतो आणि तो क्वचितच दिसतो, त्यामुळे त्याचा हा फोटो काढला जाणे ही दुर्मिळ घटना म्हणावी लागेल.

'अ लीप इन टू अ‍ॅडल्टहूड - पीटर लिंडेल (जर्मनी)

हा फोटो काढणाऱ्या पीटर लिंडेल यांना त्यांच्या दिवाणखान्यातून दिसलं की, एका घरट्यातून अवघ्या 80 सेंटीमीटर अंतरावर असलेल्या एका तुळईवर उडी मारण्यापूर्वी केस्ट्रेलची पिल्ले क्षणभर थांबत होती.

त्यांना उडी मारायला जवळजवळ एक आठवडा लागला, आणि त्यानंतर निघून जाण्यापूर्वी त्यांनी हा परिसर एक आठवडा धुंडाळून काढला.

'सोलर वेव्ह्ज' - फ्रान्सिस्को रुसो (युके/इटली)

इंग्लंडमधील केंब्रिज या लहानशा गावाजवळील शेतांमध्ये, कुरणांच्या सीमेभोवती काळजीपूर्वक लावलेल्या सौर पॅनेलच्या रांगा पसरलेल्या आहेत.

संपूर्ण यूकेमध्ये आणखी सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारले जात आहेत, ज्यामुळे देशाच्या स्वच्छ ऊर्जेच्या उद्दिष्टांना चालना मिळेल, परंतु स्थानिक लोकांमध्ये याविरुद्ध संताप निर्माण होऊ शकतो.

'प्रिशियस कार्गो' - थॉमस हंट

साउथहॅम्प्टनमध्ये आपल्या बहिणीच्या खोलीत थॉमस यांना एक मादा कोळी (cellar spider)दिसली. ती तिच्या जबड्यात अंड्यांचा एक पुंजका घेऊन जात होती.

त्याने तिला गॅरेजमध्ये हलवले; तिथे तिने जोपर्यंत तिच्या पिल्लांचा जन्म होत नाही अंड्याचं रक्षण केलं.

'कपल्स कॅमोफ्लाज' - आर्तर तोमाशेक (पोलंड)

थायलंडमधील 'खाओ फ्रा थाओ नॉन-हंटिंग एरिया'मध्ये, एका झाडाच्या खोडावर एक चिमुकला नर 'ब्रॉड-हेडेड बार्क स्पायडर' (कोळी), एका पर्यावरणाशी एकरूप होऊन लपलेल्या मादीच्या पोटावर बसला आहे.

तो त्या मादीच्या कात टाकण्याची वाट पाहत आहे, जेणेकरून त्याला तिच्याशी मिलन करता येईल. या माद्या आकाराने नरापेक्षा अनेक पटींनी मोठ्या असतात; त्यामुळे त्यांना प्रत्यक्ष पाहण्यासाठी, आर्तर यांना रात्रीच्या वेळी त्यांचं जाळं शोधावे लागे आणि त्यानंतर दिवसाच्या वेळी झाडाच्या सालीवर त्यांची शोधाशोध करावी लागे.

'बॉण्ड इन मोशन' - ललित एकनायके (श्रीलंका)

भारताच्या पश्चिम घाटात, एक सिंहपुच्छ माकड (मॅकाका सिलेनस ) वाटेवरून पळत आहे, त्याचं पिल्लू त्याला घट्ट चिकटून बसलेलं आहे. आणि त्याचे दोन्ही डोळे समोर रोखलेले आहेत.

जगातील सर्वात धोक्यात असलेल्या माकडांपैकी एक असलेलं हे माकड जंगलात राहतं. मानवी हस्तक्षेपामुळे त्यांच्या अधिवासावर अतिक्रमण झाल्याने आता लहान, विखुरलेल्या गटांमध्ये ते आढळून येत आहेत.