Các con trai Gaddafi đã rời Bani Walid

Hai con trai Đại tá Muammar Gaddafi đã ẩn náu trong thị trấn Bani Walid cho đến ngày thứ Bảy 3/9 nhưng bây giờ đã rời thị trấn, người đứng đầu của giới chức chính phủ lâm thời cho biết.

Trong khi đó, tài liệu CIA cho thấy có mối quan hệ giữa tình báo phương Tây và tình báo của chế độ Gaddafi.

Mustafa Abdul Jalil nói với BBC rằng hai ông Saif al-Islam và Mutassim Gaddafi đã ngăn chặn quân Gaddafi tại thị trấn này đầu hàng.

Trước đó, quân nổi dậy nói việc đàm phán để thu phục Bani Walid đã không thành và một cuộc tấn công đã được chuẩn bị.

Tuy nhiên ông Abdul Jalil cho biết việc thương thảo có thể được tiếp tục cho đến hạn cuối cùng vào ngày thứ Bảy, 3/9.

Trong khi đó, một tư lệnh cấp cao của phe nổi dậy đang yêu cầu Anh và Mỹ xin lỗi về việc ông bị bắt và bị tra tấn ở Libya năm 2004.

Vai trò của Anh và Mỹ đã được phát giác trong các tài liệu của CIA được tìm thấy khi lực lượng chống đối Gaddafi chiếm các cơ quan và nhà tù ở Tripoli.

Chi tiết về vụ ông Abdel Hakim Belhaj, tư lệnh quân đội của phe nổi dậy ở Tripoli, cũng nằm trong các bức điện mà các cơ quan tình báo Anh và Mỹ gửi đến cho chính phủ Gaddafi.

Mối quan hệ giữa chính quyền Đại tá Gaddafi và Trung Quốc cũng được tiết lộ.

Tờ Globe and Mail của Canada đưa tin, các tài liệu khác được phát hiện ở Tripoli cho thấy mới hồi tháng Bảy vừa qua, các công ty sản xuất vũ khí Trung Quốc còn gặp gỡ quan chức chính phủ Gaddafi về việc mua bán vũ khí và đạn dược.

Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Trung Quốc nói rằng phía đại diện của Đại tá Gaddafi đã đến thăm Bắc Kinh, tuy nhiên đã không ký hợp đồng nào và cũng không có đợt chuyển giao vũ khí nào cả.

Vào thời điểm đó, lệnh cấm vận của Liên Hiệp Quốc về mua bán vũ khí vẫn còn có hiệu lực.

Đàm phán thất bại

Lực lượng của Ủy ban Chuyển giao Quốc gia (NTC) đã tiến đến địa điểm gần thị trấn Bani Walid, cách thủ đô Tripoli 150 km về phía đông nam.

Các quan chức cấp cao của lực lượng quân nổi dậy đang bao vây thị trấn này cho biết việc đàm phán hiện đã chấm dứt; và rằng nó chưa từng được coi là nghiêm túc bởi vì lực lượng ủng hộ Đại tá Gaddafi vẫn tiếp tục nổ súng trong khi thương lượng diễn ra.

Trong khi đó, tin cho hay, người đứng đầu lực lượng an ninh của Đại tá Gaddafi, Mansour Daw, đã vượt biên sang nước láng giềng Niger.

Hãng Reuters trích lời các quan chức ẩn danh cho biết ông này đã đến thành phố phía bắc, Agadez, cùng với 10 người khác.

Ông Jalil cho biết các pháo đài của lực lượng ủng hộ Đại tá đang được hỗ trợ nhân đạo và cho thêm thời gian để đầu hàng “nhằm tránh đổ máu”.

Phóng viên BBC ở Trung Đông , Jeremy Bowen, nói rằng cho đến nay, NTC đang diễn thuyết về các điều khoản hòa giải. Ông nói thêm rằng NTC không muốn bắt đầu như một chính quyền với cuộc chiến đẫm máu ở Bani Walid.

Tài liệu mật

Các tài liệu mật ở Tripoli cho thấy mối quan hệ gần gũi giữa các cơ quan tình báo phương Tây và chính quyền Đại tá Gaddafi, vốn được biết từng sử dụng nhục hình.

Tài liệu này nhắc đến tên của nhiều người bị cho là mục tiêu của việc bắt giữ và chuyển giap ngoài vòng pháp lý đối với các nghi can khủng bố, trong đó có cả tư lệnh quân đội mới của phe nổi dậy ở Tripoli, ông Abdel Hakim Belhaj.

Ông Belhaj, người gần đây được Thủ tướng Anh David Cameron chúc mừng trước vai trò đánh đuổi chính quyền Đại tá Gaddafi ra khỏi Tripoli, nói ông muốn một lời xin lỗi từ London và Washington.

Phóng viên của chúng tôi cho biết sau sự xuất hiện của Đại tá Gaddafi, Libya và hệ thống nhà tù của nước này trở thành một phần quan trọng của cuộc chiến chống khủng bố.

Không lâu trước khi sự sụp đổ của Tripoli, một cố vấn thân cận của Gaddafi nói với phóng viên của BBC rằng cơ quan tình báo Anh MI6 đã làm việc cùng với họ ngay tại thủ đô của Libya cho tới lúc cuộc nổi dậy bắt đầu hồi tháng Hai.

Jeremy Bowen, phóng viên BBC tường thuật từ Tripoli:

“Abdel Hakim Belhaj hiện là tư lệnh ở Tripoli, và là một đồng minh quan trọng của Anh và Hoa Kỳ, tuy nhiên, vào năm 2004 ông có liên quan tới nhóm chiến binh Hồi giáo Libya.

Trong một chiến dịch có sự hợp tác giữa Anh và Mỹ, ông đã bị đưa lên một chuyến bay ở Bangkok. Ông cho biết ông bị CIA tra tấn ở đó, sau đó đã đáp chuyến bay tới Libya mà không qua bất kỳ thủ tục hợp pháp nào và tiếp tục bị tra tấn.

Các nhân viên tình báo Anh và Mỹ không có mặt trong phòng tra tấn vào lúc đó, nhưng sau họ đã đến và chất vấn ông này. Nhiều tài liệu đã tiết lộ điều này, và tôi đang đọc một số những tài liệu đó."

Đây là điều được phát hiện ra từ mối quan hệ khác thường giữa [cựu lãnh đạo cơ quan tình báo Libya cũ] Moussa Koussa và các quan chức Anh.

Nhiều người Libya tin rằng ông Koussa, người đã đào tẩu hồi tháng Ba, chắc chắn cũng liên đới.

Thậm chí có nhiều bức thư của từ một quan chức cấp cao của MI6 viết rằng: “Moussa thân mến, thật là hổ thẹn khi ông không thể cùng tham gia bữa trưa ngày Giáng sinh với chúng tôi.”