Украина уруши: Путин тадбиркорлардан урушга "пул ташлаш"ни сўрадими?

Россия Президенти Владимир Путин йирик бизнес вакиллари билан ёпиқ учрашув ўтказиб, уларга Украинадаги уруш учун пул хайрия қилишни таклиф этган, деб хабар берди The Bell ва Financial Times рўзномаси.

Нашрлар олган хабарга кўра, бу илтимосга илк жавоб берганлардан бири россиялик миллиардер Сулеймон Керимов бўлган. Кремл эса Путин ҳеч нарса сўрагани йўқ, учрашув иштирокчиларидан бирининг ўзи давлатга йирик сумма хайрия қилиш ташаббуси билан чиқди, деди.

«Уруш учун пул йиғиш» таклифи берилган мазкур ёпиқ учрашув ҳақида аввал The Bell хабар берди.

Нашр манбалари маълумотича, Путин бу учрашувни Россия саноатчилар ва тадбиркорлар иттифоқи (РСПП) съездидан кейин ўтказган.

"Айтишларича, урушни давом эттирамиз, дейилган", — деб Путиннинг нутқ мазмунидан иқтибос келтирган нашр манбаларидаги бири.

«Донбасс чегараларигача борамиз», — деб президентнинг сўзларини The Bell'нинг яна бир суҳбатдоши келтирган.

Путин нутқининг мазмунини Буюк Британияда нашр қилинадиган Financial Times газетаси манбалари ҳам шу тарзда келтирдилар.

Уларнинг айтишича, президент бизнесменларга Россия Украинадаги урушни Донбасс ҳудудларини тўлиқ эгаллаб бўлгунга қадар давом эттиришини айтган ва буни АҚШ воситачилигидаги сўнгги музокаралар давомида Киев Донецк вилоятидан қўшинларни олиб чиқишдан бош тортгани билан изоҳлаган.

FT суҳбатдошларидан бирининг таъкидлашича, аввал бошда Путин Донбассни АҚШ ҳимояси остидаги «демилитаризация қилинган зона» ёки «махсус иқтисодий зона»га айлантириш ғоясини қўллаб-қувватлаган, аммо Киев бу минтақадан воз кечиш унинг учун «қизил чизиқ» эканини очиқ билдиргач, бу фикрдан воз кечган.

The Bell манбаларидан бири мамлакат учун оғир даврда «бизнесни бир силкитиб олиш» ғояси «Роснефт» раҳбари Игорь Сечиндан чиққан.

У бу таклифни Путинга ёзган хатида баён қилган.

Financial Times эса бу ғоя айнан кимдан чиққанига аниқлик киритмайди.

Financial Times ёзишича, Путиннинг илтимосини рад этиб бўлмайди: "Мамлакат бизнес элитаси уруш ва унинг иқтисодиётга таъсири борасидаги хавотирларга қарамай, президент атрофида бирлашган".

Financial Times ёзишича, Россия бюджетининг 2026 йил январ–феврал ойларидаги дефицити бутун йил учун прогноз қилинган кўрсаткичнинг 90 фоизидан ҳам ошиб кетган.

АҚШ санкциялари Москвани ўз нефтини катта чегирмалар билан сотишга мажбурлаб қолган харидорларни ҳам қочирган.

Айнии пайтда АҚШ ва Исроил бир ой олдин Эронга қарши бошлаган уруш Москванинг нефтдан кунига 150 миллион долларлик қисқа муддатли даромадларини оширган.

Путиннинг бизнесменлар билан ёпиқ учрашуви ҳақидаги хабарларни изоҳлар экан, Кремл вакили Дмитрий Песков журналистларга шундай деди: "Бу [ғоя] Игорь Сечиндан чиққан, дегани ҳақиқат эмас. Махсус Ҳарбий амалиёт учун пул ҳақида гапирилган, дегани ҳам ҳақиқат эмас. Путин бундай илтимос билан мурожаат қилган, дегани ҳам ҳақиқат эмас".

Аслида эса, Песков айтишича, учрашув иштирокчиларидан бирининг ўзи "жуда катта пул"ни давлат бюджетига ажратишга ихтиёрий равишда бел боғлаган ва бу "унинг оилавий қарори" эканини айтган.

«Иштирокчилардан бири буни шундай асослади: учрашувга келганларнинг катта қисми ўз бизнесини айнан 90-йилларда бошлаган ва, албатта, бу бошланиш асосан қандайдир тарзда давлат билан боғлиқ бўлган. Шунинг учун ҳозир кўплар бундай бадални ўз бурчи деб ҳисоблайди. Иштирокчилардан бири шуни айтди, бу мутлақо унинг шахсий ташаббуси эди», — деди Песков.

"Ва бу президент Путиннинг ташаббуси бўлмаган — бироқ, албатта, давлат раҳбари бундай ташаббусни қўллаб-қувватлади», — деди Дмитрий Песков.

Песков «учрашув иштирокчиларидан бири»нинг фамилияcини айтишдан бош тортди, чунки тадбир ёпиқ тарзда ўтказилганини важ қилди.