Y Goron

Testun: Pryddest, ' Tom Ellis'
Enillydd: R. Machno Humphreys
Beirniaid: Cadfan, Gwylfa, yr Athro Ellis Edwards
Cerddi eraill:Y bryddest orau yn ôl Gwylfa oedd pryddest J. Dyfnallt Owen, prifardd coronog 1907. Pryddest gofiannol, rigymaidd a geir gan R. Machno Humphreys, ac 'roedd pryddest Dyfnallt yn tra-rhagori arni.

Ymateb a sylwadau Alan Llwyd

' 'Roedd ysbryd Cymru Fydd yn fyw o hyd, ac er iddo farw ym 1899 'roedd yr Aelod Seneddol dros Feirionnydd, Tom Ellis, yn parhau i fod yn arwr gan lawer o Gymry. Delfryd Tom Ellis oedd sefydlu senedd i  Gymru, ond dan gochl Rhyddfrydiaeth Brydeinig. 'Roedd ei genedlaetholdeb yn pwysleisio'r undod rhwng hanes, llenyddiaeth, celfyddyd, gwerthoedd cymdeithasol ac ideolegau gwleidyddol. Arthur yn deffro o'i drwmgwsg yn yr ogof oedd un o brif ddelweddau beirdd yr Eisteddfod yn y cyfnod hwn, o T.Gwynn Jones i R.Machno Humphreys, ac ailddyfodiad Arthur yn symbol o'r dadeni cenedlaethol.

Y Fedal Ryddiaith                    Sefydlwyd ym 1937

Tlws y Ddrama                         Cystadleuaeth gynhlaiwyd rhwng 1961 a 1993

Tlws y Cerddor                        Sefydlwyd ym 1990 

Llyfrau perthnasol

Dau lyfr Canrif o Brifwyl gan Alan Llwyd, Cyhoeddwyr, Barddas. Mis Awst 2000.