Cuộc khủng hoảng nợ Mỹ vẫn bế tắc

Washington đang bị kẹt trong bất đồng giữa Nhà Trắng và Hạ viện về cách xử lý cuộc khủng hoảng nợ trong khi thời hạn chót để nâng hạn mức vay nợ của Chính phủ sắp đến gần vào ngày 2 tháng 8.

Cuộc bỏ phiếu ở Hạ viện vốn được lên kế hoạch từ thứ tư ngày 27 tháng 7 đã bị hoãn lại sau khi nảy sinh những nghi ngờ về những khoản cắt giảm được đề xuất.

Hoa Kỳ hiện đang chịu khoản thâm hụt ngân sách lên đến 1.500 tỉ đô la trong năm nay trong khi nợ quốc gia đã lên đến 14.300 tỉ đôla.

Chính phủ Mỹ hiện không còn khả năng vay nợ, và hậu quả là lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ có khả năng không thể trả các khoản nợ đến hạn nếu các nhà thương thuyết của Nhà Trắng và Quốc hội vẫn không thể thống nhất về một kế hoạch để nâng mức nợ trần trước ngày 2 tháng 8.

Mức nợ trần đã được nâng lên hàng chục lần trong những thập niên gần đây và trong phấn lớn các trường hợp đều không gặp phải sự tranh luận nào giữa hai đảng.

Tuy nhiên, năm nay các đảng viên Cộng hòa bảo thủ đã từ chối tăng mức nợ trần nếu mức tăng này không đi kèm các điều kiện cắt giảm đáng kể thâm hụt ngân sách.

Chủ tịch Hạ viện John Boehner thuộc phe Cộng hòa cũng đã đưa ra kế hoạch nâng mức nợ trần và cắt giảm chi tiêu công của riêng ông. Tuy nhiên kế hoạch này đã gặp phải sự chống đối từ một số các thành viên trong chính đảng Cộng hòa.

Trong khi đó Nhà Trắng đe dọa Tổng thống Obama sẽ phủ quyết các đề xuất của phe Cộng hòa tại Hạ viện.

Vòng tranh luận mới nhất này bắt đầu hôm thứ hai khi John Boehner và phe Dân chủ tại Thượng viện cùng đưa ra những kế hoạch khác nhau về việc nâng mức nợ trần và cắt giảm chi tiêu.

Các kế hoạch này khác nhau về quy mô và phạm vi ảnh hưởng, và cả hai đều không nhắc gì đến việc tăng thuế để tránh đụng phải sự cứng rắn của phe Cộng hòa về vấn đề này.

Hôm thứ ba, cơ quan phụ trách về vấn đề ngân sách của Nhà Trắng đã thông báo rằng chính quyền Obama ‘phản đối mạnh mẽ’ kế hoạch của Chủ tịch Hạ viện John Boehner, và nếu kế hoạch này được trình lên Tổng thống thì các cố vấn cao cấp sẽ khuyên ông phủ quyết.

Ông Boehner buộc phải viết lại bản kế hoạch sau khi Văn phòng ngân sách Quốc hội, cơ quan độc lập giám sát các đạo luật về ngân sách, cho rằng nó sẽ giúp tiết kiệm ít hơn 1.200 tỷ đôla cho ngân sách so với con số mà Boehner thông báo lúc đầu.

Bản kế hoạch này cũng giành được ít sự ủng hộ của các nghị sĩ ̣Cộng hòa ở Hạ viện vốn đòi hỏi phải cắt giảm ngân sách sâu hơn nữa.

Lập trường cứng rắn

Trong những bài diễn văn nối tiếp nhau trên truyền hình vào tối thứ hai, Tổng thống Obama và ông Boehner đã cáo buộc lẫn nhau về lập trường quá cứng rắn.

Hôm thứ ba, ông Boehner phát biểu rằng: “Tôi nghĩ tôi đã nói rõ vào tối qua: Tổng thống đang tìm kiếm một tấm ngân phiếu trắng ̣[có thể chi bao nhiêu tùy thích].”

Riêng về kế hoạch của mình, Boehner nói: “Đây là một bản kế hoạch hợp lý, có trách nhiệm. Nó có thể được Hạ viện thông qua, và nó có thể được Thượng viện thông qua.”

Chủ tịch Hạ viện kêu gọi thành viên hai đảng hãy ủng hộ bản kế hoạch mà ông cho là “khôn ngoan…để đưa nền tài chíng Mỹ trở lại trật tự” khi nó được trình ra Hạ viện vào thứ Tư như dự kiến.

Lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện Eric Cantor, ̣đã chỉ trích bài phát biểu tối thứ Hai của Tổng thống Obama: “Không có bằng chứng gì cho thấy Tổng thống có một kế hoạch. Ông ấy không thích kế hoạch chúng ta, nhưng ông ấy cũng chưa đưa ra được kế hoạch của mình.”

“Tổng thống dành nhiều thời gian nói về các triệu phú, tỉ phú, những người sở hữu máy bay, những thứ không có liên quan gì đến các cuộc thảo luận hiện giờ của chúng ta.”

Harry Reid, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện thuộc đảng Dân chủ, hôm thứ Ba ̣̣̣̣đã thách thức phe Cộng hòa với bản kế hoạch của riêng ông: một đề nghị cắt giảm chi tiêu chính phủ với các khoản cắt giảm lên tới 2.700 tỷ đôla trong vòng một thập niên mà không phải tăng thuế.

Bản kế hoạch này sẽ bảo vệ các chương trình phúc lợi xã hội dành cho người nghèo và người già và cả chương trình lương hưu trong khu vực công – những vấn đề vốn được các nghị sĩ Dân chủ ủng hộ – mà không phải tăng thuế.

Bản kế hoạch 10 năm này cũng bao gồm các khoản cắt giảm chi tiêu quốc phòng và các khoản chi tiêu khác ngoài dự toán lên đến 1.000 tỷ đôla trong khi tiết kiệm được 1,000 tỷ đôla từ việc kết thúc các cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan.

Ngay sau đó, thư ký báo chí Nhà Trắng Jay Carney đã cáo buộc phe Cộng hòa “thi gan với nền kinh tế của chúng ta.”

Ông ta nói rằng kế hoạch của Harry Reid là một lựa chọn tốt hơn nhiều bởi vì nó có “sự thỏa hiệp”.

“Nước Mỹ đã đụng mức nợ trần vào tháng 5, và kể từ đó Bộ trưởng tài chính đã phải tận dụng tất cả điều kiện cho phép để xoay sở, và đến ngày 2 tháng 8 thì không thể xoay sở hơn được nữa,” ông nói.

“Sẽ là rất chủ quan nếu cho rằng vấn đề này chỉ như trò chơi và nguy cơ không lớn,” ông ấy nói thêm.

Nếu mức nợ trần không được nâng lên, Ngân khố Mỹ sẽ hết tiền để thanh toán, và điều này sẽ dẫn đến tăng lãi suất, đe dọa nền kinh tế Mỹ và sau đó là sự phục hồi của kinh tế thế giới.