Afar siyaabood oo la sheegay inuu ku joogsan karo dagaalka Iiraan

Dib-u-eegista wargeysyada ee shalay oo Arbaco ahayd, waxaan ku eegaynaa maqaallo aragti ah oo ku jira wargeysyada Maraykanka iyo Ingiriiska kuwaas oo ka hadlaya dagaalka Maraykanka iyo Israa'iil kala dhexeeya Iraan.

Waxaa lagu falanqaynayaa suurtagalnimada sida dagaalku ku dhammaan karo, falanqayn ku saabsan burburka xulafada Ruushka ee gobolka oo ay ku jirto Iraan, iyo digniin ku saabsan in Tehran ay u jeesan karto waxa loo yaqaan "dagaal biyo ah" oo ka dhan ah dalalka Khaliijka.

Waxaan ku bilaabaynaa guudmarkeenna wargeyska Maraykanka ee The New York Times iyo maqaal cinwaankiisu yahay: "Sidee ayuu dagaalku ku dhammaan doonaa? Afar suurtagal oo ku saabsan waxa xiga ee ka dhici kara Iran," oo uu qoray qoraaga Bret Stephens.

Maqaalkiisa, wuxuu dib u eegayaa afar xaaladood oo suurtagal ah oo ku saabsan dagaalka Iran. Tan koowaad waa "isbeddel nidaam," taas oo qoraagu u arko suurtagalka ugu rejo wanaagsan.

Qoraagu wuxuu sawirayaa xaaladdan sida mid ay dib uga bilaabmaan mudaharaadyo Iran gudaheeda, iyadoo boolis, askar iyo taliyayaal ciidan ay ku biirayaan shacabka bannaanbaxyadooda, iyagoo ay ku hareeraysan yihiin taageero cirka ah oo Maraykan iyo Israa'iil ah, si ay u kacaan oo u ridaan nidaamka.

Wuxuu intaas ku daray: "Qofna ma aha inuu meesha ka saaro suurtagalnimadan… laakiin sidoo kale qofna waa inuusan ku tiirsanaan, sababtoo ah nidaamka Iran wuxuu leeyahay sabab kasta oo uu ku haysan karo awoodda."

Suurta-galka labaad, sida uu sheegay Stephens, waa "wax-ka-beddel nidaam," taasoo la micno ah in nidaamku sii jiro balse uu u hoggaansamo dalabaadka Maraykanka iyo Israa'iil.

Qoraagu wuxuu shaki gelinayaa in Mojtaba Khamenei, hoggaamiyaha cusub ee ugu sarreeya Iran, uu oggolaan doono inuu ka tanaasulo barnaamijyada nukliyeerka iyo gantaallada, isla markaana uu joojiyo taageerada kooxaha gobolka sida Xisbulaah. Sidaas darteed, ayuu yiri, "dagaalku wuxuu socon karaa laba ama saddex toddobaad."

Marka la eego xaaladda saddexaad, qoraagu wuxuu soo jeedinayaa in "dhinac kasta uu ku dhawaaqo guushiisa." Si kastaba ha ahaatee, sida uu ku doodayo, Trump iyo Netanyahu midkoodna ma gaari doono ujeeddooyinkii uu dagaalka ka lahaa.

Wuxuu yiri: "Way adag tahay in la qiyaaso in dagaalku dhammaanayo ka hor inta Maraykanka iyo Israa'iil aysan weerar ku qaadin goobaha nukliyeerka Iran ee weli jira, taas oo iyaduna ugu dambayn keeni karta isbeddel nidaam sanado gudahood."

Wuxuu intaas ku daray in xaaladdan ay leedahay dhinac kale oo ah "burburka dowladnimada," taas oo macnaheedu yahay in dagaal sokeeye dhaco sida ka dhacay Suuriya, halkaas oo nidaamku ku sii jiro meelaha qaar, kuna burburo meelaha kale, taas oo keeni karta faragelin shisheeye iyo xasuuqyo ballaadhan.

