Bukaan isku duubay kuna qanciyay naftii-hallige Muslim ah inuusan isku qarxin isbitaalka

Bukaan farageliyay isku-day qarax ka dhici lahaa isbitaal ku yaalla magaalada London ee dalka UK ayaa shaaca ka qaaday inuu laabta geliyey ninkii qorsheynayay weerarka si uu u dajiyo xaaladdiisa.

Nathan Newby, oo uu Boqorka Ingiriiska guddoonsiiyey billadda George Medal geesinnimadiisa awgeed, ayaa labo saacadood ku qancinayay Mohammad Farooq, oo ahaa "argagixiso keligiis ah," inuu ka tanaasulo qorshihiisa qarxinta isbitaalka St James ee Leeds sannadkii 2023-kii.

Wareysigiisii ugu horreeyay, Newby oo 35 jir ah ayaa yiri: "Waan nebcahay gelitaanka isbitaallada, laakiin maalintaas waxaan u joogay sabab, mana ahayn inaan ku bogsado; waxaan u joogay sababtoo ah waxaas ayaa dhacayay."

Farooq, oo isbitaalka hore uga shaqeyn jiray, ayaa markii dambe lagu xukumay inuu diyaarinayay falal argagixiso, waxaana lagu xukumay xabsi ugu yaraan 37 sano ah.

Newby, oo xilligaas laga daweynayay caabuq xagga xabadka ah, ayaa sheegay inuu bannaanka u baxay si uu u soo cabo sigaarka korontada una soo qaato "hawo nadiif ah," markaas oo uu arkay Farooq oo taagan afka hore ee qaybta dhalmada isagoo walwalsan oo dagdagsan.

"Wuxuu u muuqday qof meesha ku cusub, markaas ayaan u dhowaaday si aan u ogaado inuu ladan yahay iyo in kale, iyo inaan dhiirigeliyo," ayuu yiri.

"Wuxuu mar walba eegayay boorso u jirtay ilaa lix cagood."

Newby, oo deggan Leeds, ayaa ku qanciyey Farooq inuu boorsada furo oo uu tuso waxa ku dhex jira, waxaana ku jiray dheri ay ku jireen ilaa 10kg oo walxaha qarxa ah.

Maxkamadda Sheffield ayaa dhegeysatay in bamkaas lagu qiyaasay inuu "laba-laab ka weyn yahay" kii loo adeegsaday weerarkii Boston Marathon ee sanadkii2013-kii, kaas oo ay ku dhinteen saddex qof, boqollaal kalena ku dhaawacmeen.

"Waxaan is iri ma jirto meel aad hadda uga cararto, marka waxaa ii roon inaan ninka la sii joogo," ayuu yiri Newby. "Haddii aan ordi lahaa, wuu argagaxi lahaa. Waan ku dhegganaa, anigoo isku dayaya inaan ka mashquuliyo waxa uu doonayo inuu sameeyo, inaan barto isaga iyo waxa uu ku fakarayo, iyo inaan arko inaan beddeli karo."

Farooq wuxuu kaaliye kalkaaliye ka ahaa isbitaalka, balse maxkamadda ayaa ku tilmaantay "argagixiso keligiis ah oo cidna aan ka amar qaadan."

Xubnaha xeerbeegtida ayaa maqlay inay xurguf kala dhexeysay asxaabtiisa shaqada, uuna doonayay inuu "dilo kalkaaliyeyaal intii suurtagal ah" xilliga weerarka la qorsheeyay ee subaxnimadii hore ee 20-kii Janaayo 2023.

Newby ayaa waydiiyay Farooq baaxadda qaraxu gaari karo, wuxuuna ku guuleystay inuu ku qanciyo inuu ka fogaado albaabka laga galo dhismaha.

"Isbitaalku inta badan waa mashquul, dadkuna habeenkii oo dhan way soo gelayaan oo ka baxayaan," ayuu yiri. "Qofna ma joogin gabi ahaanba, keliya aniga iyo isaga ayaa joognay. Ma jirin qof aan digniin u diri karay."

