Ông Ôn Gia Bảo muốn cải cách?
Lời phát biểu của Thủ tướng Ôn Gia Bảo rằng Trung Quốc cần cải tổ chính trị đang thu hút nhiều bình luận trong và ngoài nước.
Thời gian và địa điểm ông Ôn nhắc lại nhu cầu cải tổ hệ thống chính trị cũng được coi là quan trọng nhưng cũng có ý kiến nói lại một lần nữa nhà lãnh đạo Trung Quốc tìm cách lấy lòng dư luận.
Theo Tân Hoa Xã, bài phát biểu của Thủ tướng họ Ôn nêu ra trong chuyến thăm cuối tuần qua ở Đặc khu Thâm Quyến có tính chất nhắc nhở sự tiếp nối của cải tổ ở Trung Quốc.
Chính vùng duyên hải của Quảng Đông nơi cố lãnh tụ Đặng Tiểu Bình 30 năm trước cho phép thực hiện chính sách Khai phóng nay tiếp tục là đầu tàu của kinh tế Trung Quốc.
Ông ̀Ôn Gia Bảo nay nói rằng "tụt hậu và trì trệ không chỉ chấm dứt ba thập niên cải cách và mở cửa cùng cơ hội phát triển hiếm hoi, mà còn có thể bóp nghẹt sức sống của chủ nghĩa xã hội với đặc trưng của Trung Quốc".
Ông cũng nói ngưng cải cách là "làm trái ý dân".
"Sự trẻ hóa vĩ đại của dân tộc Trung Hoa dựa trên cải cách và mở cửa."
Về cải cách chính trị, ông Ôn nói nó là cần thiết để đảm bảo cho sức khoẻ của nền kinh tế nhưng phải biết làm sao cho thông minh.
Về nhu cầu cải cách, các nhà quan sát bên ngoài nhìn chung đồng ý với ông Ôn rằng để tiếp tục tiến, Trung Quốc cần cải tổ nữa.
Ông Ted Sun, một giáo sư quan hệ quốc tế từ Hoa Kỳ được báo chí quốc tế hôm 23/8 trích lời nói rằng:
"Các cuộc cải cách cần phải diễn để Trung Quốc có thể đi đầu và dẫn dắt thế giới,"
Theo ông, Trung Quốc "không thể nào không cải cách nhưng biết là cần làm thế nào cho thông minh mới là điểm cốt yếu".
Còn ông Steven Currall, từ Đại học California, Davis thì nói:
"Tôi hoan nghênh ông (thủ tướng Ôn) thúc đẩy cải cách chính trị nhằm tăng tính minh bạch về mặt đạo đức và trách nhiệm."
Có vẻ như điều ông Ôn nói tại Quảng Đông chỉ là tăng cường "quản lý hiệu năng", và giảm bớt "tập trung quyền lực" trong điều hành kinh tế.
Ông cũng nói đến "quyền dân chủ của nhân dân phải được đảm bảo" và cho rằng người dân phải được "vận động, tổ chức lại để giải quyết theo đúng pháp luật các vấn đề về pháp lý, kinh tế, xã hội và văn hóa", theo lời trích của Tân Hoa Xã.
Họ cũng phải được thực hiện quyền giám sát các cơ quan nhà nước, theo lời ông Ôn.
Tất cả những quyền chính trị này đều đã được ghi trong các văn kiện của Đảng và Nhà nước Trung Quốc nhưng cơ chế quyền lực ở nước này lại thực hiện nó theo cách khác ở Phương Tây.
Và dù bài trên Tân Hoa Xã nói ý tưởng của ông Ôn Gia Bảo là "sự thăng tiến về ý thức hệ", chưa có dấu hiệu rằng cải cách chính trị mà ông kêu gọi đồng nghĩa với việc xây dựng hệ thống dân chủ kiểu Phương Tây ở Trung Quốc.
Còn theo hãng Reuters, ông Ôn Gia Bảo sẽ rời ghế thủ tướng vào năm 2013 và ông dùng những ngày tháng cầm quyền còn lại để tập trung vào cải thiện an sinh xã hội, cổ vũ cho tăng trưởng kinh tế cân bằng hơn và đề cập đến bức xúc trong dân với hệ thống chính quyền.
Báo chí bên ngoài Trung Quốc cũng nhắc rằng một cuốn sách gần đây của nhà bất đồng chính kiến Dư Kiệt ra tại Hong Kong đã phê phán trực diện ông Ôn Giao Bảo.
<link type="page"><caption> Cuốn sách</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2010/08/100816_dukiet_ongiabao.shtml" platform="highweb"/></link> coi ông Ôn Gia Bảo và lãnh tụ Hồ Cẩm Đào không khác gì nhau về chính trị dù thủ tướng Trung Quốc thường tỏ ra "gần dân" hơn.