Wuxuu aaminsan yahay in "Israa'iil aysan si gaar ah uga soo horjeesan karin suurtagalnimadan, balse Maraykanka iyo xulafadiisa Carbeed ay aragti kale ka qabaan, sababtoo ah waxay ka dhigan tahay khilaaf gudaha ah oo muddo dheer soconaya oo ka dhaca Iran, taas oo ka hor istaagi doonta xasilloonida Bariga Dhexe."

Suurta-galka ugu dambeeya ee qoraagu u soo jeedinayo akhristayaasha waa in "ciidamada Maraykanku ay la wareegaan jasiiradda Kharg ee Khaliijka Carabta, taas oo ah saldhig laga dhoofiyo ku dhawaad 90% saliidda Iran, si loo xakameeyo inta badan dakhliga haray ee nidaamka, oo ay ku jirto awooddiisa uu ku bixiyo mushaharka askarta iyo shaqaalaha rayidka ah."

Suurta-galkani sidoo kale wuxuu ku jiraa "in miinooyin lagu aaso ama go'doomin lagu soo rogo dekedaha kale ee Iran, in la burburiyo inta ugu badan ee awoodda iyo khibradda milatari iyo nukliyeer ee Iran, iyo in nidaamka loogu hanjabo duqeymo dheeraad ah," isagoo tilmaamaya in "tani ay tahay waddada ugu macquulsan ee lagu gaari karo guul kharashka ugu yar, isla markaana siisa shacabka Iran fursadda ugu wanaagsan ee ay ku heli karaan xorriyaddooda."

Ugu dambayntii, wuxuu ku adkaysanayaa in natiijada dagaalku noqon karto "mid si qiyaas ah u wanaagsan" haddii uu ku dhammaado hal bil gudaheed, inkastoo dhaliilayaasha ay ka baqayaan inuu isu beddelo masiibo dheer sida dagaalkii Ciraaq.

Putin kuma guulaysanayo Iran ee adduunkiisii wuxuu ku burburayaa hareerihiisa

Hadda waxaan u gudbaynaa Bob Seely, oo ah qoraa ka tirsan wargeyska Ingiriiska ee The Telegraph, iyo maqaalkiisa cinwaankiisu yahay: "Putin kuma guulaysanayo gudaha Iran. Adduunkiisu wuu ku burburayaa hareerihiisa."

Qoraagu wuxuu ka hadlayaa saameynta dagaalka Maraykanka iyo Israa'iil ay kula jiraan Iran ee ku saabsan Ruushka, isagoo ku tilmaamay "isku dhaf waqtiyo ugu wanaagsan iyo kuwa ugu xun ah."

Dhanka wanaagsan, qoraagu wuxuu sheegay in kororka qiimaha saliiddu uu kordhinayo dakhliga Ruushka. Wuxuu saadaaliyay in qiimaha foostada saliidda Ruushka uu gaari karo $80, taas oo u keeni karta faa'iido dheeraad ah oo u dhexeysa $5 iyo $6 foostadiiba.

Wuxuu sheegay in "jihada qiimaha ay ku xiran tahay sii socoshada colaadda iyo in marin-badeedka Hormuz uu sii furnaado, halkaas oo saddex meelood meel saliidda adduunka ay maraan."

Qoraagu wuxuu intaas ku daray in "faa'iidadani ay aad uga yar tahay khasaaraha dagaalka Iran u leeyahay Putin," maadaama "madaxweynaha Ruushka uu luminayo xulafadiisa isla markaana uusan awoodin inuu badbaadiyo," isagoo tixraacaya nidaamyada Venezuela, Iran iyo Suuriya.

Wuxuu yiri: "Ciidamada laba nidaam oo muhiim u ah Moscow Venezuela iyo hadda Iran ayaa si qayb ah loo dhaawacay. Sidoo kale, dhicitaanka nidaamka shuuciga ee Cuba, jasiiradda uu Putin u arko tiirka xulafadiisa dibadda, waa arrin waqti uun ah."

Seely wuxuu aaminsan yahay in "Ruushku uu Iran u diri karo qaar ka mid ah xogta dayax-gacmeedka iyo farriimo hambalyo afka ah oo loo diro hoggaamiyaha ugu sarreeya, balse uusan hayn gargaar wax ku ool ah oo badan."

