با افزایش شدید قیمت گاز، آمریکا بخشی از تحریم‌های نفتی ایران را لغو کرد

ایالات متحده در حالی که تلاش می‌کند پیامدهای جنگ در ایران را بر بازارهای انرژی مهار کند، بخشی از تحریم‌های نفتی ایران را لغو کرده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرد که مجوزی محدود و کوتاه‌مدت صادر شده که اجازه می‌دهد نفت ایران که در حال حاضر در دریا سرگردان است، به فروش برسد.

این اقدام، تغییری چشمگیر در سیاست دیرینه آمریکا به‌شمار می‌رود، و در عین حال، اثرات آن قابل پیش‌بینی نیست.

کارشناسان می‌گویند این تصمیم احتمالا تاثیر زیادی بر قیمت‌ها نخواهد داشت و حتی ممکن است در حالی که آمریکا با حکومت ایران درگیر است، منابع مالی بیشتری در اختیار آنها قرار گیرد.

با تاثیرگذاشتن جنگ بر صنعت حمل‌ونقل و تولید، قیمت انرژی در سراسر جهان، به‌سرعت در حال افزایش است.

روز جمعه، اسکات بسنت گفت این مجوز شامل فروش نفت خام و فرآورده‌های نفتی از مبدا ایران است که هم‌اکنون بر روی نفتکش‌ها بارگیری شده‌اند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا افزود این مجوز تا ۱۹ آوریل اعتبار خواهد داشت.

وزیر خزانه‌داری همچنین گفت این اقدام به‌سرعت حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت را وارد بازارهای جهانی خواهد کرد.

پیش از آغاز جنگ، چین خریدار اصلی نفت ایران بود و این محموله‌ها را به دلیل تحریم‌های آمریکا و دیگر کشورها، با تخفیف قابل‌توجهی خریداری می‌کرد.

آقای بسنت روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با فاکس بیزنس گفت تعلیق محدودیت‌های فروش نفت می‌تواند باعث شود بخشی از این محموله‌ها به کشورهای دیگری که به نفت نیاز دارند، مانند هند، ژاپن و مالزی، هدایت شود و در عین حال چین را وادار کند «قیمت بازار» را بپردازد.

با این حال، او توضیح نداد این معافیت دقیقا چگونه اجرا خواهد شد یا آیا شامل سازوکارهایی برای جلوگیری از بازگشت درآمدهای حاصل از فروش نفت به دولت ایران می‌شود یا نه.

دیوید تاننبام، مدیر شرکت «بلک‌استون کامپلاینس سرویسز» که در زمینه تحریم‌های دریایی فعالیت می‌کند، روز پنج‌شنبه به بی‌بی‌سی گفت: «راستش را بخواهید، این تصمیم واقعا عجیب است.»

او افزود: «در عمل داریم به ایران اجازه می‌دهیم نفت بفروشد، و این می‌تواند برای تامین مالی جنگ مورد استفاده قرار گیرد.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در پاسخ به پرسشی درباره این‌که آیا این طرح را اجرا خواهد کرد یا نه، پاسخ روشنی نداد و روز پنج‌شنبه به خبرنگاران گفت: «برای کنترل قیمت هر کاری لازم باشد انجام می‌دهیم.»

کارشناسان هشدار می‌دهند که این معافیت تاثیر زیادی بر قیمت‌ها نخواهد داشت.

ریچل زیمبا، پژوهشگر ارشد در اندیشکده «مرکز امنیت نوین آمریکا»، روز پنج‌شنبه گفت: «فکر نمی‌کنم این اقدام تعیین‌کننده باشد و در عین حال پرسش‌های زیادی را مطرح می‌کند.»

او افزود که بعید می‌داند آمریکا بخواهد درآمد حاصل از فروش نفت به دولت ایران برسد، اما در عمل جلوگیری از این موضوع می‌تواند دشوار باشد.

زیمبا گفت: «دولت آمریکا به‌وضوح در شرایطی قرار دارد که هر بشکه نفت اهمیت دارد، چون شوک عرضه بسیار گسترده است. آن‌ها به دنبال این هستند که هر جا ممکن است نفت بیشتری پیدا کنند.»

ایالات متحده پیش از این نیز برای افزایش عرضه اقداماتی انجام داده، از جمله آزادسازی میلیون‌ها بشکه از ذخایر نفتی و همچنین تعلیق برخی تحریم‌ها علیه نفت روسیه در هفته گذشته.

این تصمیم دوم با واکنش منفی قابل‌توجهی از سوی رهبران اروپایی روبه‌رو شد؛ آن‌ها گفتند چنین اقدامی می‌تواند به تقویت حکومت ولادیمیر پوتین و طولانی‌تر شدن جنگ در اوکراین منجر شود.

حدود یک‌پنجم از ۱۰۰ میلیون بشکه نفتی که جهان روزانه مصرف می‌کند، معمولا از طریق تنگه هرمز، در امتداد بخشی از سواحل ایران، عبور می‌کند. اما از آغاز جنگ در اواخر فوریه، کشتیرانی در این گذرگاه مختل شده است.

هرچند بخشی از محموله‌هایی که از این تنگه عبور می‌کردند با موفقیت به مسیرهای جایگزین هدایت شده‌اند، کارشناسان همچنان برآورد می‌کنند که جنگ حدود یک‌دهم از عرضه جهانی را از بازار خارج کرده است.

در پی حملات متقابل به یک میدان گازی مهم در ایران و تاسیساتی در قطر، نگرانی‌ها درباره کاهش ظرفیت تامین سوخت‌های فسیلی افزایش یافته است. برآورد می‌شود این ظرفیت، حتی در صورت پایان نسبتا سریع درگیری، برای سال‌ها محدود بماند.