Maxkamadda ayaa dhegeysatay in Farooq uu baraha bulshada ka daawan jiray "borobagaanda ka dhan ah Reer Galbeedka," uuna soo dejistay buugaagta argagixisada, oo uu ku jiro mid ku saabsan sida bam loo sameeyo.

Markii la xiray ka dib, boolisku waxay ogaadeen inuu ku hubaysnaa mindiyo iyo qori macmal ah.

Newby ayaa qeexay sida uu muddo dheer ula hadlay Farooq, isagoo uga sheekaynayay dhibaatooyinkiisa gaarka ah si uu ninka u dareensiiyo inuu fiican yahay.

"Wuxuu i weydiistay inaan istaago oo aan hab siiyo, markaas ayaan iri, 'Haa saaxiib, hab isii'."

"Markaas ayuu yiri, 'Waxaan rabaa inaad booliska wacdo intaanan go'aankayga beddelin'."

Newby ayaa weydiiyay Farooq haddii uu isticmaali karo taleefankiisa si uu u waco adeegga degdegga ah maaddaama kiisii uu baytarigu ka dhammaaday. Newby ayaa si qarsoodi ah Farooq muuqaal uga duubay intii ay wada hadlayeen.

Intii uu taleefanka eegayay, wuxuu Farooq weydiiyay haddii uu hub kale haysto, Farooq ayaana siibay jaakadda isagoo soo saaray qoriga, markaas Newby ayaa ka codsaday inuu qoriga saaro kursiga dheer ee meesha yaallay.

Boolis hubeysan ayaa wax yar ka dib soo gaaray, Farooq-na waa la xiray.

Maxkamadda ayaa maqashay in bartilmaameedkii koowaad ee Farooq uu ahaa saldhigga sirdoonka ee RAF Menwith Hill, balse markii uu u arkay inaysan suurtagal ahayn, wuxuu u wareegay "bartilmaameedka fudud ee aan sida fiican loo ilaalin" oo ahaa isbitaalka St James.

Xaakimka maxkamadda, Mrs Justice Cheema-Grubb, ayaa Newby ku tilmaantay "nin aan caadi ahayn," waxayna tiri markhaatigiisu wuxuu ahaa "mid ka mid ah kuwa ugu layaabka badan ee maxkamaddu abid maqasho."

Xeer-ilaaliye Jonathan Sandiford KC ayaa yiri "falkan naxariista leh ee fudud ee Newby wuxuu hubaal badbaadiyay nolosha dad badan."

Isagoo hadlaya kadib markii Faaruuq lagu xukumay, Greenwood wuxuu yiri: "Wuxuu ahaa qofka ku habboon ee joogay goobta saxda ah waqtiga saxda ah, sababtoo ah dadka intooda badan ma aysan sameyn laheyn waxa uu sameeyay."

Waa wax waalli ah in haddii aanan isbitaalka joogi lahayn, haddii aanan caabuqaas xabadka ah qaadi lahayn, aan gurigayga joogi lahaa, isna uu falkaas fulin lahaa, aniguna aan ka daawan lahaa warka."

Newby wuxuu Arbacadii ku guddoomay billadda George Medal munaasabad ka dhacday qasriga St James ee London.

Waa billad inta badan la siiyo dadka rayidka ah si loogu aqoonsado falalka geesinnimada leh. Wuxuu sheegay in billad-sharaftani ay tahay "mid weyn," laakiin wuxuu qirtay inuu dareemayo "sharaf maaddaama uu badbaadiyay nolosha dadka."

"Waxaan jecelahay inaan u maleeyo in qof kastaa uu sidaas samayn lahaa," ayuu raaciyay.

"Dadka qaar waa kuwo adag, dadka qaarna siyaabo kala duwan ayay wax u maareeyaan, laakiin kani waa aniga uun, waana sida aan ahay."