Qoraagu wuxuu tilmaamay in "dagaalka Ukraine uu wiiqay saameynta milatari iyo tan diblomaasiyadeed ee Ruushka ee caalamka, isla markaana hoos u dhigay awoodda Ruushka ee dirista ciidamada falcelinta degdegga ah meelaha fogfog."

Wuxuu sharxay in Shiinuhu uu Ruushka ka beddelayo Bartamaha Aasiya, halkaas oo "Moscow aysan kula tartami karin hantida Beijing, balse ay weli u baahan tahay si ay u magdhawdo khasaaraha ka soo gaaray suuqyada Galbeedka."

Wuxuu maqaalka ku soo gabagabeeyay isagoo leh: "Riyooyinkii Putin ee ahaa inuu gaaro heer caalami ah oo la mid ah Shiinaha iyo Maraykanka oo ah quwad dhaqaale ayaa burburaya, haddii aysanba durba ugu burburin hareerihiisa."

"Dagaalka biyaha ee Tehran wuxuu dhigayaa tusaale cabsi leh"

Waxaan ku soo gabagabeynaynaa guudmarkeenna maqaal ka soo baxay wargeyska Ingiriiska ee The Times oo cinwaankiisu yahay: "Dagaalka biyaha ee Tehran wuxuu dhigayaa tusaale cabsi leh," oo uu qoray Roger Boyes.

Qoraagu wuxuu Iran ku sifeeyay inay "qarka u saaran burbur," sababtoo ah "ciidamadeedu way daaleen, saldhigyadeeda militariyaduna waxay u furan yihiin weerarro Maraykan iyo Israa'iil."

Wuxuu sidoo kale ka digayaa suurtagalnimada in Tehran ay u jeesato "dagaal aan sinnayn," taas oo macnaheedu yahay inay beegsato danaha dhaqaale, kaabayaasha, oo ay qalalaase ka abuurto gobolka halkii ay si toos ah u geli lahayd dagaal militari.

Wuxuu yidhi: "Dalalka Khaliijka ayaa ah xiriirka ugu daciifsan ee isbahaysiga reer Galbeedka ee ka dhanka ah Iran; waa dalal hodan ah laakiin aan amni lahayn oo jilicsan. Sidaa darteed Tehran waxay rabtaa inay huriso dagaal dalalkan gudahooda oo ay burburiso sumcaddooda ah meelaha ammaanka ah. Waxa kale oo ay dooneysaa inay miinooyin dhigto, xirto marin-badeedyo, oo ay carqaladeyso dhaqaalaha caalamka."

Qoraagu wuxuu ka digayaa suurtagalnimada "in la jaro sahayda biyaha macaan ee dalalka Khaliijka," taas oo sida uu sheegay "u beddeli karta biyo hub dagaal oo ka dhigi kara Imaaraadka iyo boqortooyooyinka Khaliijka kuwo ku sii dhowaanaya dowlado fashilmay."

Wuxuu sheegay in "beegsiga warshadaha biyo-macaaneynta uu kicin karo qalalaase guud ahaan Khaliijka, maadaama dalalka gobolka ay hadda ka nugul yihiin sidii hore sababo la xiriira goobtooda xeebaha ah, taas oo ka dhigaysa bartilmaameed sahlan oo weerarro diyaarado aan duuliye lahayn."

Qoraagu wuxuu tusaale u soo qaatay weerarka Iran ku qaaday xarun biyo oo ku taalla Baxrayn dhammaadka toddobaadka, iyo sidoo kale burburka ku dhacay warshado kale oo biyo-macaaneyn ah oo ku yaalla Kuwayd iyo Imaaraadka Carabta, taas oo muujinaysa "soo ifbaxa fikrad cusub oo dagaal oo u dhexeeya Iran iyo deriskeeda Khaliijka."

Wuxuu sharxay in "beegsiga nidaamsan ee Iran ku hayso biyaha macaan ee dalalka Khaliijka loo arko argagixiso biyo ah iyo tusaale cabsi leh xilli adduunku la tacaalayo abaar iyo isbeddel cimilo."

Ugu dambayntii, wuxuu xusay in "hoggaamiyaha cusub ee Iran uu u muuqdo mid diyaar u ah inuu biyaha u beddelo hub dagaal oo la taaban karo oo gobolka ka jira."